Donderdag 22/10/2020
Jean-Paul Mulders.Beeld DM

ColumnDe schaal van Mulders

Sommige soorten lawaai zijn noodzakelijk, maar je hebt ook de pretdecibels van motoren die knallen, for amusement only

Jean-Paul Mulders onderzoekt alles wat u bij de hersenkwabben kan grijpen.  

‘Uw vrijheid om met uw vuist te zwaaien, eindigt waar mijn neus begint’, schijnt een wijs man eens gezegd te hebben. Dat voorrecht van het reukorgaan strekt zich niet uit tot dat andere kraakbenige aanhangsel, dat oorschelp wordt genoemd. In onze gemechaniseerde wereld zijn oren vogelvrij verklaard. Elke idioot mag er naar believen tegenaan trommelen, toeteren, ronken, daveren, knallen, dreunen, fluiten, gieren, knallen, beuken en donderen.

Trommelvliezen leven in de wetteloosheid van het Wilde Westen. Sommige soorten lawaai, denk aan sirenes of de geliefde slijpschijf, kun je met wat goede wil noodzakelijk noemen. Maar er zijn ook de pretdecibels van motoren die knallen, for amusement only. In Nederland en Frankrijk experimenteren ze met flitspalen tegen geluidsoverlast en hebben ze wetten tegen voertuigen die onnodig veel lawaai maken. Bij ons brul je tien huizenblokken wakker en ze vinden je een toffe.

Loud pipes save lifes, hoorde ik zo’n brulkikker aan de tapkast eens zeggen: van hoe verder ze je horen komen, hoe meer tijd voetgangers hebben om zich tijdig uit de voeten te maken. Volgens de wetenschap kan geluidsvervuiling de gezondheid juist ernstig schaden. Vanaf 50 decibel – een niet al te rumoerige stofzuiger – scheidt het lichaam hormonen af zoals cortisol, adrenaline en noradrenaline. Op termijn leiden die tot een verhoogd risico op hartfalen, hersenbloedingen en andere onprettigheden. Drie op de honderd mensen vallen dood door lawaai, orakelt een onheilspellende krantenkop.

knalpotBeeld Getty Images

Je kunt daarover mopperen, wat ook niet echt gezond is. Of je kunt er zelf iets aan proberen te doen, bij gebrek aan een wetgever met gevoelige trommelvliezen. Deze week kwam het geluk uit een onverwacht hoekje. Ik kreeg de kans een zogeheten noise cancelling-koptelefoon te proberen, een verstillend ding dat naar de ronkende typenaam WH-1000XM4 luistert.

De technologie wordt al sinds de jaren 1950 toegepast in cockpits van helikopters en vliegtuigen, maar blijft tot op heden ietwat ondoorgrondelijk. Het geluid om je heen wordt opgevangen, geanalyseerd met algoritmen en omgesmeed tot geluid in tegenfase – dat antigeluid genoemd wordt. Dat gebeurt wel 700 keer per seconde, met als bedoeling een fluwelen stilte.

Antigeluid vind ik bijna even onvatbaar als antimaterie. Mijn gezond boerenverstand verzet zich tegen de gedachte dat je geluid met geluid kunt bestrijden. Maar zoals wel vaker is the proof of the pudding in the eating. Tot mijn verbazing veranderen straten en pleinen in oases van rust en kalmte. Ik waad door een Zee der Stilte, maar hoor nog wel de drilboor in ‘Summer in the City’ van The Lovin’ Spoonful.

Pestbrommers en rochelende bussen vol gemaskerden: het is alsof alle voertuigen opeens over het asfalt voortglijden. Ik loop door een toekomst die zacht en gedempt is. Iemand heeft de wereld in een vingerknip elektrisch gemaakt.

Grijnzend steek ik de straat over en denk aan de woorden van een beroemde sciencefictionschrijver: ‘Elke technologie die geavanceerd genoeg is, valt niet van magie te onder­scheiden.’

Nu nog uitkijken om niet fluister­stil onder te tram te sukkelen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234