Maandag 06/07/2020

Wetenschap

Ruimtestation ISS rijp voor schoonmaakbeurt

Astronauten in het ISS.Beeld AFP

Het internationale ruimtestation ISS is viezer dan gedacht. NASA-onderzoekers vonden in stofmonsters meer huidbacteriën dan in stof uit vergelijkbare ruimtes op aarde. Hoewel de bacteriën allesbehalve levensbedreigend zijn, zouden de resultaten weleens tot een strikter schoonmaakregime kunnen leiden.

Niet dat het daarboven een smeerboel is: de astronauten hebben een wekelijks schoonmaakrooster. Ze poetsen met een soort Kleenexdoekjes en hebben een stofzuiger. Voor de veiligheid van de astronauten is het belangrijk bacteriepopulaties bij te houden, zodat er niet ongemerkt gevaarlijke mutaties ontstaan.

De NASA-onderzoekers beschrijven in het vakblad Microbiome hoe ze met de zogeheten PCR-techniek stofdeeltjes uit ISS onderzochten. Bij PCR wordt dna uit een stofmonster razendsnel vermenigvuldigd. Door de volgorde van het dna te analyseren krijg je een staalkaart van de bacteriën die zich in het stof bevinden. De stofmonsters kwamen uit een volle stofzuigerzak en een gebruikt luchtfilter.

Het ISS-stof werd vergeleken met stof uit een van NASA's 'cleanrooms', ultraschone kamers op aarde waarin ruimteapparatuur wordt geprepareerd. Waar het ISS bij lancering nog zo schoon was als de cleanrooms, vonden de onderzoekers nu allerlei huidbacteriën tussen de stofdeeltjes. De bacteriën veroorzaken mogelijk lichte huidklachten, maar zijn verder niet schadelijk.

Toilet

"Op zich niet verrassend", vindt microbioloog Hermie Harmsen van de Rijksuniversiteit Groningen. "Die cleanrooms worden zorgvuldig gereinigd, het is niet gek dat die schoner zijn. Dat er geen gevaarlijke bacteriën in het ruimtestation zitten betekent juist dat het goed gaat." Harmsen bestudeerde zelf microben in stofstrijkjes meegebracht door astronauten, onder wie André Kuipers.

Volgens NASA kan met PCR worden bekeken op welke plekken in het ruimtestation veel microben voorkomen - en waar dus vaker een doekje overheen moet. Harmsen heeft op basis van zijn strijkjes wel een idee. "Het toilet is, net als op aarde, een bron van zorg. Daarnaast zitten rond de watertappunten opvallend veel bacteriën, waarschijnlijk vanwege de vochtigere lucht. Als ik op het ruimtestation water zou tappen, zou ik eerst even boenen."

Astronaut Alexander Gerst in het ISS.Beeld GETTY
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234