Woensdag 21/04/2021
Neymar gaat luid kermend tegen de vlakte.

Vraag van de week

U kunt de pijn die u voelt beïnvloeden. Maar hoe?

Neymar gaat luid kermend tegen de vlakte.Beeld AFP

Wie zijn teen aan een deurpost stoot, voelt een helse pijnscheut door zijn lichaam trekken. Het is prettig om te weten dat u die pijn zelf kunt beïnvloeden.

Allereerst is het belangrijk te beseffen dat pijn een functie heeft: een waarschuwing dat er schade in het lichaam dreigt te ontstaan. “Je wilt er dus niet helemáál vanaf”, zegt biomedisch wetenschapper Esmeralda Blaney Davidson. Verminderen kan natuurlijk wel prettig zijn. En daarvoor is het handig om te weten dat pijn tussen de oren zit. Letterlijk. Je ervaart pas iets als pijn als je brein het heeft vastgesteld als pijn.

Voordat zo’n pijnsignaal bij de hersenen aankomt, moet het eerst een route door je lichaam afleggen, legt Blaney Davidson uit. “Wanneer je je bijvoorbeeld aan een hete pan brandt, wordt dat als eerste in de pijnzenuwen in je hand opgemerkt. Dat zijn speciale zenuwen die schade kunnen herkennen. Daarna schiet er een stroompje met soms wel twintig meter per seconde door je vezelbanen naar je ruggenmerg. Daar bepalen allerlei complexe verbindingen wat er met het signaal gebeurt.”

Zo worden eerst je spieren aangestuurd, waardoor je in een reflex zo snel mogelijk je hand wegtrekt. “Slim, want zo beperk je de schade zo veel mogelijk”, zegt Blaney Davidson. “Interessant is dat je je dan nog niet realiseert dat je pijn hebt. Pas een fractie later gaat het signaal naar je hersenen en dan voel je pas de pijn.”

Hoeveel pijn iemand voelt, is niet alleen afhankelijk van hoe warm de pan is, of hoe hard hij zijn teen stoot, maar ook van andere factoren. En daarbij is het brein weer cruciaal. Pijn activeert het gebied in de hersenen dat verantwoordelijk is voor geheugen. Dat gebied beïnvloedt hoe heftig pijn wordt ervaren. Als iemand in het verleden een keer zo hard zijn teen heeft gestoten dat die is gebroken, kan diens brein in de toekomst extra heftig reageren op iedere keer dat hij die teen weer stoot.

Liedje zingen

Ook wordt bij pijn het limbische systeem in het brein actief, vertelt Blaney Davidson, die werkt op het Radboud universitair medisch centrum in Nijmegen. “Daar wordt een emotionele component aan de pijn toegevoegd, bijvoorbeeld angst of boosheid. Ook dat beïnvloedt weer hoe iemand pijn ervaart.” Bent u op een leuk feestje met al uw vrienden? Dan zal dezelfde duw minder pijn doen dan wanneer u thuiskomt na een rottige, regenachtige dag waarop u ruzie kreeg met uw beste vriend.

Pijn is dus subjectief en dat heeft nadelen, maar ook voordelen. Blaney Davidson: “Het betekent dat er verschillende factoren zijn die pijn kunnen versterken, maar dus ook kunnen dempen.” De kleur van de omgeving is zo’n factor. “Rood blijkt het pijngevoel te verhogen, groen en blauw lijken juist rustgevend te zijn.” Onderzoek laat ook zien dat de pijngrens van proefpersonen hoger is wanneer ze een liedje zingen. Er wordt dan endorfine aangemaakt die werkt als natuurlijke pijnstiller. Sporten, dansen of blij zijn, werken ook.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234