Zaterdag 01/10/2022

AchtergrondWetenschap

Terwijl u slaapt, wordt de borstkanker wakker

‘Dit werpt vragen op over hoe en waarom een tumor uitzaait’, zegt Glenn Vergauwen van de borstkliniek Gent. Beeld AP
‘Dit werpt vragen op over hoe en waarom een tumor uitzaait’, zegt Glenn Vergauwen van de borstkliniek Gent.Beeld AP

Borstkankertumoren zaaien zich meer uit tijdens de slaap. Die kennis kan op termijn tot een doeltreffender behandeling leiden.

Dieter De Cleene

Kanker kan zich in het lichaam verspreiden doordat kankercellen loskomen van de tumor, en zich via het bloed verplaatsen om vervolgens op andere plaatsen nieuwe tumoren te vormen. Wetenschappers gingen er tot nog toe van uit dat dit een vrij continu proces is, maar dat blijkt niet zo te zijn, toont een nieuwe studie in het vakblad Nature.

De onderzoekers bestudeerden dertig borstkankerpatiënten en proefmuizen. Ze stelden vast dat tumoren meer circulerende cellen produceerden tijdens de slaap van zowel mens als muis. De cellen die ‘s nachts vrijkwamen, deelden ook sneller dan cellen die er overdag vandoor gaan, en hebben daardoor een grotere potentieel om uitzaaiingen te vormen.

“Wanneer de patiënt slaapt, wordt de tumor wakker”, vat onderzoeker Nicola Aceto (ETH Zürich) het samen. Uit het onderzoek blijkt dat de ontsnapping van kankercellen onder meer wordt beïnvloed door het hormoon melatonine, dat ook betrokken is bij ons dag-nachtritme.

De onderzoekers kwamen naar eigen zeggen stoemelings op het idee om hier nader onderzoek naar te doen, toen ze vaststelden dat bloedstalen die op verschillende tijdstippen zijn genomen vaak uiteenlopende concentraties kankercellen bevatten. Ook muizen bleken bij hun eerder onderzoek vaak opvallend grote aantallen rondzwervende kankercellen in het bloed te hebben. Dat valt volgens de wetenschappers te verklaren doordat de diertjes overdag onderzocht worden, voor de nachtactieve muizen dus eigenlijk ‘s nachts.

“Een zeer interessante studie”, vindt Glenn Vergauwen, coördinator van de borstkliniek aan het UZ Gent. “Dit werpt vragen op over hoe en waarom een tumor zich uitzaait, een proces waar we nu nog niet alles van begrijpen.”

Maar de weg naar de medische praktijk is nog lang. Eerst moeten de bevindingen bij grotere groepen patiënten worden getest. “Mogelijk leidt dit ertoe dat we meer rekening gaan houden met het tijdstip waarop we biopsieën nemen om de activiteit van tumoren te beoordelen”, zegt Vergauwen. “Dat gebeurt nu willekeurig. Een andere piste is streven naar behandelingen die vooral werkzaam zijn tijdens de slaap, op het moment dat de tumor het actiefst is.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234