Dinsdag 18/01/2022

AchtergrondVraag van de week

Waarom je buienradar er soms naast zit (en wat je zelf kunt doen)

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Het ene moment zegt je weerapp nog dat je droog op je bestemming zult aankomen, het volgende moment ben je drijfnat geregend. Hoe komt dat? En vooral: wat kun je doen om een nat pak te vermijden?

Merle Ruijgrok

Wolken zijn onvoorspelbaar, zegt meteoroloog Stephan de Roode (TU Delft). Wie wil voorspellen wanneer een regenbui valt, moet de wolken in de gaten houden. De Roode legt uit hoe dit werkt. “Apps gebruiken metingen van een radar. Deze radar stuurt een onzichtbaar signaal door de lucht om te zien waar wolken zijn. Die wolken bestaan uit regendruppels. Dikke regendruppels in de lucht kaatsen meer signalen terug dan kleine regendruppels. Dus hoe sterker het signaal is dat wordt teruggekaatst, hoe harder de regenbui.”

Klinkt logisch, maar hoe kan het dan dat je toch een nat pak haalt, terwijl je dacht droog over te komen? Dat komt volgens De Roode doordat er het een en ander mis kan gaan bij de voorspellingen. “Soms zijn de regendruppels zo klein dat de radar er dwars doorheen schiet. Dan gaat het regenen terwijl er helemaal geen regenwolk is gezien.”

“Dit gebeurt regelmatig wanneer er een hogedrukgebied boven het land hangt. Dat betekent dat de lucht relatief warm is en als een soort deksel op de aarde drukt. Als er dan veel water verdampt, kan dat niet verder stijgen en hoopt het zich op onder dit deksel. De bewolking wordt daarom over de breedte uitgesmeerd onder het deksel, waardoor er dunne wolken ontstaan. Die dunne wolken bestaan uit kleine regendruppeltjes die niet of nauwelijks door de radar worden gezien. Hierdoor krijg je die mistige vieze motregen, waar je wel heel nat van wordt.”

‘Wolken kunnen snel ontstaan’

Maar er zijn ook andere redenen waarom je weerapp er soms naast zit, vertelt De Roode. “Wolken kunnen heel snel ontstaan. Zo snel dat de radar ze niet ziet aankomen. Tijdens warme periodes verdampt er snel veel water dat in de lucht een wolk vormt en ook weer snel kan uitregenen. De radar kan deze nieuwe wolk dus net missen.” En dan kom jij onverwacht toch in een zomerse, tropische bui terecht.

Bovendien is het erg moeilijk om te voorspellen waar wolken naartoe gaan. De Roode legt uit dat weerapps kijken naar hoe de wolk zich eerder bewoog, om daarna die lijn door te trekken en op basis daarvan te voorspellen waar de wolk naartoe gaat. “Maar de wolk kan ineens ophouden met regenen of juist harder gaan regenen. Of de richting van de bui kan veranderen door de wind. Dat kan nogal bepalend zijn voor waar de regen terechtkomt.”

Door de jaren heen zijn er gelukkig steeds betere radars gekomen, waardoor regendruppels beter in kaart gebracht worden. In de toekomst wordt dat waarschijnlijk alsmaar beter. Maar tot die tijd heeft De Roode nog een tip. “Als je op je fiets stapt, kijk dan niet alleen naar Buienradar maar ook even naar boven. Wolken vertellen alles over regen, en dat kun je vaak ook ­prima met je blote oog zien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234