Dinsdag 16/07/2019

Wetenschap

Veroorzaken granen gezondheidsklachten? Grootschalig onderzoek moet klaarheid scheppen

Kan je ziek worden van brood? Een nieuw groot, internationaal onderzoek moet uitwijzen wat er waar is van de anekdotische internetverhalen over gezondheidsklachten door granen, en komaf maken met de onduidelijkheid.

Gluten zijn schadelijk voor coeliakiepatiënten. Maar kunnen ook andere mensen ziek worden van brood? Beeld thinkstock

Opvallend veel tarwebroodeters rapporteren klachten als buikpijn, een opgeblazen gevoel, gewrichtsklachten, rusteloosheid en slecht slapen. Vooral sinds de verschijning van boeken als De Voedselzandloper van arts-onderzoeker Kris Verburgh en Broodbuik van de Amerikaanse cardioloog William Davis regent het persoonlijke ervaringen. Volgens de auteurs brengt tarwe ontstekingsprocessen op gang in het lichaam en zou het suikerpieken in het bloed veroorzaken, wat het risico op diabetes en hart- en vaatziekten vergroot.

Bovendien zouden granen kleine gaatjes in het slijmvlies van de darm maken. Zo'n 'lekke darm' leidt volgens anti-graangoeroes uiteindelijk tot chronische ziekten zoals reuma, diabetes en zelfs autisme en epilepsie. Veel mensen op Facebook melden dat hun klachten verdwijnen als zij granen laten staan óf speltbrood in plaats van tarwebrood eten.

Goed wetenschappelijk bewijs ontbreekt

Goed wetenschappelijk bewijs voor dergelijke verhalen ontbreekt echter, vertelt Fred Brouns, emeritus hoogleraar gezonde voeding aan de Universiteit Maastricht. Hij is de initiatiefnemer van de nieuwe studie, die eindelijk klaarheid wil scheppen. 

Slechts een tot anderhalf procent van de bevolking ontwikkelt coeliakie, een ernstige vorm van glutenintolerantie. Nog minder mensen, slechts een kwart procent, heeft een tarweallergie. "Er is een angstcultuur rondom eten aan het ontstaan", vindt Brouns. "Daarom gaan wij het hele proces, van het telen van tarwe tot en met het bakken van het brood, onderzoeken."

De wetenschappers willen verschillende varianten van granen als emmertarwe, broodtarwe en spelt uitzaaien op proefveldjes. Op het ene veldje worden de granen biologisch geteeld met organische mest, zoals koeienmest en plantenafval. Op het andere veldje krijgen de granen een reguliere behandeling met bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Ook het bakproces van gistbrood en zuurdesembrood wordt nauwkeurig bestudeerd.

90 proefpersonen

Uiteindelijk krijgen 90 proefpersonen met de diagnose 'prikkelbare darmsyndroom' verschillende soorten brood te eten, terwijl de onderzoekers hen uitgebreid bestuderen en vergelijken met gezonde deelnemers. Naar verwachting over een jaar zullen de eerste resultaten bekend worden. "Daarmee hopen we de grote vraagtekens die er nu nog zijn te kunnen wegnemen", aldus Brouns.

Behalve de Universiteit Maastricht, die de leiding over het onderzoek heeft, doen onder meer de Universiteit van Wageningen en het Nederlandse Bakkerij Centrum, het kennis- en adviescentrum voor de bakkerijsector, mee. Het is de eerste keer dat de gezondheidseffecten van granen zo uitgebreid in een gecontroleerde studie onder de loep worden genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden