Donderdag 18/07/2019

Wateroverlast

Steeds meer monsterbuien, en daar zullen we mee moeten leren leven

Midden deze maand zorgde extreme regenval ook in Genk voor overstromingen en schade. Beeld Photo News

Nu de zomer in aantocht is, zijn ze er weer: intense stortbuien die veel schade aanrichten. Was Vlaanderen ondertussen dan niet meer waterproof? "Ja, maar hoe groot je riool ook is, hiertegen kun je preventief weinig doen, behalve een strenger klimaatbeleid."

Het houdt maar niet op. De afgelopen weken zijn Bredene, Oostende, Lanaken, Genk en Maasmechelen, vervolgens in Sint-Lievens-Houtem, de regio rond Brussel en de Noorderkempen getroffen door extreme regenbuien. Eén ding is duidelijk: deze 'monsterbuien' kunnen overal ‘toeslaan’. Het resultaat zijn kapotte daken, overstroomde kelders en garages en beschadigde auto’s op plaatsen waar mensen dat niet meteen gewoon zijn. Mogelijk worden sommige incidenten als ramp erkend.

Riviercontracten en onthardingsplannen

Kunnen we dan niet beter vermijden dat zulke extreme stortbuien een zo zware impact hebben? Want Vlaanderen heeft toch allerlei plannen en maatregelen lopen om waterschade in te perken? Er zijn ‘hemelwaterplannen’ en ‘riviercontracten’, ‘onthardingsplannen’ en wachtbekkens, slibruimingen en hermeandering van waterlopen. Waarom helpt dat allemaal niet om ons tegen deze extreme buien?

“Omdat die extreme buien niets te maken hebben met overstroomde waterlopen maar het gevolg zijn van de opwarming van de aarde”, zo luidt, kort samengevat, het antwoord dat minister van Omgeving en Natuur Joke Schauvliege (CD&V) in het Vlaams Parlement gaf op die vraag. “Deze wateroverlast is niet het gevolg van beken of rivieren die buiten hun oevers treden, maar van een grote hoeveelheid regenwater dat in een klein gebied zijn weg zoekt.”

Niet dat de minister niets doet. Er lopen al vijftien ‘hemelwaterplannen’ waarbij lokale aanpassingen, bijvoorbeeld aan riolen, beken of grachten de schade moeten beperken en er komen er nog 35. “Ook is in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen voorzien dat we nog meer verharding van de ondergrond door nieuwbouw inperken en er bovendien ‘ontharding’ komt, (waarbij ondoorlaatbare ondergrond wordt vervangen door meer poreuze versies, BDB).”

Drones

De laatste dagen heeft de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) ook met drones in onder andere Sint-Lievens-Houtem, Aalter, Ursel en Brecht in kaart gebracht waar precies de extreme stortbuien voor de meeste schade zorgen. De VMM wil met het beschikbare beeldmateriaal de lokale besturen en waterbeheerders ondersteunen. Ook is er nu een 'pilootproject preventie overstromingsschade' in Lebbeke, Sint-Pieters-Leeuw en Geraardsbergen waar uitgezocht wordt hoe huizen nog beter kunnen worden beschermd.


Maar dit soort waterschade echt voorkomen is eigenlijk onmogelijk. “Dit gaat niet over rivieren en beken die op voorspelbare manieren en plekken uit hun oevers treden na langdurige regenperiodes. Het zijn uitzonderlijk zware buien op onverwachte plekken en daar is veel minder tegen te doen”, zegt Katrien Smet van de VMM.

Duidelijke tendens

“Je riolen mogen nog zo groot zijn, je mag nog zoveel waterdoorlaatbare materialen inzetten, zulke enorme hoeveelheden water op zo’n korte tijd zullen altijd een impact hebben. Dat zien we ook in andere landen en steden die meer en meer met dit soort buien af te rekenen krijgen. Daarom kunnen wij mensen op plekken waar die wolkbreuken de zwaarste schade lijken aan te richten vooral praktische tips geven zoals terugslagkleppen plaatsen op de rioolaansluiting, schotten voorzien om de voordeur te beschermen en waardevolle spullen en stopcontacten in garages en kelders hoger plaatsen.”


En dat zullen we vaker en vaker moeten doen. “Sinds de jaren 2000 en aan de kust zelfs eerder zijn er in de lente en zomer vaker en vaker zulke intense buien”, zegt meteoroloog David Dehenauw. “Die tendens is duidelijk en dit is wat klimatologen hebben voorspeld als gevolg van de opwarming van de aarde.”

Ook Smet zegt: “Vandaag telt een jaar bijna dubbel zoveel dagen met zo’n zware neerslag als in de jaren 50 en dat houdt verband met de opwarming van de aarde." De enige echt structurele preventie tegen schade door die stortregens is volgens kenners dan ook scherpe klimaatpreventie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden