Zondag 16/02/2020

Geschiedenis

Tijdens dit macabere ritueel werden 500 jaar geleden 140 kinderen geofferd

Beeld Twitter, Touchstone Pictures

Ruim 500 jaar lagen ze verborgen in de bodem van Peru, tot archeologen op hun macabere resten stootten: meer dan 140 kinderen, die ritueel werden gedood door de Chimú-stam waartoe ze behoorden. Hun borstkas was opengebroken, wat doet vermoeden dat hun hart er was uitgesneden. Het gaat naar alle waarschijnlijkheid om het grootste massaoffer van kinderen uit de geschiedenis.

De vondst werd gedaan aan de noordelijke kust van Peru, vlakbij waar ooit de indrukwekkende hoofdstad van het Chimú-rijk gevestigd was en het huidige stadje Trujillo. De Chimú controleerden op hun hoogtepunt een strook land van bijna 1.000 kilometer lang langs de Grote Oceaan, van de huidige grens tussen Peru en Ecuador tot Lima. Ze waren vóór de kolonisatie door de Europese conquistadores op de Inca’s na de grootste beschaving in Zuid-Amerika.

Ondergang

Het waren ook de Inca’s die hun ondergang zouden betekenen, rond 1475. Het offer van de kinderen zou dateren van enkele decennia daarvoor. Het waren plaatselijke bewoners die de aandacht van archeologen op de resten vestigden. Gabriel Prieto van de universiteit van Trujillo – een van de leiders van het internationale team dat de vondst deed – was in 2011 in de buurt bezig met een opgraving toen hij bericht kreeg dat er menselijke resten in de nabijgelegen duinen aan de oppervlakte waren gekomen. Hij startte meteen een noodopgraving en stootte op een griezelige vondst: een gigantische offersite op een lage klif, zo’n 300 meter van de oceaan. (lees hieronder verder)

Vijf jaar later werden de opgravingen afgerond en bleken er meer dan 140 kinderlijkjes begraven te zijn geweest, samen met de resten van zo’n 200 jonge lama’s. Koolstofonderzoek van touwen en textiel wezen erop dat ze dateerden van de periode tussen 1400 en 1450. En er was meer.

De skeletten van de kinderen en de dieren bleken snijwonden te hebben aan het borstbeen en opengebroken borstkassen, wat de onderzoekers doet vermoeden dat hun hart eruit werd gehaald. De verwondingen waren systematisch en efficiënt toegebracht en de afwezigheid van aarzelende inkervingen (‘valse starten’), doet vermoeden dat ze gemaakt werden door getrainde handen.

Begraven

De kinderen zouden allemaal tussen de 5 en 14 jaar geweest zijn en werden begraven in de richting van het westen, naar de zee toe. De lama’s waren jonger dan 18 maanden en werden in de richting van het oosten begraven, naar de Andes toe. Volgens een eerste DNA-analyse zou het zowel om jongens als om meisjes gaan en waren de kinderen deels Chimú, maar ook deels van andere etnische groepen uit het gigantische precolumbiaanse rijk. (lees hieronder verder)

Beeld Getty, Gabriel Prieto

Vlakbij de site werden ook de lichamen gevonden van 3 volwassenen, een man en twee vrouwen. Ze hadden sporen van verwondingen aan het hoofd, die waren toegebracht met een stomp voorwerp. De afwezigheid van grafgiften doet onderzoekers vermoeden dat ze een rol hebben gespeeld in het offer en dat ze kort erna uit de weg werden geruimd.

De wetenschappers denken dat de kinderen en de dieren allemaal samen op één moment werden geofferd op basis van wat ze vonden in een laag opgedroogde modder in een uithoek van de site. Volgens hen zou de modderlaag ooit de volledige site bedekt hebben en zou die verstoord zijn tijdens het delven van de graven en de daaropvolgende slachtpartij. In de modder staan voetsporen van volwassenen met sandalen, honden, kinderen op blote voeten en jonge lama’s. En diepe groeven op plaatsen waar onwillige dieren waarschijnlijk naar de offerplaats werden gesleept.

Sporen

En de analyse van de sporen onthult nog meer, over het offer zelf. Er zou een groep kinderen en lama’s van het noorden gekomen zijn én een van het zuiden. En die zouden elkaar in het midden van de klif hebben ontmoet, waar ze ook aan hun einde kwamen. Enkele lichamen van kinderen en dieren werden niet begraven, maar gewoon achtergelaten in de modder.

Ook de Azteken brachten mensenoffers.Beeld Getty, Gabriel Prieto

De wetenschappers buigen zich ook over de vraag waaróm het offer werd gebracht. Dat staat te lezen in een verslag dat National Geographic maakte over de ontdekking. De laag modder zou ook daarop een antwoord kunnen bieden. Die zou immers het resultaat geweest zijn van hevige regens en overstromingen in het gebied door een klimaatfenomeen dat doet denken aan El-Niño. Een verhoogde temperatuur van het zeewater kan de visserij verstoord hebben en overstromingen kunnen een tol hebben geëist van de uitgebreide landbouwinfrastructuur.

Weergoden

“De beschaving zou aan kinderoffers begonnen kunnen zijn omdat de offers van volwassenen niet genoeg bleken te zijn om de weergoden te behagen”, aldus Haagen Klaus, een expert en antropoloog van de universiteit van George Mason. “Mensen offeren wat meest waardevol is voor hen. Allemaal om iets gedaan te krijgen van bovennatuurlijke en goddelijke krachten.”

Volgens Prieto gaat het zonder twijfel om een unieke vondst. Zijn team is nu bezig met een rapport over de wetenschappelijke resultaten van het onderzoek en dat zal gepubliceerd worden in een wetenschappelijk tijdschrift. “Je vraagt je af of er misschien nog andere, soortgelijke sites verborgen zijn in de regio. Het zou wel eens om het tipje van de ijsberg kunnen gaan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234