Woensdag 18/09/2019

Depressie

Waarom depressie een grote ziekmaker is: "Perfectionisme en vrijheid wegen op ons"

Beeld Thinkstock

De afgelopen tien jaar is het aantal mensen dat ten prooi valt aan depressie met 18 procent gestegen. Wereldwijd groeide de ziekte uit tot voornaamste oorzaak van invaliditeit, dat blijkt uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. Hoe komt het dat depressie aan zo’n opmars bezig is? En hoe kunnen we dat weer keren?

Meer dan 300 miljoen mensen wereldwijd kampen momenteel met een depressie, een stijging van bijna 20 procent tegenover een tiental jaar geleden. Om die onrustwekkende cijfers onder de aandacht te brengen, zet de WGO hun jaarlijkse Wereldgezondheidsdag  vandaag volledig in het teken van de ziekte. Daarnaast riep de organisatie ook een preventiecampagne in het leven: ‘Let’s talk’. Die campagne wil zoveel mogelijk mensen ertoe aanzetten te spreken over depressie, want 'erover praten' is volgens WGO de eerste stap om de aandoening op termijn te overwinnen. 

Dat idee bevestigt ook Stephan Claes, diensthoofd volwassenenpsychiatrie aan het UZ Leuven: "Wanneer mensen iemand die ze goed kennen kunnen uitleggen hoe slecht en energieloos ze zich voelen, kan dat al heel bevrijdend zijn", zegt hij. "Veel mensen met een depressie voelen zich schuldig over het feit dat ze niet vooruit raken in het leven. Iemand die hen kan laten voelen dat het best oké is even minder snel te gaan, kan ruimte brengen om dat zelf ook beter te aanvaarden."

Volgens Claes is een campagne die mensen beter leert praten over depressie dan ook een goede zaak: "Veel mensen weten niet hoe ze op iemand met een depressie moeten reageren. De persoon meenemen op allerlei leuke uitjes of vriendenbezoeken is vaak geen goed idee, omdat hij daar toch niet van kan genieten, en zich daar dan weer schuldig over gaat voelen." Het aanbieden van troost en een luisterend ook is dan ook de boodschap. 

Depressie of dipje? 

Hoewel een depressie in een vroeg stadium soms niet goed te onderscheiden is van een dipje, is het toch belangrijk er vroeg bij te zijn. "Wie een depressie vroeg genoeg opspoort, kan er soms in enkele weken overheen zijn. Wie het miskent, heeft meer kans er zo diep in te zakken dat een professionele behandeling met gesprekstherapie en - in de meest ernstige gevallen - zelfs medicatie nodig is." De tijd om over een depressie heen te komen bedraagt toch makkelijk een drietal maanden: "Zes weken om van de symptomen en donkere gedachten af te raken, zes weken om de batterijen weer op te laden." 

De voornaamste klachten van iemand met een depressie zijn lusteloosheid, vermoeidheid, een gebrek aan concentratie, een somber gevoel, desinteresse, maar ook moeilijkheden met slapen en een verminderde eetlust. Daarnaast kan de angst die meestal aan de basis van depressie ligt er ook voor zorgen dat mensen ook af te rekenen krijgen met bijkomende stoornissen: "Alcoholmisbruik is bijvoorbeeld een grote valkuil, ook paniekstoornissen komen vaak voor." De impact die een depressie kan hebben op iemands levensloop en carrière is dan ook niet te onderschatten. "Bij een ernstige vorm kunnen mensen tot een jaar arbeidsongeschikt zijn. Welke impact dat heeft hangt natuurlijk vooral af van de werkomgeving zelf: staan ze open voor mentale moeilijkheden? Is er ondersteuning en begrip?" 

Perfectionisme 

Wat de stijging van het aantal depressies betreft, wijst Claes in de richting van een aantal maatschappelijke factoren. "De ontwikkeling van depressie hangt sterk samen met stress, en die is volgens veel sociologen de laatste jaren zeker toegenomen." Niet alleen krijgen we het allemaal steeds drukker en wordt er van ons verwacht dat we heel wat taken en functies met elkaar combineren, we krijgen ook steeds meer vrijheid om die functies naar believen in te vullen. We kunnen worden wat we willen, doen wat we willen, gaan waar we willen. "Dat betekent veel vrijheid, maar ook veel onzekerheid en dat geeft mensen stress."

Daarnaast ziet Claes ook de drang naar perfectionisme bij veel jonge mensen stijgen, wat het er niet makkelijker op maakt: "Ze willen een zo goed mogelijke vader zijn, een zo creatief mogelijke werkkracht, een zo betrouwbaar en loyaal mogelijke vriend, en dat nog allemaal tegelijk ook: dat weegt."  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234