Woensdag 08/04/2020

Spotify

Roep voor eerlijker, transparanter businessmodel wordt almaar groter

Beeld ANP

Dankzij Spotify & co. was het als muzikant nog nooit zo makkelijk om een internationaal publiek te bereiken. Toch zien artiesten hun inkomen dalen. Tijd voor een transparanter en eerlijker businessmodel waarbij niet enkel de platenlabels zich verrijken, pleit Talking Heads-zanger David Byrne. Een mooi maar onrealistisch idee, geloven artiesten hier.

"Dit zou de beste tijd voor muziek uit de geschiedenis moeten zijn; er wordt meer muziek ontdekt, gemaakt, verdeeld en beluisterd dan ooit tevoren", schrijft de zanger van Talking Heads in een opiniestuk in The New York Times.

Toch beleeft de muziek vandaag allesbehalve haar beste tijd: streamingdiensten zoals Spotify lieten het inkomen van muzikanten drastisch dalen. Als voorman van een van de grootste newwavebands uit de jaren 80 heeft Byrne zelf weinig te klagen, maar hij maakt zich zorgen over de broodwinning van de opkomende generatie artiesten.

In zijn opiniestuk 'Open the Music Industry's Black Box' nuanceert hij de idee dat de nieuwe technologieën de oorzaak van alle kwaad zijn: als luistermodel is streaming wel degelijk de toekomst, maar niet onder het huidige businessmodel. Dat berust namelijk op een allesbehalve transparante overeenkomst tussen platenlabels en streamingdiensten.

De marge die beheersvennootschappen van het auteursrecht - de Sabams van deze wereld - aan streamingdiensten mogen vragen is wettelijk vastgelegd. Platenlabels daarentegen kunnen puur commercieel onderhandelen met Spotify.

Stijn MeurisBeeld Tom Verbruggen

Geweten is dat 70 procent van wat de luisteraar Spotify betaalt naar de intellectuele eigenaars gaat: de platenlabels. Hiervan betaalt het label de artiest dan een contractueel vastgelegd percentage, vaak zo'n 15 procent. Een percentage dat steek zou houden als streaming allerlei productionele kosten met zich zou brengen zoals bij het uitbrengen van een plaat. Platenlabels gedragen zich zo tegenover artiesten alsof er niets veranderd is, stelt Byrne.

"Tussen 0,003 en 0,0003 euro." Zoveel verdient een artiest aan één stream, weet Hans Helewaut, bestuurslid van Sabam én van GALM vzw (Genootschap Auteurs Lichte Muziek). "Minuscule bedragen, tenzij je een paar miljoen keer gestreamd wordt."

En daar wringt voor veel artiesten het schoentje. "Het succes van Spotify zit in zijn alomvattende aanbod van klassiekers en hits. De catalogus van dat bekende repertoire zit grotendeels bij de grote platenlabels en dat geeft hen de macht om deals in hun voordeel te sluiten.Als beginnend artiest trek je aan het kortste eind, maar de grotere namen beginnen zich nu te roeren en dat is nodig", weet Tom Kestens, frontman van Lalalover en tevens bestuurslid GALM vzw.

"Je kunt er eens goed mee gaan eten, als je tenminste geen dessert neemt", omschrijft Stijn Meuris zijn streaminginkomsten die hij "gefragmenteerd en allesbehalve overzichtelijk" noemt.

Als artiest kun je er natuurlijk voor kiezen je muziek niet op streamingdiensten aan te bieden, maar ben je Taylor Swift noch U2, dan zal dat Spotify worst wezen.

Toch houdt Daan het been stijf. "Ik weiger al mijn harde werk gratis aan een multinational te overhandigen. Nochtans vind ik het een mooi principe dat alles voor iedereen beschikbaar zou zijn, maar dan niet ter verrijking van Spotify."

Mentaliteitswijziging

Met een doorzichtiger en fair businessmodel kunnen streamingdiensten misschien een toekomst bieden aan artiesten en auteurs, gelooft Helewaut. "Als individuele artiest ben je onmachtig tegen deze digitale multinationals, vandaar de noodzaak van collectieve beheersvennootschappen om de nodige druk te kunnen uitoefenen, ook politiek, voor meer transparantie, en een faire vergoeding voor alle creatieve belanghebbenden."

Maar Helewaut benadrukt dat als streaming de toekomst is, er ook een mentaliteitswijziging van het publiek nodig is: mensen moeten weer bereid zijn te betalen voor muziek. Daan lijkt daar niet meer op te hopen: "Ik ga nog een paar jaar proberen om cd's te verkopen en als ik echt niet anders meer kan, zet ik wel alles gratis online op mijn eigen website."

Ook Stijn Meuris schat de toekomst van de muziekindustrie niet al te rooskleurig in: "Gratis streaming is hoe de massa over muziek denkt. We zitten in een omgeving waar muziek niet enkel juridisch gratis lijkt, maar ook artistiek. Kijk naar de muziek die ze op een festival als Tomorrowland draaien; vandaag het populairste genre en nu niet bepaald muziek waarvoor je bereid bent een Spotify-abonnement te betalen".

Helewaut blijft hoopvol: "Ik ben ervan overtuigd dat zich een kentering voltrekt, hoewel België op dit vlak nog ver achterop loopt. In Nederland zijn er beduidend meer betalende Spotify- en Netflix-abonnees."

Beeld Jonas Lampens
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234