Woensdag 27/10/2021

Tv-kijken krijgt extra dimensie

Dankzij speciale projectoren kunnen in bioscopen films zoals Beowulf in 3D worden vertoond. Beeld UNKNOWN
Dankzij speciale projectoren kunnen in bioscopen films zoals Beowulf in 3D worden vertoond.Beeld UNKNOWN

De bekende technologie achter de 3D-cinema begint ook op te duiken in televisieschermen. Videogames zijn een eerste toepassing, maar later moeten ook films en tv-programma's in drie dimensies te zien zijn. Bovendien zou de huiskamer de eerste plaats kunnen worden waar het 3D-brilletje niet meer nodig is.

Het in essentie heel eenvoudige principe achter 3D-beelden - het linker- en rechteroog een lichtelijk verschillend beeld laten zien waardoor het uiteindelijke beeld de illusie van diepte toont - werd al halfweg de negentiende eeuw toegepast door fotografen als Roger Fenton en Jules Duboscq. In verscheidene fotografiemusea staan installaties waarop zo'n driedimensionaal beeld, via een speciale kijker, te zien is. Maar het nu bijna tweehonderd jaar oude principe van stereoscopie kent de laatste jaren een fikse revival in de bioscoop.

De Belgische bioscopengroep Kinepolis heeft ondertussen 130 zalen in zijn complexen uitgerust met een speciale 3D-projector van het Amerikaanse bedrijf DLP. Prenten als de Belgische animatiefilm Fly Me to the Moon, het op een videogame lijkende epos Beowulf, een drimensionaal concert van popgroep U2 en binnenkort regisseur James Camerons sciencefictionprent Avatar worden, met behulp van een speciaal brilletje, getoond alsof ze zich op een meter van uw neus vafspelen.

DLP, een onderdeel van de Amerikaanse chipmaker Texas Instruments, wil echter verder gaan dan alleen de bioscoopzaal. In 2007 heeft het bedrijf een kleinere versie van zijn stereoscopische technologie uitgewerkt voor tv-toestellen. Die zit inmiddels al ingebouwd in nieuwe toestellen van vooral Aziatische fabrikanten, zoals Samsung, Viewsonic en Mitsubishi.

Eerst games
Een eerste toepassing waarin we de technologie zullen zien opduiken, is videogames. Het Amerikaanse bedrijf nVidia, de referentie op gebied van 3D-technologie voor games, bracht afgelopen zomer al een prototype van software op de markt die een driedimensionaal beeld levert vanaf een voor videogames uitgeruste pc. Die moet aangesloten zijn op een van de voornoemde televisietoestellen, en de speler moet een 3D-bril dragen om het beeld in drie dimensies te zien.

Het principe werkt door de grafische chip in de pc elk beeld twee keer te laten genereren: één keer voor het linkeroog, één keer voor het rechteroog. Momenteel werkt het principe alleen op pc's die zijn uitgerust met grafische hardware van nVidia. Maar dat zijn dingen die allang op de markt zijn. En in de toekomst kan 3D-gaming ook op spelconsoles opduiken, want een hoop games zijn gemaakt met de PhysX-3D-software van nVidia.

Nu al is de stereoscopische technologie van nVidia beschikbaar voor zo'n 350 pc-games, zonder dat de speler daarvoor extra software moet installeren. Daar zijn ook oudere games bij. "Door toedoen van stereoscopische technologie zullen gamers twee tot drie jaar terug in de tijd gaan", zei nVidia-opperhoofd Jen-Hsun Huang tijdens de demo. "Ze zullen willen zien hoe ze te zien zijn in 3D."

Daarna film en tv
Ondertussen wil DLP zijn 3D-technologie ook zien opduiken in films en tv-programma's die op het televisiescherm worden getoond. Dat is echter andere koek dan games: een videospel is in essentie een softwareprogramma, dat gebruikmaakt van de interne hardware van het toestel waarop het wordt afgespeeld en van daaruit kan samenwerken met allerhande andere softwareprogramma's, zoals het besturingssysteem, websites, of in dit geval extra 3D-software. Films en televisieprogramma's, daarentegen, zijn vooral signalen die naar het televisiescherm worden gestuurd.

Maar DLP heeft al goede contacten met de film- en mediastudio's die de films verdelen, en werkt nu aan een overeenkomst waardoor het extra 3D-signaal dat nu mee wordt gestuurd bij bepaalde films in de bioscoop, ook op de BluRayschijf terecht zal komen.

Een handicap is dat de kijker daar nog een speciaal brilletje voor nodig heeft, dat de twee beeldsignalen die tegelijkertijd worden uitgezonden terug decodeert tot één beeld. De kostprijs voor een bioscoopuitbater is momenteel 35 tot 50 euro voor één van die brilletjes, wat doet vermoeden dat de consumentenprijs minstens even hoog zal liggen.

Maar ook dat kan binnenkort worden gepasseerd. Drie jaar geleden al zag ondergetekende een 3D-televisiescherm van het Nederlandse elektronicaconcern Philips, dat een driedimensionaal beeld afleverde dat met het blote oog te zien was. Hij speelde zelfs een spelletje Gran Turismo IV, op een PlayStation 2-console die op het toestel was aangesloten, en de bolide die hij bestuurde leek verbluffend uit het scherm te puilen. Volgens Rudy Provoost, CEO van de consumentenelektronica-afdeling van Philips, zullen we de technologie volgend jaar al in de winkel kunnen zien. (Ronald Meeus)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234