Dinsdag 07/04/2020

ColumnDe schaal van Mulders

Verrassend, hoe een virus ook een ‘zwarte zwaan’ kan worden, een economisch spookbeeld

Beeld © magann

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen. 

Opeens is de wereld vergrendeld met een roestig hangslot. Lockdown is het woord dat je overal hoort. Het glipte onze taal binnen door de besmettelijkheid van het Engels. Lockdown klinkt luguber. In je verbeelding zie je mensen op spookachtige wijze tegen de grond gedrukt worden: geveld, gekneveld en gevloerd door koortsen. Er zit meer dramatiek in lockdown dan in het flauwe ‘vergrendeling’.

Aan dramatiek geen gebrek tegenwoordig. Ik wandel door verlaten straten en hoor vogels in mijn stadstuin die zich anders nooit laten horen. Als de duisternis is ingevallen, verzamelen zich aan de overkant van de straat mannen die mondmaskers dragen. Ze praten in vreemde talen over onbegrijpelijke zaken. Ze verspreiden een wietgeur als ze stilzwijgend uiteengaan.

De wereld aarzelt tussen Edvard Munch en Edward Hopper. Het zijn lastige tijden voor mensen die al met smetvrees kampten. Zelf ben ik gelukkig niet zo bang voor besmetting, hoewel het ontbreken van vrees ook vaak irrationeel is. Ik ken een stoere vent die minder bang is voor oorlog dan voor clowns.

Ik probeer het hoofd koel te houden en te doen zoals anders. Ik maak tomatensoep met balletjes en draag een muts als het koud is. Ik was mijn handen en bereid een gin-tonic. Ik maak mijzelf wijs dat het virus niet bestand is tegen mijn geheime mix van kinine en kaasjeskruid.

Frisse lucht

Voor het slapengaan lees ik mijn dochter (7) een dierenverhaal voor uit het boek van Toon Tellegen: Misschien wisten zij alles. Achterin staat een register. Daarin kun je opzoeken welk dier in welk verhaal zijn opwachting maakt, van de secretarisvogel en de gnoe tot de eendagsvlieg. Bij de dieren die het vaakst voorkomen, zoals de mier en de eekhoorn, staat er gewoon: passim.

Mijn dochter heeft een zwak voor de zwarte zwaan, die in de 638 bladzijden maar één enkele keer gespot kan worden. Hij verschijnt in een verhaal dat apocalyptisch begint voor de dieren: ‘Er hing een taaie, zwarte lucht in het bos. De eekhoorn deed zijn raam open, keek naar buiten en dacht: de zwarte zwaan heeft weer eens gezucht. Hij snoof de donkere damp op en schudde zijn hoofd.’

Tot mijn verwondering blijkt de zwarte zwaan wetenschappelijk verantwoord. Hij is de vogelsoort uit het geslacht Cygnus, die van alle zwanen de langste hals heeft. De zwarte zwaan vormt een koppel voor het leven, maar is niet honkvast. Bij zwerftochten kan hij afstanden overbruggen van honderden kilometers. ‘Kenmerkend is de klagende, trompetterende roep bij nachtelijke vluchten.’ Dat vind ik een zin om in het duister voor je uit te prevelen.

De zwarte zwaan is ook een economisch spookbeeld, kom ik ergens anders te weten. Daarmee wordt een gebeurtenis bedoeld die niemand heeft zien aankomen, maar die zeer ontwrichtend is voor de welvaart. Of hoe een virus ook een zwaan kan worden.

Gelukkig kent het verhaal een happy end voor de dieren: ‘De zwarte zwaan keek met grote ogen om zich heen en haalde toen diep adem. De laatste resten zwarte lucht verdwenen in zijn donkere lijf en overal in het bos heerste weer frisse, lichte lucht.’

Ik haal diep adem en denk: this too shall pass, met kinine en kaasjeskruid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234