Zondag 18/04/2021

NieuwsWetenschap

Uitgestorven ‘hobbits’ mogelijk verwant met moderne mens via neanderthaler en denisovamens

De grot waar overblijfselen van de homo floresiensis werden ontdekt in 2003 in Lian Bua op het Indonesische eiland Flores. Beeld Wikimedia Commons
De grot waar overblijfselen van de homo floresiensis werden ontdekt in 2003 in Lian Bua op het Indonesische eiland Flores.Beeld Wikimedia Commons

De homo floresiensis – beter bekend als uitgestorven ‘hobbits’ – en homo luzonensis – vernoemd naar het Filipijnse eiland Luzon - leefden 50.000 jaar geleden op eilanden in Zuidoost-Azië. Hun afkomst is niet bekend, maar nieuw onderzoek suggereert nu een nauwere verwantschap met neanderthalers en denisovamensen dan gedacht. Of nog: de oude hobbits zijn mogelijk verwant met de moderne mens.

De nieuwe studie, onder leiding van João Teixeira van de universiteit van Adelaide, vond geen bewijs van kruisingen tussen de homo floresiensis of de homo luzonensis met de homo sapiens (de moderne mens). Die beide mensensoorten, die op de Zuidoost-Aziatische eilanden leefden, werden doorgaans niet groter dan 109 centimeter. Dat was mogelijk het gevolg van eilanddwerggroei, een evolutionair proces waarbij een soort in de loop van de tijd kleiner wordt door een beperkte toegang aan levensmiddelen.

Tegelijkertijd kon het onderzoek wel kruisingen bevestigen van de denisovamens met de moderne mens die leefde op een gebied dat de tropische eilanden omvat tussen Oost-Azië, Australië en Nieuw-Guinea. De denisovamens – verwant aan de neanderthaler – kwam daar 50.000 tot 60.000 jaar geleden terecht, maar archeologen konden nooit fossiel bewijs bovenspitten van deze zogenaamde “zuidelijke denisovamens”. Gek, gezien het overweldigende genetische bewijs dat ze ooit wel degelijk in dat deel van onze planeet leefden. Maar, zo zeggen de wetenschappers, “het DNA van lokale populaties vertoont tekenen van afstamming van de Denisovans”.

De studie stelt dus dat de moderne mens seksueel verkeer had met de denisovamens, maar niet met de homo floresiensis of de homo luzonensis. Dit is belangrijk omdat het mee de aanwezigheid in dat deel van de wereld zou kunnen verklaren van die kleine mensensoorten, die zo’n 50.000 jaar geleden uitstierven. Het zou volgens de onderzoekers kunnen betekenen dat ze “nauwer verwant zijn aan moderne mensen dan eerder werd gedacht”. Met andere woorden, de homo floresiensis of de homo luzonensis zijn misschien wel de zuidelijke denisovamensen, of een afstammeling daarvan.

Althans volgens onderzoeksleider Teixeira. Co-auteur en anthropoloog Chris Stringer is het daar, verrassend, niet mee eens: “Ik vermoed dat Sumatra, Borneo en Sulawesi de thuislanden waren van de vermiste ‘zuidelijke denisovamens’.” Dat moet kunnen, volgens Teixeira: “Co-auteurs hoeven het niet over alles eens te zijn”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234