Zondag 26/05/2019

Uber Movement

Uber biedt Brussel verkeersdata aan om verkeersbehoeften beter te begrijpen. Zijn we daar iets mee?

Screenshot van Uber Movement, het platform waar de taxi-app gegevens deelt van naar eigen zeggen ‘miljarden trips’. Beeld RV

Helpen de ritjes van Brusselse Uber-chauffeurs ons om vlotter door Brussel te rijden? Met Uber Movement wil het techbedrijf stadsplanners en beleidsmakers verleiden en beter inzicht geven in de verkeersstromen.

Eerst was er UberPop, later Uber X en intussen rijden er al sinds 2015 Uber-chauffeurs rond in onze hoofdstad. Die hebben de voorbije jaren niet alleen veel mensen van punt A naar punt B gebracht, ze hebben voor het technologiebedrijf ook veel data verzameld.

Uber gebruikt die data in eerste instantie om zijn taxidienst zo efficiënt mogelijk te organiseren: hoe kan het chauffeurs zo lang mogelijk laten werken? In welke zones moeten ze zijn? En wanneer kunnen de prijzen voor een taxirit opgetrokken worden? In 2017 besliste het bedrijf om een deel van die data beschikbaar te maken via een nieuw platform: Uber Movement. “We beheren geen straten en plannen geen infrastructuur. Waarom zouden we data, die waardevol kunnen zijn voor steden waar we actief zijn, niet delen?”, klonk het toen bij de aankondiging.

Wie naar Uber Movement Brussel surft, krijgt een overzichtelijke kaart van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te zien. Je kan opzoeken hoelang wagens er op verschillende dagen over doen om van de Beurs in Brussel tot het Elisabethpark te rijden. Volgens Uber kunnen zulke data bijvoorbeeld handig zijn om de impact te meten van grote evenementen op het verkeer, maar ook om op basis ervan beslissingen te nemen over investeringen in infrastructuur.

Geen kennis

De toepassing lijkt op het eerste gezicht gebruiksvriendelijk en nuttig. Maar zijn we er ook iets mee? Volgens Pieter Morlion, data- en mobiliteitsexpert van ManyWays, is het nut van de gegevens eerder beperkt. Hij bouwde voor Brussel en Antwerpen een platform dat realtimedata over mobiliteit verzamelt, verwerkt en inzichtelijk maakt voor elke inwoner. “Het grote probleem voor overheden vandaag is niet dat er geen data zijn, maar dat er een technische barrière is om ze nuttig te gebruiken.”

Dit gaat dan ook om een eerste stap, laat Thijs Emondts, general manager van Uber Benelux aan De Morgen weten. “Op termijn willen we gemiddelde snelheden en remdata toevoegen. Denk ook aan de gyroscoop (een soort elektrische tol die registreert hoe je een smartphone vasthoudt, en die ook trillingen waarneemt, FE) in de smartphone van chauffeurs, die kan helpen om de staat van het wegdek te controleren.”

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest verwelkomt het initiatief. “Wij hebben Uber gevraagd om hun data aan te bieden via het open dataportaal van het Gewest”, zegt Mathias Dobbels, woordvoerder van Brussels minister voor Mobiliteit Pascal Smet (sp.a). “Onze filosofie is duidelijk: wij stellen onze data ter beschikking en vragen aan bedrijven die actief zijn in Brussel om hun data met ons te delen.”

Uber zou vast nog meer interessante gegevens kunnen delen. Steden willen weten waar mensen vandaan komen en heen willen. Ook zulke data zou Uber kunnen delen. De kans dat Uber grote datavolumes vrijgeeft, is echter onbestaande, zo bevestigt Emondts: “Volumes delen zullen we nooit doen. Zeker als we naar de beurs gaan, wordt die informatie nog gevoeliger. De data die we delen, zullen in de toekomst steeds fijnmaziger worden.”

Telraam

Hoe meer data, hoe meer gegevens onderzoekers ter beschikking hebben om mobiliteitsanalyses te maken. Die kunnen helpen bij beslissingen over infrastructuur. “Want vergis je niet: data op zich zijn geen kennis”, zegt Jan Adriaenssens, directeur City of Things bij onderzoekscentrum Imec. “Enkel wanneer je verschillende soorten data op een doordachte manier combineert, kan je tot kennis komen.”

Morlion en Adriaenssens wijzen erop dat gegevens van Uber heel erg specifiek zijn. Uber-chauffeurs maken niet alleen slechts een fractie uit van het stadsverkeer, het kan ook dat ze door hun job afwijkend gedrag vertonen. Bovendien is het de vraag of overheden bereid zijn om de gegevens te vertrouwen die Uber aanbiedt. Het techbedrijf leeft al jaren op gespannen voet met overheden. “Geen nood als overheden hier niet meteen mee beginnen te werken”, zegt Emondts. “Wij blijven het platform uitbreiden.”

Uber is lang niet het enige tech- of mobiliteitsbedrijf dat zoekt naar samenwerkingen met steden en overheden. Denk aan BeMobile, het bedrijf achter de verkeersinformatie, of gps-fabrikant TomTom, die ook in het Vlaams Verkeerscentrum gebruikt wordt. Ook de gps-app Waze werkt al jaren samen met stad Gent om verkeersstromen in realtime te monitoren, maar ook om analyses te maken op grotere schaal.

“Het is vooral interessant om te zien dat niet alleen overheden, maar ook burgers beseffen dat data mee beleid kunnen sturen”, zegt Adriaenssens. Hij verwijst naar het Leuvense initiatief Telraam, dat, met de steun van het federale fonds Smart Mobility Belgium, een digitaal metertje ontwikkelde dat burgers aan het raam kunnen hangen en automatisch het doorgaand verkeer registreert. “Mensen kunnen zo helpen bij verkeerstellingen, die op hun beurt een rol spelen in debatten over sluipverkeer, geluidsoverlast, luchtvervuiling en verkeersveiligheid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.