Woensdag 13/11/2019

Sociale Media

Tieners op de troon

Tieners op de troon: Yung Lean Beeld rv

Jongeren zijn vandaag invloedrijker dan ooit. Ze hebben miljoenen volgers op Instagram en Twitter, winnen Nobelprijzen en Kickstarten erop los. Toeval, trend of het begin van een nieuwe tijdperk?

In het dagelijkse leven is Mike Hope een gewone, 14-jarige jongen uit New York. Porseleinen wangetjes waar de eerste puistengolf nog door moet, de groeispurt nog niet in zicht en vettig haar. Net als andere tieners houdt ook hij er een hele reeks hobby's op na, met dat verschil dat die hem, in tegenstelling tot zijn leeftijdsgenoten, vorig jaar een coverartikel in het Amerikaanse blad New York Magazine opleverden. Skateboarden of PlayStation spelen, het interesseert hem niet. De nieuwste collecties van Helmut Lang, Rick Owens en Ann Demeulemeester daarentegen.

Wie vooruitstrevend wil zijn, kan van deze kleine stijlkoning nog iets leren. Zijn passie voor designerkleding - tweedehands op de kop getikt - deelt hij via Instagram met zijn volgers. Zijn username 'Mike The Ruler' contrasteert met zijn fragiel figuur, maar is toepasselijk door zijn leger van meer dan 15.000 fans. Tieners die zijn nieuwe Nike-sneakers liken, maar ook steeds meer volwassenen die het inzicht van deze 1m60 grote stijlexpert niet kunnen negeren.

Goochelen met jazz

In het eindejaarslijstje met invloedrijke figuren van Dazed & Confused, het Britse toonaangevende lifestylemagazine, vallen namen als Tavi Gevinson en Yung Lean op. De eerste is een blogster die journaliste en daarna actrice werd, de tweede een gekke Zweedse hiphopper die furore maakt met zijn bizarre teksten. Beide sterren zijn origineel en creatief en succesvol, en met hun 18 jaar zijn ze vooral heel jong. En ze zijn niet de enigen.

Ook in het lijstje en nog jonger is bijvoorbeeld Henry Plotninck, een 13-jarig engelengezichtje dat goochelt met jazz, electro en klassieke muziek. Terwijl de meeste leeftijdsgenoten aanmodderen met Ludwig van Beethovens Für Elise, tekende hij zijn eerste platencontract.

De Amerikaanse Megan Grassell - nu 19 - vond het zo sneu dat haar kleine zus geen leuk ondergoed vond, dat ze het merk Yellowberry uit de grond stampte dankzij crowdfunding. Ondertussen bestookt de nu 18-jarige Nieuw-Zeelandse Lorde al bijna twee jaar lang de hitlijsten met haar popmuziek. En van een heel andere orde: 2014 was ook het jaar waarin de Nobelprijs voor de Vrede naar een 17-jarig meisje ging, de Pakistaanse Malala Yousafzai was daarmee de jongste ooit die deze onderscheiding in ontvangst mocht nemen.

Mike The Ruler. Beeld Jason Nocito

"Miljaar. De Pritt is op." Flashback naar 2000. De wereld overwon de millenniumbug en in een paars-roze slaapkamer werk ik naarstig aan mijn levensproject: een knip- en plakboek met alles wat in magazines - lees: Joepie en Fancy - te vinden is over mijn tieneridool: Leonardo DiCaprio. Aangevuld met tekst en foto's, geprint in de dichtstbijzijnde bibliotheek met internetverbinding. En bij dat boek hield het dan ook ongeveer op. Anno 2000 was het plakboek en de met posters, foto's en brieven beplakte slaapkamer een 'oeuvre' om trots aan een select clubje vriendinnen te tonen. In 2015 zou die tienerwereld met collages, brieven en favoriete platen allang een eigen leven gaan leiden zijn op een Tumblr- of Pinterest-pagina. De reikwijdte van mijn persoonlijke passie zou exponentieel worden vergroot dankzij een geslepen gebruik van Instagram, Facebook, Twitter en Snapchat.

En dat is het grootste verschil tussen tieners van vroeger en nu. Hun grootste bondgenoot? Het internet. Nooit moeten jongeren nog wachten op een inbelverbinding en de computer stond er al eerder dan hun wiegje. Foto's, werk en ideeën sharen, is een vanzelfsprekendheid. En meer dan dat, voor een lucky few is het de weg naar wereldwijd succes.

Justin Bieber

Online delen is niet alleen een manier om te tonen waar je mee bezig bent, het stimuleert je ook om beter te presteren, legt Tom Palmaerts uit. Hij is hoofd van Trendwolves, een trendwatchingbureau dat focust op jongerencultuur. "Als je nu iets doet, dan gooi je dat online. Vroeger zei je moeder misschien: 'O, leuk wat je daar maakte', maar dat duwt je niet vooruit. Ik leerde skateboarden toen ik tien was. Eerst op vakantie met een vriend, later thuis in de straat, door een paar oudere jongeren te observeren. Maar eerlijk? Zo goed waren ze niet. Dus was het niet moeilijk om hen te overstijgen. Vandaag kijk je gewoon op internet hoe de allerbesten het doen. Op die manier maken jongeren nu een snellere en grotere vooruitgang. Vanuit hun slaapkamer verwezenlijken ze de gekste dingen."

Het internet is één grote talentenjacht geworden. Wie zou ooit van Justin Bieber gehoord hebben, moest hij als tiener geen filmpjes van zijn optredens online hebben gezet voor zijn familie? Toevallig werden ze opgepikt door een van de producers van rapper Usher, en de rest is geschiedenis.

Even terug naar Tavi Gevinson. Tijdens de modeweken in 2009 werd het Noors-Amerikaanse meisje, dat toen opviel door haar grijsgeverfde haar, het favoriete knuffeltje van de modewereld. De grootste magazines interviewden de blogster en Anna, Karl en co stonden in rij voor een selfie met haar. Twee jaar eerder begon Gevinson - toen 11 - met Style Rookie, een modeblog waarop ze outfits en modevaria deelde. Aanvankelijk werd gedacht dat de site een hoax was, omdat de kwalitatieve content haast onmogelijk het werk van een kind kon zijn. Toen bleek dat er echt een 11-jarige achter zat, explodeerde de aandacht.

Justin Bieber Beeld EPA

Eerst leek Gevinson, net als alles in de mode, een hype: schattig, zo'n meisje. Maar ze wist zichzelf heruit te vinden en startte op 15-jarige leeftijd - met al jaren ervaring in de business op zak - een onlineplatform voor tienermeisjes: Rookie. Hierop schrijft ze nog steeds, samen met een team van andere tieners, over alles waarover een pubermeisje zich het hoofd breken kan. Het werd een succes: ondertussen zijn er jaarboeken, leveren bekendheden als Lena Dunham en James Franco bijdrages, begon Gevinson te acteren - ze staat dit jaar op de Broadwayplanken met This is Our Youth - en verdiept zich in modern feminisme. Zodoende sloot ze 2014 af als een van de 16 meest invloedrijke tieners van het jaar volgens Time Magazine. In 2012 en 2013 stond ze trouwens ook al in de Forbes-ranking van meest invloedrijke mediafiguren.

Geen hobby, maar professionalisme

Wat opvalt bij jongeren als Tavi Gevinson is de enorme professionalisering van wat ze na de schooluren doen. Bloggen, skaten, muziek maken, het zijn niet zomaar hobby's meer, het zijn heuse projecten. Ook Palmaerts merkt deze trend op: "Hobby's zijn tegenwoordig niet cool meer. Dat is willen maar niet kunnen. Als jongeren nu voor iets kiezen, zijn ze bereid daar heel ver in te gaan. Single tasking, noem ik dat: gedurende een bepaalde periode geven ze zich honderd procent. Niet zoals volwassenen, die willen leren koken of fotograferen en daar een uurtje per week mee bezig zijn. Een jongen van 14 die van skaten houdt, wil tegenwoordig meteen professioneel skateboarder worden en onmiddellijk een contract met een sponsor tekenen."

"Ook bij ons gaan jongeren steeds professioneler te werk", vertelt Amelie Aernaudts. Al vijftien jaar is ze als projectcoördinator nauw betrokken bij Kunstbende, een jaarlijkse wedstrijd waarin jongeren uit het secundair onderwijs in verschillende kunstcategorieën naar de landstitel grijpen. Namen die hen voorgingen, zijn onder andere rockgroep Balthazar en Brahim. Aernaudts: "Vroeger zonden jongeren projecten in die ze eerder toevallig hadden gemaakt. Nu voel je dat ze verder gaan. Deelnemers spiegelen zich nog altijd aan hun voorgangers. Ze kijken echter niet naar waar die stonden toen ze Kunstbende wonnen, maar naar waar ze nu staan. En voor minder dan dat, doen ze 't niet."

Nog een katalyserende factor is het toenemende belang van creativiteit. Wie ben je in 2015 als je niets maken kunt, je geen eigen designmeubel in elkaar kunt steken of geen idee hebt hoe je een Instagramfoto goed kadreert? Het is onrechtstreeks de teneur van creatieve online prikborden zoals Pinterest. In een wereld waarin alles voor ons gemaakt wordt, komt de kunst van het zélf creëren weer op een voetstuk te staan.

Deze explosie van creativiteit heeft volgens Palmaerts te maken met de fusie van subculturen die zich in de nineties inzette: "Subculturen, van oudsher creatieve broeihaarden, onderscheidden zich in de jaren 60, 70 en 80 duidelijk van elkaar. Een punker was punker en deed niet aan disco. In de jaren 90 kwamen subculturen dichter bij elkaar - denk bijvoorbeeld aan gothic metal - waardoor meer creativiteit van de ene cluster naar de andere vloeide. De komst van het internet versnelde deze beweging alleen maar", zegt Palmaerts.

Zo ging het ook bij Kristien Follon van het Belgische streetwear label Titi + The German Kid, die vorig jaar een capsulecollectie maakte met de 15-jarige modeblogster Mademoiselle Rossele, oftewel Ibe Rossel: "Ibe en ik volgden elkaar op Instagram. Ik was onmiddellijk mee met haar blog. Ondanks ons leeftijdsverschil komen we goed overeen wat muziek en interesses betreft. Al snel ging de bal aan het rollen en werd ze de muze voor mijn capsulecollectie. Ibe is nog jong, maar ze doet echt haar eigen ding. Ze werkt zo professioneel dat ze in mijn ogen een volwassene is. Ik vergat zelfs vaak dat ze zo jong was, tot haar mama haar na de fotoshoot kwam afhalen. (lacht) Maar het punt blijft: moest er geen internet zijn, dan zouden wij elkaar nooit tegengekomen zijn en had deze collectie nooit bestaan."

Mademoiselle Rosselle Beeld Ibe Rossel Instagram

Kindsterretjes

Maar wat doe je op je 30ste als je op 13de al scoorde? De Hollywoodvoorbeelden van gevallen sterretjes zijn legio: Drew Barrymore, Britney Spears, Lindsay Lohan, Macaulay Culkin... Allemaal volwassen geworden kindsterren die intussen kind aan huis zijn in de ontwenningskliniek. Zo'n vaart loopt het meestal niet, sust kinderpsycholoog Klaar Hammenecker: "Het risico bestaat dat het bergafwaarts gaat, maar wie goed ondersteund wordt, geraakt daarover. Het is een cliché, maar er blijven ouders bestaan die hun kinderen op een voetstukje zetten en hen zelf tot sterretjes maken, al was het maar om hun eigen dromen te realiseren. Dat zorgt natuurlijk voor problemen.

"Als je kinderen kansen kunnen grijpen, laat ze dat dan doen. Hou in de gaten of ze het nog steeds aankunnen en geef ze mee dat stoppen altijd een optie is, wanneer het niet meer leuk is. Zolang ze hun voeling met de realiteit kunnen behouden - blijven spelen, logeerpartijtjes hebben, naar de jeugdbeweging gaan, contact hebben met jongeren buiten hun interesseveld... - is de kans véél groter dat ze op een normale manier opgroeien.

"Je volledig op één onderwerp gooien in je leven is trouwens niet realistisch. Noch voor kinderen, noch voor volwassenen." De notie van succes is voor veel jongeren ook relatief, vindt Hammenecker: "Ik merk dat succesvolle jongeren meestal niet met succes an sich bezig zijn. Ze zijn gewoon ambitieus, bezig met iets dat hen boeit en hoe ze daar beter in kunnen worden. 'Succes' is dan een term die anderen op hen plakken."

Dat dit andere jongeren zou frustreren, is ook eerder de uitzondering: "Neem nu topsport. Andere jongeren weten heel goed hoeveel werk hierin kruipt en wat je moet opgeven om iets te bereiken.

