Maandag 27/01/2020

Planeet Negen

Trekt deze mysterieuze planeet ons zonnestelsel scheef?

Een illustratie van hoe 'Planeet Negen' er zou kunnen uitzien. Beeld REUTERS

‘Planeet Negen’ doet u misschien denken aan een slechte sciencefictionfilm, maar astronomen kunnen op dit moment over niets anders praten. Hoewel de planeet nog nooit is waargenomen levert baanbrekend onderzoek andermaal bewijs dat ze echt bestaat. “Planeet Negen veroorzaakt de scheve stand van onze zon.”

Januari eerder dit jaar. Astronomen Konstantin Batygin en Mike Brown van het gerenommeerde California Institute of Technology (Caltech) slaan de wetenschapswereld met verstomming: ze presenteren Planeet Negen. Ze hebben haar bestaan afgeleid van recent ontdekte dwergplaneten in het buitengebied van het zonnestelsel. De banen van deze kleine ruimtekeien wiebelen een beetje en deze kleine veranderingen zijn alleen te verklaren door de zwaartekrachteffecten van een groter object, nog verder weg: een negende, nog onbekende planeet. Planeet Negen – verwijzend naar ons zonnestelsel dat momenteel nog acht planeten telt: Mercurius, Venus, de Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus.

Caltech-astronoom Mike Brown. Beeld AFP

Straf, denkt u? In wetenschapstijdschrift Astrophysical Journal komen Batygin en Brown, samen met masterstudent Elizabeth Bailey, nu met nog straffer bewijsmateriaal voor haar bestaan af. Volgens de onderzoekers wordt de scheve stand van de zon door Planeet Negen veroorzaakt.

Volgt u even mee: de banen van de acht bekende planeten in ons zonnestelsel liggen ruwweg allemaal in hetzelfde vlak. Dat omloopvlak staat echter niet loodrecht op de rotatieas van de zon. Er is sprake van een afwijking van zo’n zes graden, waardoor het lijkt alsof de zon schuin staat. Die ‘scheve stand’ van het zonnestelsel houdt astronomen al jaren bezig en totnogtoe zijn ze er niet in geslaagd om daarvoor een bevredigende uitleg te geven.

Beeld RV

Vreemde baan

Maar Batygin, Brown en Bailey menen nu dat Planeet Negen de ‘boosdoener’ is. “Het omloopvlak van de planeet maakt een hoek van dertig graden met het omloopvlak van dat van de andere planeten. Omdat de planeet zo massief is – ze is tien keer zo zwaar als de aarde – en in een afwijkende baan beweegt, worden haar zwaartekrachteffecten tot de diepste kern van het zonnestelsel gevoeld. Het hele zonnestelsel – met uitzondering van de zon – wordt zo scheef getrokken. En dus lijkt het er vanuit ons oogpunt op dat de zon schuin staat."

Nu staan de wetenschappers voor een nieuw mysterie: hoe heeft Planeet Negen die vreemde baan verkregen? Een hypothese van de Caltech-onderzoekers: de planeet is mogelijk in de beginperiode van ons zonnestelsel in een interactie met Jupiter weggeslingerd. Een andere mogelijkheid: een andere ster die vlak langs ons zonnestelsel scheerde, heeft Planeet Negen een stukje meegenomen.

En dan is er nog het grootste euvel: de planeet moet nog écht waargenomen worden. Geen evidentie aangezien ze zich op miljarden kilometers afstand van de aarde bevindt. Op die afstand van de zon reflecteert de planeet zo weinig licht, dat we haar met bestaande technieken vermoedelijk niet kunnen zien. Ook is het er zo koud dat thermische detectoren de negende planeet niet kunnen spotten.

Beeld WikiCommons

Hoe dan ook, de Amerikaanse wetenschappers zijn door het dolle heen met hun bevindingen: “Planeet Negen blijft ons verbazen. Eeuwenlange mysteries over ons heelal geven zich beetje bij beetje prijs, met dank aan deze planeet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234