Zaterdag 23/10/2021

Voorvechter kernenergie beslist mee over Doel 3 en Tihange 2

De kernreactor Doel 3. Beeld PHOTO_NEWS
De kernreactor Doel 3.Beeld PHOTO_NEWS

Nucleaire waakhond FANC heeft Stefan Vodenicharov aangesteld om mee te oordelen over de 'scheurtjescentrales' Doel 3 en Tihange 2. De Bulgaarse professor blijkt een verwoed voorvechter van kernenergie.

Op 15 januari geeft het FANC (Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle) haar vonnis voor Doel 3 en Tihange 2. Beide kerncentrales liggen sinds deze zomer stil nadat mogelijk scheurtjes werden ontdekt in de reactorvaten. Als het effectief om scheurtjes gaat, moeten de twee centrales definitief dicht. Zo'n beslissing zou een klap zijn voor uitbater Electrabel. Door de sluiting van de reactoren loopt moederbedrijf GDF Suez maandelijks 30 miljoen euro mis.

Bij het FANC heeft een groep van vier Belgische professoren het rapport over Doel 3 en Tihange 2 onlangs doorgelicht. Hun werk wordt intussen vanaf nul overgedaan door zes buitenlandse experts. De bedoeling is "een volledig waterdicht, professioneel en onpartijdig oordeel" want de gevolgen zijngroot.

Alleen: niet alle experts zijn onpartijdig. Stefan Vodenicharov is een van de buitenlandse professoren met een bepalende stem in het panel. Hij is het hoofd van het Bulgaarse Instituut voor Metallografische Wetenschap. Een autoriteit. Maar de professor is tegelijk een voorvechteren lobbyist voor kernenergie.

In Bulgarije woedt vandaag eendiscussie over nucleaire energie. Eind januari wordt een referendum gehouden met als vraag: "Wilt u kernenergie verder ontwikkelen in Bulgarije via de bouw van een nieuwe centrale?" Concreet gaat het over een centrale in Belene. Die is echter niet 'nieuw'. De bouw werd al gestart in 2002, maar in maart 2012 afgeblazen na aanhoudend protest. Belene ligt in een gebied met aardbevingsgevaar vlak bij de Roemeense grens. Ook het kostenplaatje swingde de pan uit. De bouw werd gestaakt op 6,3 miljard euro.

Toch probeert Vodenicharov zijn landgenoten te overtuigen om 'ja' te antwoorden op het referendum. Hij richtte daarvoor zelfs een lobbygroep op. Een vehikel dat volgens The Sofia Globe wordt gefinancierd door Rosatom, de Russische uitbater van Belene. Vodenicharov maakte onlangs verschillende mediaoptredens. In een daarvan vertelde hij volgens het Bulgaarse persbureau BGNES dat "een land met nucleaire energie ook een sterke economie heeft". En nog: "Bulgarije heeft nood aan een extra kerncentrale. De zaak is dringend."

Vodenicharov is niet aan zijn proefstuk toe. In 2000 ging de professor in de clinch met Europa over het kerncomplex in Kozloduy. Als voorwaarde voor toetreding tot de Unie vroeg de Europese Commissie om vier van de zes reactoren in Kozloduy snel te sluiten. Het Internationaal Atoomagentschap zette de stokoude sovjetreactoren immers bij de tien gevaarlijkste ter wereld. Maar Vodenicharov vond de Europese eis onredelijk. Uit zijn onderzoek bleek dat Kozloduy geen risico was. "De veiligheid is gegarandeerd", vertelde hij. De Bulgaarse regering gaf toch toe, in ruil voor een lening van 212 miljoen euro.

Naast Vodenicharov zetelen ook André Pineau (École des Mines, Frankrijk), Mark Kirk (Amerikaanse kernwaakhond NRC), Helmut Schultz (ex-topman Duitse kernwaakhond GRS), Tim Williams (ex-Rolls Royce) en Kim Wallin (Finse researchorganisatie VTT) in het expertenpanel. De meesten hebbenbanden met de nucleaire sector. Maar niemand toont zich zo'n voorvechter van kernenergie als hun Bulgaarse collega. De Brit Williams was bijvoorbeeld wel in dienst bij Rolls-Royce, dat naast auto- en vliegtuigmotoren ook kernreactoren bouwt. De kersverse directeur van het FANC, Jan Bens, werkte overigens jarenlang voor een betrokken partij. Hij bestuurde de Doelcentrales van Electrabel tot 2007.

Het vonnis van de kernwaakhond landt half januari op het kernkabinet. De regeringstop krijgt het allerlaatste woord. Maar de beslissing van het FANC wordt bijna zeker gerespecteerd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234