Woensdag 01/04/2020

Kankeronderzoek

Vet maakt borstkanker agressief

Lore Lapeire (links) kwam tijdens haar doctoraalstudie tot belangwekkende resultaten.Beeld Tim Dirven

Het vetweefsel in de borst kan voor een agressievere kanker zorgen, zo heeft oncoloog Lore Lapeire van het UZ Gent ontdekt. Slecht nieuws voor vrouwen met overgewicht, al opent het onderzoek meteen de deur naar nieuwe en betere behandelingen.

In het labo van het UZ Gent heerst een gezellige drukte. Terwijl K3 het op de achtergrond heeft over 10.000 luchtballonnen, haalt dokter Lore Lapeire (36) met de grootste omzichtigheid een kankerstaal uit de broedoven. Beschermd door een wit mondmasker en felgroene handschoenen houdt ze een glazen potje met een fijne laag vloeistof vast. Het is pas onder de microscoop dat de grillige borstkankercellen te zien zijn.

Voor haar doctoraat deed Lapeire onderzoek naar het effect van vetweefsel op die kankercellen. Dat vet een rol kan spelen bij de ontwikkeling van kanker, is al langer geweten, maar de onderzoekster van het UZ Gent ging een stap verder. "Vroeger werd altijd gedacht dat vetweefsel gewoon vet opslaat. Niks meer dan dat. Nu weten we dat vetten ook stoffen afscheiden. Stoffen die een impact kunnen hebben op kankercellen", legt ze uit. "Wij hebben die stoffen uit het vet gehaald en toegevoegd aan borstkankercellen."

Onregelmatige structuur

Het resultaat was opvallend. Niet alleen groeiden de tumoren veel sneller, ze kregen een onregelmatige structuur en verspreidden zich ook makkelijker. "Ze werden dus gevaarlijker, want de tumorcellen kunnen zo de bloedvaten en lymfeklieren bereiken en zich verder verspreiden over het lichaam. Bij compacte, ronde tumoren is het risico op uitzaaiingen veel minder groot dan bij grillige kankers."

De arts slaagde erin net dat eiwit uit de vetcellen te halen dat een specifieke signaalweg, de zogenaamde 'STAT3', in de kankercellen activeert. "Het is die signaalweg die ervoor zorgt dat de tumor agressiever wordt. Door die STAT3 te blokkeren, kunnen we ervoor zorgen dat de kanker minder uitzaait. Op die manier zouden we dus een nieuwe, gerichte behandelingen tegen borstkanker kunnen ontwikkelen."

Nieuwe aanpak

Het goede nieuws is dat die behandeling al bestaat. Bij de ziekte reumatoïde artritis wordt op dit moment een medicijn gebruikt dat ook zou kunnen dienen tegen borstkanker. Dat medicijn blokkeert de STAT3-signaalweg. "Bij muizen werkt het", benadrukt Lapeire. "Nu zal verder onderzoek moeten uitwijzen of dat ook voor mensen geldt. Hoe dan ook is het een voordeel dat het om een geneesmiddel gaat dat al wordt gebruikt en is goedgekeurd. Dat bespaart ons jaren tijd."

De nieuwe aanpak is beloftevol. Traditionele kankerbehandelingen richten zich altijd op de tumor zelf, terwijl hier de omgeving van de kanker wordt aangepakt. "Bovendien is het relatief eenvoudig om te testen of de STAT3 in een tumor actief is", zegt Lapeire.

Verder wil de wetenschapster toch ook een lans breken voor preventie. "Feit is dat overgewicht het risico op borstkanker proportioneel doet toenemen. Obesitas veroorzaakt niet alleen hart-en vaatziekten, maar ook kanker. Willen we dat vermijden, moeten we meer bewegen en gezonder eten."

Moeten alle vrouwen met een maatje meer zich nu zorgen maken? "Nee", zegt Lapeire. "Het ene vet is het andere niet. Vrouwen met de ongezonde 'appelvorm' lopen meer risico dan dames met een 'peermodel'. Let wel, naarmate vrouwen ouder worden, kunnen ze veranderen van lichaamsvorm."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234