Donderdag 21/10/2021

Wereldprimeur

Steentje blijkt uniek stukje dinobrein

Het versteend stukje is afkomstig van een iguanodon. Beeld Belga
Het versteend stukje is afkomstig van een iguanodon.Beeld Belga

Een onopvallend steentje dat twaalf jaar geleden werd opgeraapt in het Engelse Sussex, blijkt een stukje gefossiliseerd dinosaurusbrein. Een wereldprimeur omdat zacht weefsel doorgaans snel vergaat.

Kennelijk belandde deze dino 133 miljoen jaar geleden met zijn kop in een zuur moeras, waar het zachte weefsel versteende. "Een verbijsterende ontdekking", zegt Alex Liu van de Universiteit van Cambridge, een van de wetenschappers die het fossiel vandaag presenteert. "De kans dat hersenweefsel bewaard blijft, is ongelooflijk klein." De rest van het dier moet door de miljoenen jaren verloren zijn gegaan.

Volgens de Britten gaat het om een 4 tot 5 meter lange iguanodon, een plantenetende dinosauriër waarvan in het gebied veel fossielen worden gevonden. Al is dat wel een gok, erkennen de onderzoekers.

Spraakmakend ongeval

Het klontje is om nog een reden bijzonder: het is de laatste ontdekking van Martin Brasier, een vooraanstaande paleontoloog die twee jaar geleden stierf bij een spraakmakend verkeersongeval. Zijn auto werd frontaal aangereden door een in slaap gesukkelde alleenstaande vader van drie kinderen, die twee banen had om rond te kunnen komen. Het ongeval ontketende een debat over verborgen armoede in Groot-Brittannië.

Brasier was destijds al volop bezig het steentje te bestuderen, nadat het in 2004 nabij het kustplaatsje Bexhill was opgeraapt door een amateur. Al in zijn eerste e-mail aan de vinder, liet Brasier doorschemeren dat hij dacht aan breinweefsel. Microscoopopnames en CT-scans lijken dat nu te bevestigen: in het steentje zijn minuscule bloedvaatjes te zien en plooien die volgens experts hersenvlies zijn.

Worstje in de hersenholte

Veel nieuwe inzichten over de dinosauriërs zelf vallen uit het fossiel niet af te leiden, erkennen de onderzoekers. "Van alle dinosaurusgroepen weten we ongeveer hoe de hersenholte en dus de opvulling eruit ziet."

Dinosauriërs liepen rond met in hun bovenkamer een klein, ietwat worstvormig breintje. De iguanodon liep rond met een heel behoorlijk stel hersenen: hij had anderhalf keer meer brein voor zijn gewicht dan een krokodil.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234