Dinsdag 25/06/2019

Staat biolabel op vlees garant voor gelukkig dierenleven?

Beeld UNKNOWN

Meer en meer mensen worden zich ervan bewust dat de miljarden dieren die wereldwijd in de vleesindustrie gehouden worden voor hun vlees, melk of eieren geen fijn leven leiden. Veel mensen besluiten minstens één dag in de week geen vlees te eten. Anderen kiezen dan weer vaker voor vlees van biologische teelt. Maar staat een biolabel wel echt garant voor een beter dierenwelzijn?

In de biologische veeteelt hebben dieren het een stuk beter dan in de traditionele vleesindustrie. Nog meer dan gewone boeren worden bioboeren verplicht om rekening te houden met het soorteigen gedrag van de dieren, moeten ze hen volwaardige voeders geven en hen zo natuurlijk mogelijk kweken. De regels hiervoor zijn vastgelegd door de Europese Commissie en soms nog verstrengd door onze regering.

Open lucht
Alle biodieren moeten vrije toegang hebben tot voldoende buitenruimte of 'uitloop'. Biologische kippen en varkens kunnen dus buiten rondscharrelen en biologische koeien mogen nooit het hele jaar rond in de stal staan. De dieren moeten op goede weides kunnen waar ze voldoende voeding kunnen vinden en ruimte hebben om natuurlijke gedrag te vertonen.

Beperkt aantal dieren
Het aantal dieren dat een bioboer houdt, is beperkter dan in de traditionele vleesindustrie om overbegrazing en overbemesting te beperken of voorkomen. Het aantal dieren dat een veeteler kan houden, zal afhangen van het aantal hectaren grond dat hij heeft. Dat is ook zo in de gewone vleesindustrie, maar in de bioindustrie zijn de regels nog strenger.

Als een bioboer toch meer dieren wil houden, moet hij afspraken maken met andere boeren om de mest af te zetten. Zo zorgt de biologische sector voor een logisch mestactieplan waar geen mestoverschotten of overbemesting mogelijk zijn.

Daglicht
Ook de stal moet aan een aantal concrete richtlijnen voldoen. Er moet voldoende ruimte zijn, natuurlijk daglicht, frisse lucht en aangepast strooisel. De dieren mogen niet geïsoleerd worden en mogen zeker niet op roostervloeren staan, wat in de traditionele westerse vleesindustrie wel nog gebeurt.

Snavelbranden voor gezondheid
Het afsnijden van staarten, knippen van tanden, afzagen van horens of snavelbranden mag in de biovleesindustrie enkel uitgevoerd worden als de veiligheid ervan afhangt, als ze het welzijn verhogen of om de kwaliteit van de producten te verzekeren. Bovendien moet de bioboer toestemming vragen om deze handelingen te mogen uitvoeren. Toch lijkt het alsof er voor een bioboer nog veel marge is om deze dingen te doen. Zo worden biologische varkens in ons land nog steeds gecastreeerd, hoewel hier veel controverse over is.

Plantaardig voeder
Sinds 2008 moeten bioboeren hun dieren volledig biologisch geteeld voeder geven. Dat wil zeggen dat voer moet bestaan uit biologische bestanddelen, behalve wanneer deze niet voldoende beschikbaar zijn. Enkel in geval van nood of met een specifiek nutritief doel mag een bioboer gebruik maken van veevoeradditieven en technische hulpstoffen. Het voeder mag geen ggo's, antibiotica, hormonen, dierlijke vetten en vis-, vlees- en beendermeel bevatten. Hier zijn ook regels rond in de vleesindustrie, maar daar is toch nog meer toegelaten.

Slacht
De wetgeving voor biovlees bepaalt - net zoals voor 'gewoon' vlees - ook strikt hoe en wanneer de dieren geslacht moeten worden. De reistijd naar het slachthuis moet zo kort mogelijk gehouden worden. Dat is ook wel zo in de traditionele vleesindustrie, maar de slachttijd verschilt toch fel. Biologische kippen mogen pas geslacht worden na 81 dagen, terwijl ze in de gewone veehouderij al op 42 dagen geslacht worden.

EU versus België
In de Europese wetgeving zijn veel meer regels vastgelegd wat betreft biologische veeteelt dan bijvoorbeeld in die van de Verenigde Staten. Bovendien mag elke Europese lidstaat bijkomende eisen opleggen. België verbiedt bijvoorbeeld het gebruik van nitriet bij de verwerking van biovlees, terwijl dat volgens Europa wel toegelaten is. Nitriet wordt gebruikt voor een langere houdbaarheid en ook voor de aantrekkelijke roze kleur, maar het kan kankerverwekkend zijn. Europa laat toe dat er vismeel gemengd wordt in het voeder wanneer er onvoldoende biovoer beschikbaar is, maar ook hier is de Belgische wetgeving strenger.

Duur
En dan tot slot: het klopt dat biologisch vlees duurder is dan gewoon vlees. Dat heeft enkele oorzaken. De dieren krijgen meer plaats om rond te lopen en dus eten ze meer. Het voeder is duurder omdat er meer natuurlijke voeding gegeven wordt en minder krachtvoer. Het onderhouden van de stallen vraagt meer werk van de bioboer. De dieren leveren minder vlees, omdat ze niet vetgemest worden. Bovendien geeft de bio-industrie de voorkeur aan traaggroeiende rassen. Het duurt dus langer eer de dieren naar het slachthuis kunnen. (adb)

Vier weken lang bekijkt Planet Watch de voor- en nadelen van vlees. In het grote vleesdossier leggen we het verband tussen vlees en global warming, tussen vlees en gezondheidsproblemen, en nog veel meer.

Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
 Biologische kippen mogen pas geslacht worden na 81 dagen, terwijl ze in de industriële veehouderij al op 42 dagen naar hun laatste bestemming gevoerd worden  
Beeld UNKNOWN
 Het aantal dieren dat een veeteler kan houden, hangt af van het aantal hectaren grond dat hij heeft. Dat klinkt logisch, maar in de industriële veeteelt is het dat niet  
Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
 Het afsnijden van staarten, knippen van tanden, afzagen van horens of snavelbranden mag enkel uitgevoerd worden als de veiligheid ervan afhangt. Toch lijkt het alsof er veel marge is om deze dingen nog altijd te doen. Zo worden biologische varkens in ons land nog steeds gecastreeerd, hoewel hier veel controverse over is  
Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden