Zondag 16/05/2021

Achtergrond

Thuiswerken maakt fysiek vergaderen onmogelijk. Dan maar met je avatarcollega’s naar een lokaal in virtual reality

Vergaderen in virtual reality op het platform Altspace: ‘De avatars zijn hier van zeer goede kwaliteit en dat maakt de interactie des te natuurlijker.’ Beeld RV
Vergaderen in virtual reality op het platform Altspace: ‘De avatars zijn hier van zeer goede kwaliteit en dat maakt de interactie des te natuurlijker.’Beeld RV

Software genoeg die vergaderen via videobellen mogelijk maakt. Aangenaam is dat nooit. Zou vergaderen in virtual reality die ervaring verbeteren? Hebben we binnen een paar jaar allemaal zo’n bril liggen? ‘Een virtuele vergaderzaal is perfect om te brainstormen.’

Plat. Dan beschrijf ik niet alleen de aangezichten van mijn collega’s op het scherm tijdens de zoveelste redactievergadering in Google Hangouts. Ook qua dynamiek, sfeer en inhoud is zo’n bijeenkomst vlakker dan wanneer we in het echt samenkomen. Dat ligt voor alle duidelijkheid niet aan mijn collega’s, maar aan de technologie.

Begrijp me niet verkeerd. We mogen ons gelukkig prijzen dat er software bestaat die videobellen in groep mogelijk maakt. Anders was de langdurige armworsteling met hét virus nog meer slopend geweest. Zonder groepchats en virtuele bijeenkomsten zou het voor bedrijven nog moeilijker zijn om thuiswerk te organiseren.

Maar zeggen dat een raster van collega’s op een scherm een gevulde vergaderruimte kan vervangen, is overdreven. Zeker als je weet dat er technologie bestaat die het mogelijk maakt om collega’s wel in een driedimensionale gedaante te ontmoeten. Enkele jaren geleden stonden zakelijke en technologiemagazines vol over de belofte van virtual reality en hoe die technologie de werkvloer zou veranderen.

Bedrijfsleiders hebben niet liever dat werknemers hun knappe koppen af en toe bijeen stoppen. En opnieuw, dat kan via een Zoom-vergadering. Virtual reality heeft het voordeel dat collega’s een en dezelfde virtuele ruimte op het hetzelfde moment ervaren. Een groot verschil met hoe bijeenkomsten nu vanuit verschillende realiteiten zoals slaapkamers, kelders, keukens of van op sofa’s bijgewoond worden.

Hoe komt het dat bedrijven die stap naar virtueel vergaderen (nog) niet gezet hebben? Wat zijn de grootste drempels? Of blijft die virtuele realiteit ook in de toekomst voorbehouden aan nerds? We spreken af met Pieter Van Leugenhagen (36), oprichter van Yondr, een Belgisch bedrijf dat al sinds 2014 pioniert in VR. En dat doen we uiteraard in een virtuele omgeving.

Net zoals de iPhone

“Ah, je bent er!” Voor een man als Van Leugenhagen, die al jaren de weg kent naar het digitale, parallelle universum, is afspreken in VR een eitje. Voor een leek zijn er toch wat drempels.

De eerste is financieel. Om af te spreken heb ik een VR-bril op mijn hoofd gezet, een Oculus Quest 2 op precies te zijn. Dat is de nieuwste generatie VR-brillen van Facebook. Die moeten er mee voor zorgen dat VR doorbreekt bij het brede publiek. Kostprijs: 349 euro bij CoolBlue. Dat is geen koopje, zeker als je de bril alleen aanschaft om te vergaderen. Als je het ding ook gebruikt om af en toe te ontsnappen aan een wereld die in de ban is van corona, is hij zijn prijs waarschijnlijk waard.

“Facebook zou heel graag hebben dat de Oculus Quest 2 een mijlpaal wordt in de adaptatie van VR-brillen", zegt Van Leugenhagen. “Een beetje zoals de iPhone 3G van Apple dat was voor de doorbraak van smartphones. Dat was de eerste smartphone die door een breed publiek werd aangekocht.” Of dat de Quest 2 in die missie zal slagen, moet blijken. Er zijn nog kapers op de technologische kust, zoals Apple, dat de ambitie heeft om VR voor een breed publiek aan te bieden. “De bril die nu op je hoofd staat, heeft alleszins een paar voordelen: hij is gebruiksvriendelijk en weegt niet te zwaar op je hoofd.”

De tweede drempel is praktisch. Zullen planten, glazen, bureaustoelen, salontafels of lampen in de echte wereld mijn reis naar het parallelle universum overleven? Mijn geest mag dan straks wel in een virtuele vergaderzaal belanden, mijn lichaam blijft in het nu. Een veilige zone afbakenen in de living, werkkamer of keuken waarbinnen ik mag bewegen, blijkt eenvoudig.

Daarnaast is er de mentale drempel. Wat mag ik van die virtuele wereld verwachten? Heb ik daar wel zin in? En ga ik niet ziek worden? Wanneer Van Leugenhagen een virtueel groentje op sleeptouw neemt, doet hij dat in Altspace, een virtualrealityplatform dat Microsoft in 2017 overnam. Het bedrijf is gespecialiseerd in het bouwen van virtuele ontmoetingsplekken. Dat kunnen vergaderzalen, cafés of festivalterreinen zijn.