Daardoor wordt het makkelijker om te aanvaarden dat niet iedereen ergens in kan uitblinken. Ik zie in mijn praktijk meer jongeren die zich frustreren om wat anderen hebben of hoe die eruitzien dan om welke prestaties ze bereikten."

Nieuw DNA

Jong hoge toppen scheren is niet helemaal zonder risico's, maar dat zal deze nieuwe generatie aan talent niet tegenhouden. Dit verhaal is niet zomaar een hype. Trendwatcher Tom Palmaerts ziet het groots en vol nieuwe mogelijkheden. We zouden zelfs wel eens aan de vooravond van een nieuw tijdperk kunnen staan: "Het zijn spannende tijden. Hoe ga je later leerkrachten, bedrijfsleiders of politici aanspreken als het om gasten gaat die het gewoon zijn om met hun gsm filmpjes te maken die met gemak duizend views halen? Het internet zit vervat in hun DNA en met hun DNA zal ook dat van onze samenleving veranderen."

Zij heersen nu al

Mike 'The Ruler' Hope (°2000)

Wie? New Yorker die op zijn 13de internetfaam vergaarde met ensembles waarin hij streetwearlabels als Supreme mixt en matcht met namen als Ann Demeulemeester, Rick Owens, Helmut Lang en het avantgardistische Hood By Air.

Op zijn palmares? Na features op verschillende modesites sierde hij vorig jaar de cover van New York Magazine. Stond onlangs ook in voor een styling bij cultmagazine Dazed & Confused.

Echt gezegd: "Op school zeggen ze gemene bullshit tegen me, zoals 'Wat draag jij nu? Je ziet er dakloos, homo, belachelijk uit.' Maar het kan me niet schelen wat ze zeggen, ze begrijpen het gewoon niet."

Aantal Instagramvolgers: 16.200

***

Ibe 'Mademoiselle Rossele' Rossel (°1999)

Wie? Verscheen vier jaar geleden begeesterd door mode op de redactie van De Morgen Magazine en deed onze moderedactrice paf staan met haar kennis over de nieuwste collecties en de modeweken. Blogt als Mademoiselle Rossele al vierenhalf jaar over mode en het eclectische wereldje van tienercultuur.

Op haar palmares: Bracht vorig jaar een capsulecollectie uit bij het label Titi + The German Kid: 'Titi loves Ibe'.

Icoon: "Vroeger zou ik Tavi Gevinson gezegd hebben, maar nu eerder Frida Kahlo. Haar zware en gekke leven en de manier waarop ze haar pijn in kunst verwerkte, zijn ontzettend interessant.

***

Jonatan 'Yung Lean' Leandoer Håstad (°1996)

Wie? 'WTF?' is waarschijnlijk uw eerste reactie bij het zien van deze Stockholmse muzikant met babyface. Yung Lean combineert bizarre teksten met hiphopbeats in een esthetische clash van schreeuwerige nineties-elementen en een shitload aan melodramatiek. Meent hij het of niet? We zullen het wellicht nooit weten, maar het werkt alleszins wel.

Op zijn palmares: Ging deze zomer toeren in de Verenigde Staten, waar hij bekender is dan in Europa. Speelde onmiddellijk voor drie uitverkochte zalen in New York en kreeg lovende recensies in onder andere The New York Times en The New Yorker, waarin de internet-made-boy geprezen werd voor zijn creativiteit, performance en ironische insteek.

Echt gezegd: "Goed dat ik nu 18 ben. Zo mag ik binnen in de Zweedse clubs waar ik optreed, en moeten we de shows niet meer afzeggen."

Hit: Kyoto (5 miljoen YouTube-views)

***

Tavi Gevinson (°1996)

Wie? Deze Noors-Amerikaanse raakte rond haar elfde bekend nadat haar blog Style Rookie werd opgepikt.

Op haar palmares: Wat staat er niet op? Toen ze 15 was, doekte ze Stylie Rookie op en startte ze met Rookie Mag een online tienerplatform. Lady Gaga noemde haar de toekomst van de journalistiek. Vorig jaar maakte ze haar middelbaar af, en in haar vrije tijd geeft ze TED-lezingen over jongeren en modern feminisme. En o ja, dit jaar speelt ze in haar eerste broadwayshow.

Aantal Instagramvolgers: 243.000

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234