Maandag 21/10/2019

strijd tegen ebola

Unieke videobeelden: hoe ebola ontdekt werd

Het team van Peter Piot loste in 1976 het mysterie rond het pas ontdekte virus op Beeld Instituut voor Tropische Geneeskunde

In 1976 trok de Belgische wetenschapper Peter Piot met een medisch team naar Congo. Ze dachten het Marburg-virus te onderzoeken, maar ontdekten wat we nu kennen als ebola. Onze collega's van HLN.be kregen dankzij het Instituut voor Tropische Geneeskunde toegang tot het unieke beeldmateriaal dat er van de reis gemaakt werd. Op de beelden is Peter Piot zelf te zien. Maar ook de angst en ellende die het virus ook toen al veroorzaakte.

In 1976 dook er pal in de Congolese brousse een mysterieus virus op. Meer bepaald in Yambuku, de missiepost van de zusters van het Heilig Hart van Maria van 's-Gravenwezel, werd een zieke onderwijzer binnengebracht. De Congolese man was van een reis teruggekeerd met koorts en hoofd- en spierpijn. De verpleegsters deden er alles aan om hem beter te maken maar niets leek te helpen. Het was duidelijk geen malaria. De onderwijzer stierf. Er werden nog meer mensen ziek.

Missiezusters
Ook de missiezusters bleven er niet van gespaard. Op een dag bezweek zuster Beata aan het virus. Daarna raakte zuster Myriam besmet. De zusters verzorgden de patiënten op dat moment immers nog zonder specifieke voorzorgsmaatregelen en dus zonder handschoenen. Er worden bloedstalen genomen van Myriam om het te laten onderzoeken door het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen. Nog diezelfde dag worden de bloedstalen overgevlogen naar België. Een dag later, op 30 september 1976, sterft zuster Myriam.

Monsterlijk virus
In hun Antwerpse lab gaan Peter Piot en Guido van der Groen met de bloedstalen aan de slag. "We wisten hoe voorzichtig we met dergelijke virussen moesten omgaan", zeggen de virologen daarover. Ze zijn verbijsterd door wat ze te zien krijgen onder een krachtige elektromicroscoop: een monsterlijk virus met een wormachtige structuur. Zij isoleren als eerste het dodelijke virus, voor wereldbefaamde instituten Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.

Rivier
De virologen geven het virus de naam ebola, naar een rivier in de buurt van de plek waar het virus is uitgebroken. Zowel Van der Groen als Piot gaan naar Congo om na te gaan hoe het virus zich verspreidt. Op 8 december 1976 wordt een halt toegeroepen aan de epidemie. Ebola heeft dat jaar volgens officiële cijfers 280 doden gemaakt.

In onderstaande video's kan u zien hoe de jonge Belgische wetenschappers het nieuwe, dodelijke virus ontdekten.

Fragment 1

Net als nu waren er ook in 1976 al witte pakken en gasmaskers om patiënten te onderzoeken. De beelden tonen hoe na afloop de kleding verbrand werd om verdere besmetting te voorkomen.

Fragment 2

Het team landt op de kleine luchthaven van Bumba. Op de beelden is te zien hoe Peter Piot (met baard en wit hemd) het vliegtuig inlaadt.

Fragment 3

Peter Piot neemt bloedstalen. In een volgend fragment is mede-ontdekker Guido van der Groen te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234