Dinsdag 07/07/2020

Verbazing over uitblijven anti-hiv-pil in Europa

Een rood lint, symbool van de strijd tegen aids, op het Witte Huis. Een middel tegen de ziekte dat in de VS op de markt is, staat in Europa nog zo goed als nergens.Beeld AP

Europa zou haast moeten maken met het beschikbaar maken van Prep, de pil die besmetting met hiv kan voorkomen. Dat zegt de Amerikaanse aidsonderzoeker Robert Grant, hoogleraar aan de University of California, die met zijn onderzoeken aan de basis stond van het vernieuwende middel. Hij begrijpt niet dat er in Europa zo wordt getreuzeld met het beschikbaar maken van Prep. "Het kan en zal levens redden."

Robert Grant, vanavond te gast in het Nederlandse tv-programma "Altijd Wat", vindt alvast in ons land gehoor. Want België is - na de VS - het tweede land ter wereld dat het medicijn uittest. De maatregel maakt deel uit van een federaal plan tegen aids dat vorig jaar werd gelanceerd door minister van Gezondheid Laurette Onkelinx.

Ook bij onze noorderburen vindt Grant gehoor. In Amsterdam gaat een test met Prep onder homomannen van start. In de VS is dat onder de naam Truvada sinds twee jaar op de markt als preventief middel tegen hiv. De werkzame stoffen zijn dezelfde als die in hiv-remmers voor seropositieve patiënten. Uit onderzoek is gebleken dat wie de pil dagelijks inneemt, voor 92 tot 98 procent beschermd is tegen besmetting.

Waarom niet in Europa?
De Wereldgezondheidsorganisatie kwam afgelopen zomer met een aangepaste richtlijn voor de preventie van hiv, waarin voor het eerst Prep is opgenomen als geschikt middel voor bepaalde doelgroepen. Maar Truvada is als preventief medicijn nog niet toegelaten tot de Europese markt. Fabrikant Gilead heeft ook nog geen verzoek ingediend bij de geneesmiddelenautoriteit EMA. Waarom niet, is onduidelijk Gilead reageert niet op vragen.

In Amsterdam begint de GGD waarschijnlijk eind dit jaar een proef met Prep. "Daarmee willen we achterhalen hoe groot de belangstelling is en hoe gebruikers ermee omgaan", zegt projectleider Elske Hoornenborg. Uit een inventarisatie van de GGD blijkt dat 17 procent van de doelgroep, homoseksuele mannen met veel wisselende seksuele contacten, het medicijn zou willen gebruiken.

Duur en dagelijks
Prep kent ook nadelen. Met ongeveer 1.000 euro per maand is het duur. Bovendien is het effectief bij dagelijkse inname, maar in de studies bleek de therapietrouw gering: bijna de helft van de gebruikers nam Prep niet dagelijks en dan werkt het minder goed. "We onderzoeken daarom of mensen de pil ook echt dagelijks nemen en welke factoren daarbij een rol spelen", zegt Hoornenborg. "Op basis daarvan kunnen we vaststellen voor welke groep Prep het effectiefst is."

Het onderzoek is een initiatief van H-Team, een project van de Nederlandse aidsonderzoeker Joep Lange, die omkwam bij de ramp met de MH17. Het H-Team verenigt deskundigen van diverse organisaties, met het doel de verspreiding van hiv via verschillende strategieën te elimineren. Internist Peter Reiss van het Academisch Medisch Centrum nam na het overlijden van Lange de leiding over het H-Team over. "Wij denken dat Prep een waardevol middel kan zijn. Het is geen magic bullet, maar een goede aanvulling op bestaande preventiemiddelen", zegt hij.

"Gebruik ook een condoom"
Tegenstanders vrezen dat Prep condoomgebruik ontmoedigt, waardoor gebruikers dan weliswaar niet met hiv worden besmet, maar mogelijk wel met andere soa. Reiss vindt dat hulpverleners realistisch moeten zijn. "Natuurlijk is het condoom heel betrouwbaar. Maar niet iedereen gebruikt het in de praktijk ook. Dan kan Prep uitkomst bieden." De GGD raadt in de proef overigens aan naast Prep ook altijd condooms te gebruiken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234