Woensdag 24/07/2019

Wetenschap

Schokkend wetenschapsnieuws: Kerstman trekt rijke kinderen voor

Al haast net zo'n kersttraditie als de kerstboom zelf: de jaarlijkse 'kerstspecial' van het statige Britse artsenblad British Medical Journal, vol echt onderzoek - maar dan wel met een knipoog naar de feestdagen, afgewerkt met Britse humor. Dit jaar trakteert 'The BMJ' onder meer op de gezondheidsvoordelen van Pokémon en het 'genezen' van spam-e-mails.

Santa Claus sitting in front of fireplace near Christmas tree with a bag full of presents and a wish list Beeld Thinkstock

Kerstman bedondert de kluit

Wat?

Een Brits-Amerikaans team onderzocht op welke kinderafdelingen in Britse ziekenhuizen de Kerstman op bezoek komt. Dat correleerden ze aan de afstand tot de noordpool (krijgen kinderen minder bezoek als de Kerstman verder moet vliegen?), aan de braafheid van de kinderen - te meten aan spijbelen en jeugddelinquentie - én aan sociaal-economische factoren: ligt een ziekenhuis in een arme buurt?

En?

Ziekenhuizen die geen bezoek krijgen van de Kerstman, liggen vaker in een arme wijk. Met hoe lief de kinderen ter plaatse zijn of hoe ver het vliegen is vanaf de noordpool heeft dat niets te maken. 'Onze resultaten ontkrachten het geloof dat de Kerstman kinderen beloont op basis van hoe gehoorzaam of stout ze zijn geweest', aldus de wetenschappers. De Kerstman trekt rijke kinderen voor.

En nu?

Uit het onderzoek: "Mogelijke oplossingen zijn een herziening van het arbeidscontract van de Kerstman of de aanstelling van plaatselijke kerstmannen in ondervertegenwoordigde gebieden."

Beeld AFP

Pokémon Go is (eventjes) gezond

Wat?

Harvard-wetenschappers onderzochten de informatie van de ingebouwde stappentellers van de iPhones van 1.182 jonge volwassenen, van wie er 560 Pokémon Go op hun telefoon hadden geïnstalleerd. Deelnemers aan dat spel moeten immers bewegen: ze moeten met hun telefoon in de echte wereld op zoek naar fantasiefiguren. Is dat te merken?

En?

De Pokémon-spelers bleken na installatie van het spel gemiddeld 955 stappen per dag extra af te leggen, boven op de gemiddelde dagelijkse 4.256 passen. Dat vertaalt zich naar 11 minuten extra wandelen, ongeveer de helft van de officieel aanbevolen hoeveelheid, becijferen de wetenschappers. Maar dat was de eerste week: al in week twee begon het aantal stappen weer af te nemen en na zes weken liep men weer even veel als voorheen.

Dus?

In de woorden van hoofdonderzoeker Eric Rimm: "Onze resultaten laten zien dat je in een periode van zes weken veel kunt doen om de lichaamsactiviteit te laten toenemen. Nu nog een manier bedenken om ze te laten blijven sporten."

Beeld AFP

Asperges ruiken in urine is een gave

Wat?

Bah, die aardachtige geur van de urine nadat u asperges hebt gegeten. Toch ruikt haast de helft van de bevolking niets bijzonders. Een team van Europese en Amerikaanse onderzoekers ging in een groep van 6.909 mensen op zoek naar het waarom.

En?

Ze ontdekten 871 genetische variaties (verschillende 'schrijfwijzen' van het DNA) die in verband staan met het niet ruiken van asperge-urine - 'asperge-anosmie', in jargon. De variaties zitten allemaal op chromosoom 1, in genen die, zoals verwacht, gaan over het reukvermogen. Opvallend is dat meer vrouwen dan mannen de aspergegeur niet waarnemen. Terwijl vrouwen doorgaans de beste neus hebben.

En nu?

Wat de genetische varianten precies 'doen', is nog onbekend. De onderzoekers, droogjes: "Vervolgonderzoek is nodig voor er gerichte therapie wordt overwogen om deze mensen te helpen te ontdekken wat ze missen."

Artsen maken potje van potjeslatijn

Wat?

Is het nu amitriptyline of amitryptiline? Het is de eerste schrijfwijze. Maar als je in de medische literatuur op zoek gaat naar de verkeerde spellingswijze, vind je óók 80 onderzoeken, ontdekten twee Britse artsen. Het duo ging van 30 berucht lastige medicijnnamen en 30 willekeurig gekozen namen na hoe vaak ze fout worden geschreven.

En?

Amitrip-dinges wordt in 2,1 procent van alle keren fout geschreven, bij andere ingewikkelde namen zoals urofollitropin, propylthiouracil en diethylstilbestrol is het doorgaans 1 procent of minder. Met name bij stofnamen die eindigen op '-micine', '-in' en '-ine' gaat het vaak fout. Toch knap vervelend, want artsen op zoek naar achtergrondinformatie kunnen zo sommige belangrijke overzichtsstudies missen.

En nu?

"De meest voor de hand liggende manier om dit probleem te verzachten is als de auteurs en redacties aandacht besteden aan de correcte spelwijze van de medicijnnamen", aldus de onderzoekers.

Beeld Thinkstock

Spam opzeggen geeft maar even rust

Wat?

Vijf Amerikaanse artsen waren de constante stroom ongevraagde uitnodigingen voor obscure congressen en vakbladen in hun mailbox zo beu dat ze besloten tot een 'interventie': ze meldden zich af voor alle distributielijsten van de afzenders.

En?

Vóór de ingreep ontvingen de vijf artsen gemiddeld 312 spamberichten per maand, een maand na hun opzegging waren het er nog 'maar' 190. Maar na een jaar kregen de artsen alweer 253 ongewenste mails per maand - slechts 19 procent minder dan voor de ingreep.

Overigens?

Een apart tekstkader wijden de artsen aan het engelachtige taalgebruik van de e-mails. 'Laat uw wijsheid anderen ontsteken'; 'Het bezorgt ons immense vreugde om dit moment van geluk met u te delen', 'We verheugen ons op een eeuwigdurende wetenschappelijke relatie'.

Oerchirurg had gelijk

Wat?

In 1786 beschreef de destijds beroemde Schotse chirurg John Hunter (1728-1793) een akelig geval van een man met wat volgens Hunter een kwaadaardige tumor aan zijn dijbot was. Nu, 230 jaar later, geeft een Brits-Italiaans team hem gelijk, door de weefselmonsters die Hunter destijds nam opnieuw te onderzoeken. Die worden immers nog altijd bewaard, in het Hunterian Museum in Londen.

En de patiënt?

Die overleed alsnog aan de uitzaaiingen, zeven weken nadat Hunter het zieke been had geamputeerd. De botkanker waaraan de man overleed, is tegenwoordig veel beter te behandelen en is zelfs "een van de grote succesverhalen van de oncologie", schrijven de onderzoekers onder leiding van radiologe Christina Messiou.

Verder nog iets?

In hun brief, gericht aan Hunter, bieden de onderzoekers hun verontschuldigingen aan dat Hunter zo lang op de lab-resultaten heeft moeten wachten. "Maar ons ziekenhuis is pas in 1851 opgericht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden