Maandag 14/10/2019

Ruimtevaart

Ruimtevaart rocketscience? Mwah, de meeste technologie is juist stokoud

De hoofdcomputers aan boord van het ISS, met zijn bijna 20 jaar zelf alweer een oudje, draaien op Intels 386, een processor die halverwege de jaren tachtig op de markt kwam. Beeld EPA

Ruimtevaart leunt op stokoude technologie, omdat deze bewezen veilig is. Maar het ruimtestation ISS krijgt nu toch een supercomputer.

Een misvatting is dat ruimtevaart draait om hightech: neem de Russische Sojoezraket die astronauten naar het ruimtestation ISS schiet: die is de afgelopen vijftig jaar nauwelijks veranderd. De camera aan boord van ruimtesonde Juno die sinds vorig jaar de gasreus verkent, heeft twee megapixel, zes keer minder dan die van een Samsung S8-smartphone. De hoofdcomputers aan boord van het ISS, met zijn bijna 20 jaar zelf alweer een oudje, draaien op Intels 386, een processor die halverwege de jaren tachtig op de markt kwam.

Ruimtevaart draait op oude meuk dus, om het oneerbiedig te zeggen. En dat heeft een reden. Want deze technologie heeft zich bewezen. Van de 386's is aangetoond dat ze de weerbarstige omstandigheden buiten de dampkring kunnen overleven. Zo zijn ze bestand tegen het constante bombardement van ruimtestraling, waar moderne apparatuur veel minder tegen opgewassen is: zo zijn de moderne fotocamera's waarmee astronauten prachtige beelden van de aarde schieten, na ongeveer een jaar 'op', omdat het pixelverlies op de beeldsensors door de straling na een jaar de spuigaten uitloopt. Ook op reguliere computers kan straling 'onverwachte effecten' hebben, aldus NASA.

Het ISS draait ondertussen prima op de oude processors (ook omdat astronauten tevens moderne laptops meenemen, er zijn er gemiddeld tachtig aan boord), maar voor toekomstige bemande reizen naar Mars of verder zijn snellere computers gewenst. Een van de redenen is dat astronauten zich tijdens een noodsituatie vermoedelijk moeten verlaten op kunstmatige intelligentie die hen helpt de juiste beslissingen te nemen, stelt NASA. De mededeling 'Houston we have a problem' zal weinig effect hebben: door de enorme afstand doen signalen er tot veertig minuten over voor er een antwoord is.

Vanavond wordt de eerste 'supercomputer' voor een praktijktest naar het ruimtestation gestuurd. Met een bevoorradingsvlucht van SpaceX gaan twee HP Spaceborne Computers mee, die een jaar lang zullen draaien aan boord van het ruimtestation. In deze periode zullen zogenoemde benchmarks worden uitgevoerd, een soort coopertests voor computers, om te zien hoe de apparaten presteren. Een identiek tweetal op aarde (Earth-based Computer #1 en #2) doorloopt dezelfde tests, zodat beide systemen over twaalf maanden met elkaar vergeleken kunnen worden en een indruk ontstaat over de schade die onderweg is ontstaan. Opmerkelijk is dat de apparaten niet extra zijn afgeschermd voor ruimtestraling: ze komen zo van het schap, aldus NASA.

Lees ook: SpaceX wil vandaag (opnieuw) ruimtevaartgeschiedenis schrijven

Als de proef slaagt, opent dit de deur naar meer computerkracht in de ruimte. Het apparaat kan volgens HP ook aan boord van het ISS worden gebruikt om berekeningen te doen die nu op aarde worden uitgevoerd. Wanneer het zware rekenwerk alvast in de ruimte wordt gedaan, hoeven er minder data heen en weer te worden gestuurd, wat de internetverbinding tussen het ISS en de aarde ontlast.

Hoewel het apparaat de snelste computer ooit in de ruimte is, valt zijn rekenkracht mee: 1 teraflop. Dat is ongeveer het dubbele van een moderne iPhone, die ook nog eens stukken kleiner is. Overigens, en mogelijk belangrijker voor de astronauten: er gaat ook een espressomachine mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234