Maandag 12/04/2021

OnderzoekWetenschap

U overdrijft helemaal niet, uw hersenen doen dat uit zichzelf

Testpersoon Niklas Thiel showt aan de Technische Universiteit München een zogenoemde EEG-cap, die de hersenactiviteit registreert.  Beeld Reuters
Testpersoon Niklas Thiel showt aan de Technische Universiteit München een zogenoemde EEG-cap, die de hersenactiviteit registreert.Beeld Reuters

Waarom vertelt iemand dat hij een vis van anderhalve meter ving, terwijl die toch echt een stuk kleiner was? Nieuw onderzoek wijst uit dat mensen niet per se bewust overdrijven, ons brein overdrijft ‘uit zichzelf’ om gebeurtenissen beter te onthouden.

Neurowetenschappers van de universiteiten van Oregon en New York deden een labexperiment waarbij proefpersonen twee taferelen te zien kregen: een gezicht met een kleur en hetzelfde gezicht met een andere, maar bijna dezelfde kleur. Elke dag interviewden de onderzoekers de proefpersonen en daarna kregen die de gezichten weer te zien. Wat bleek: ze onthielden steeds meer details.

Natuurlijk herinneren we ons gezichten beter als we elke dag oefenen. Maar de onderzoekers kwamen er ook achter dat de betere herinneringen sterker overdreven waren. Hoe meer details de proefpersonen zich herinnerden, hoe overdrevener ze het kleine kleurverschil uitlegden.

De interviews werden in een fMRI-scanner gehouden. Hoe duidelijker de herinneringen waren, hoe sterker de patronen in de hersenactiviteit van elkaar verschilden. Dat wijst erop dat mensen zich dezelfde gebeurtenis anders herinneren. De resultaten werden gepubliceerd in het Journal of Neuroscience.

Complex netwerk

Nils Müller, neurowetenschapper aan de Nederlandse Radboud Universiteit en niet betrokken bij de nieuwe studie, legt uit hoe dat werkt. “Prikkels worden opgeslagen in een groep neuronen in de hersenen. Als je je iets herinnert, activeert je brein de desbetreffende groep neuronen. Op elkaar lijkende herinneringen worden voor een groot deel gerepresenteerd door dezelfde neuronen, met het gevaar dat onze hersenen verschillende herinneringen als dezelfde gaan zien.”

Daar heeft ons brein dus een oplossing voor: ook al lijken gebeurtenissen nog zo op elkaar, onze hersenen slaan ze verschillend op. Een neveneffect is dat die herinneringen worden vervormd. “Evolutie heeft een optimum gevonden tussen realisme en ordening van onze herinneringen.”

Dit onderzoek laat zien dat onze herinneringen geen directe kopie van de realiteit zijn. Müller: “Sinds ik onderzoek doe naar ons geheugen, ben ik steeds voorzichtiger geworden met mijn eigen herinneringen. Als ik ruzie heb bijvoorbeeld, probeer ik me ervan bewust te zijn dat ik misschien wel fout zit omdat ik een situatie verkeerd onthouden heb.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234