Maandag 14/10/2019

Wetenschap

Tienduizenden jaren geschiedenis verdampen in defecte vriezer

Penny Ice cap. Beeld EPA

Een defect aan een van de vriezers op de Universiteit van Alberta heeft een deel van 's wereld grootste collectie ijskernen doen smelten. Het oude ijs, ontgonnen op gletsjers in het Canadese Noordpoolgebied, bood een unieke kijk in de geschiedenis van de atmosfeer.

De ijskernen boden enorm waardevolle inzichten in 80.000 jaar geschiedenis. Zo gaven ze onder andere aanwijzingen over de klimaatverandering en het verleden van de Aarde en zijn atmosfeer. Althans dat was het geval, tot het ijs plotseling blootgesteld werd aan hoge temperaturen. "Een nachtmerrie", zegt glacioloog Martin Sharp. 

De Universiteit kon recent beslag leggen op een dozijn ijskernen en ze transporteren van Ottawa naar Edmonton, waar de universiteit zich situeert. De stalen werden vervolgens ondergebracht in een nieuwe, op maat gemaakte faciliteit. Enkele dagen later gaf een van de vriezers plots hoge temperaturen aan.

Het was Sharp zelf die zich onmiddellijk na het alarm repte naar de vriezers om de schade op te meten. Daar zag hij dat een deel van het eeuwenoude ijs plaats had gemaakt voor enkele stomende plassen water. "Het was eerder een zwembad dan een vriezer."

Zo'n 13 procent van het archief in de vriezer werd blootgesteld aan de plotse temperatuurstijging. Hoewel de kernen niet volledig verwoest werden, was de ravage toch enorm. Een ijskern van de Penny Ice Cap of Baffin Island verloor bijvoorbeeld een derde van zijn massa, wat gelijk staat aan 22.000 jaar geschiedenis. 

Ramp voor wetenschappelijk onderzoek

Een flinke portie geluk kon echter groter onheil voorkomen. Een televisieploeg die een reportage maakte over de ijskernen had immers gevraagd om de stalen in een andere vriezer onder te brengen omdat de belichting daar beter was. Zo bleef 90 procent van de collectie bespaard van de storing. "Dat heeft ons gered", aldus Sharp.

Of de beschadigde ijskernen bruikbaar zijn voor onderzoek is nog maar de vraag. "Het incident zal verder onderzoek zonder meer beïnvloeden", vertelt Sharp. "Het sluit bijvoorbeeld een reconstructie van de langetermijngeschiedenis uit op delen van de kern die verloren zijn gegaan zijn of door het voorval verontreinigd werden."

Aangezien het een kostelijke onderneming is om de vernielde ijskernen te vervangen, wil de Universiteit  zich nu vooral focussen op het conserveren van de overgebleven ijskernen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234