Een ander platform, zoals Spatial, dat de ambitie heeft om de Zoom van de virtuele vergadering te worden, kiest ervoor om een avatar te creëren uit een echte foto. Beeld RV
Een ander platform, zoals Spatial, dat de ambitie heeft om de Zoom van de virtuele vergadering te worden, kiest ervoor om een avatar te creëren uit een echte foto.Beeld RV

Proppen in de vuilnisbak

Ik ontmoet Van Leugenhagen in Black Rock Desert in Nevada, Verenigde Staten. De plek waar jaarlijks het festival Burning Man plaatsheeft. De virtuele versie, voor alle duidelijkheid. Pieter is groot, normaal gebouwd. Hij is helemaal in het zwart gehuld. Zijn bruine haren zijn in een indrukwekkende vetkuif gekamd. Of zo denk ik toch dat hij eruitziet. Wat ik zie is de digitale interpretatie van zichzelf. Zijn avatar. “Ik had nog een soort rok (je kan je avatars in allerlei verschillende outfits opkleden, FE) aan die ik tijdens tijdens Burning Man droeg. Ik moest gisteren een presentatie geven voor een vijftigtal mensen in VR, en dan wilde ik er toch een beetje deftig uitzien.”

Na een korte rondleiding op Burning Man, waar op het moment van ons bezoek geen enkele andere virtuele ziel rondwaart, stelt de VR-pionier voor om naar een vergaderzaal te trekken. Hij verdwijnt in het niks. Na een tweetal minuten in mijn eentje ronddwalen in de virtuele Black Rock Desert, zie ik een bericht met de vraag of ik Pieter wil vervoegen. Mijn avatar wordt door een soort virtueel wormgat geteleporteerd.

Plots sta ik in een vergaderzaal. Er zijn ronde tafels voorzien, schermen waar je YouTube-filmpjes of presentaties op kan streamen en mogelijkheden om te ontspannen. De ontwerpers van deze ruimte vonden er niet beter op om een vuilnisbak in de hoek van de kamer te voorzien en proppen digitaal papier op de grond te strooien.

“We zullen eerst maar eens die rotzooi opruimen voor we beginnen zeker”, lacht Van Leugenhagen, waarna hij in een beweging een prop oppakt en in de vuilnisbak mikt.

De manier waarop Van Leugenhagens avatar beweegt, is indrukwekkend. “We kunnen elkaar hier zelfs veilig een hand geven”, waarna hij zijn hand uitsteekt. Ook zijn mond beweegt opvallend goed mee met wat hij vertelt. Als hij lacht, verschijnt er een hemelsbrede tandpastasmile. Maar wat het meest opvalt zijn de ogen. Die kijken me aan en bewegen mee wanneer ik me verplaats. Dat is meteen de belangrijkste reden waarom Van Leugenhagen me meenam naar Alstspace. “De avatars zijn hier van zeer goede kwaliteit en dat maakt de interactie des te natuurlijker.”

Hij gaf enkele uren voor onze afspraak nog een presentatie voor een vijftigtal mensen in de VS. “Ik kan bij die presentatie mijn handen gebruiken, zaken aanwijzen. Lichaamstaal is belangrijk. Ik kan ook perfect zien wanneer mensen de aandacht erbij houden.

Plots wordt Van Leugenhagen onthoofd. Zijn hoof hangt op een onnatuurlijke manier aan zijn lichaam. Er volgt een schaterlach. “Dat gebeurt wanneer mensen hun VR-bril even afzetten.” Hij slurpt nog even van zijn koffie voor hij weer in volledige gedaante in de vergaderzaal arriveert.

Whiteboards en post-its

Een ander platform, zoals Spatial, dat de ambitie heeft om de Zoom van de virtuele vergadering te worden, kiest ervoor om een avatar te creëren uit een echte foto. Het resultaat daarvan is niet om aan te zien. Van Leugenhagen ziet eruit alsof hij twintig kilogram meer weegt dan in het echt. Bovendien blijft zijn blik hol, als een levenloze zombie die je aanstaart. “Spatial is veel formeler. Er zijn whiteboards, post-its voor brainstorms en ontwerpers kunnen er samen 3D-modellen bespreken.”

De vliegtuigmaatschappij KLM experimenteert met vergaderen in virtual reality. Beeld RV
De vliegtuigmaatschappij KLM experimenteert met vergaderen in virtual reality.Beeld RV

In Spatial is het relatief gemakkelijk om te browsen op het internet of notities te nemen. Iets wat in een omgeving zoals die van Altspace niet mogelijk is. Er is zeker een markt voor dit soort applicaties volgens Van Leugenhagen. “Ik denk bijvoorbeeld aan KLM. Met 95.000 werknemers over de hele wereld hebben zij als vliegtuigmaatschappij beslist dat het onverantwoord is om werknemers over en weer te vliegen om te vergaderen.” Dus zette KLM een samenwerking op met Glue, een platform dat te vergelijken is met Altspace.

En toch zijn er nog maar heel weinig bedrijven die dit soort virtuele vergaderzalen als optie overwegen. Al vermoedt Van Leugenhagen dat dit niet lang meer zal duren. “Er beweegt op dit moment heel veel in de sector.” Zo verwijst hij naar de samenwerking tussen computerbedrijf HP en Glue. HP lanceert een dezer zijn vernieuwde VR-bril, de Reverb G2 ter waarde van ongeveer 600 euro. “HP heeft wereldwijd contracten lopen om bedrijven van laptops en printers te voorzien. Het is niet ondenkbaar dat er binnenkort ook VR-brillen van HP aan die pakketten worden toegevoegd.”

Of we bij De Morgen nu binnenkort redactievergaderingen in VR zullen houden, lijkt me sterk. Tot nu toe ben ik de enige op de redactie met een VR-bril. Maar het is niet ondenkbaar dat bedrijven met teams verspreid over verschillende locaties brainstorms zullen organiseren in een virtuele context. Dat voelt nu eenmaal, hoe raar het ook klinkt, natuurlijker aan dan een plat scherm.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234