Zaterdag 22/02/2020

Reportage

Robots racen met kamelen

Beeld NYT

Kamelenraces zijn traditie in de Emiraten. Big business ook, maar met een schaduwzijde: handel en misbruik van jonge kinderen, die als jockey werden ingezet, tierden welig. Twaalf jaar nadat de praktijk werd verboden, nemen robots nu hun plaats in. Met succes.

Niet lang na zonsopgang begint een kamelenrace zoals die hier altijd begint: in twee delen. Eerst drukken zo'n tien kamelen hun neus tegen een metalen hek. Als een man in hagelwit gewaad het signaal geeft om de poort te openen, zet de meute zich in beweging. De nekken gaan op en neer, de bulten schudden, de galopperende hoge poten laten een stofwolk achter.

Luttele seconden later zet een tweede stoet zich in beweging. Dure terreinwagens lijken de race aan te gaan met de kamelen, aan weerszijden van de renbaan. Wat oogt als een presidentieel konvooi, is de moderne variant op de eeuwenoude kamelenrace.

In een van de voertuigen kijkt Hamad Mohammed naar de dieren. Mohammed, die voor een rijke sjeik kamelen traint, heeft vooral aandacht voor één ervan: Miyan.

Een commentator langs de renbaan van Al-Wathba doet opgewonden verslag. Halverwege de wedstrijd pakt Mohammed zijn walkietalkie, drukt zijn neus tegen het raam en maakt een paar keer een klakkend geluid. Miyan versnelt het tempo. "Prima", zegt Mohammed tegen de chauffeur. "De robot werkt."

Sport is belangrijk in deze regio. Niet alleen in de Verenigde Arabische Emiraten, ook in andere landen zoals Qatar, dat in 2022 het wereldkampioenschap voetbal organiseert. De kamelenrace is vooralsnog vooral een lokale aangelegenheid, een onderdeel van de Arabische cultuur. Kamelen gelden als imposante schepsels - er worden zelfs schoonheidswedstrijden georganiseerd - en de race bekoort zowel vorsten als paupers.

Mensenhandel

Kamelenraces werden eind vorige eeuw gemeengoed, toen Zayed bin Sultan al-Nahyan, de eerste president van de federatie, op grote schaal renbanen liet aanleggen. Naarmate de concurrentie toenam en het prijzengeld steeg, zetten veel eigenaren van kamelen jonge kinderen - niet ouder dan twee of drie jaar - in als jockeys. Ze werden vaak uit landen als Bangladesh, Pakistan, Afghanistan en Sudan gehaald. Velen raakten bij een val ernstig gewond. Verhalen over mishandeling en seksueel misbruik deden de ronde. Op een gegeven moment warer zo'n 40.000 minderjarige jockeys in het gebied rond de Perzische Golf.

De gruwel van de mensenhandel werpt nog altijd een schaduw over de races, twaalf jaar nadat de praktijk officieel verboden werd in de Emiraten. Sommige eigenaars van kamelen fluisteren dat ze de voorkeur hebben voor menselijke jockeys, maar de meesten realiseren zich dat het onmenselijk is om peuters op rijzige kamelen te zetten, die een snelheid van meer dan 60 km/u kunnen bereiken. Ze prijzen de nu wijdverbreide inzet van robots.

De eerste modellen, begin deze eeuw, waren fors en zwaar, wel vijftien kilogram. De kamelen reageerden onwennig op hun berijders. Sindsdien heeft de technologische ontwikkeling een enorme vlucht genomen. De robots, gekleed als mini-jockeys, zijn overal te koop.

In een winkel, niet ver van de renbaan, sleutelen Raheem en Jameel aan nieuwe modellen. De broers zijn afkomstig uit Pakistan. Ze verkopen ook zweepjes, metalen zadels en walkietalkies, waarmee de robots instructies krijgen van hun eigenaren. Ze produceren tien tot twintig robots per dag. Een doorsnee model kost ruim 300 euro. Het is een bloeiend bedrijf, zeggen de Pakistani's.

Het is niet druk langs de renbaan. Vooral belanghebbenden (eigenaren, trainers, handelaren), toeschouwers zijn er amper. Ongebruikelijk is dat niet, want wedden op de afloop van de race is niet toegestaan. De meeste eigenaren van kamelen en hun kunstmatige berijders wachten voor de televisie af of ze een prijs, die kan oplopen tot een kwart miljoen euro, in de wacht hebben gesleept.

Het gebrek aan publieke belangstelling betekent niet dat de kamelenraces geen passie met zich meebrengen. Wie een kameel heeft, telt mee in deze regio. Er is een levendige kamelenhandel en niet zelden behoort 'het schip van de woestijn' tot de bruidsschat. Op veilingen gaan kamelen voor bedragen vanaf 2.000 euro tot enkele tonnen in andere handen over. Voor het bezit van een kameel geldt een speciale belastingregeling.

Als ze op de renbaan verschijnen, geven hun gemotoriseerde eigenaren instructies door aan de robots. Vervolgens is het klappen van de zweep op het achterwerk van de kamelen hoorbaar. Het activeren van de robot heeft voor Mohammed en zijn kameel geen effect. Miyan steekt met logge tred de finish over. Mohammed is teleurgesteld. Zijn kameel is als zevende geëindigd. "Een matig resultaat." De schamele opbrengt uit de prijzenpot is 2.000 euro. Had het dier de top drie bereikt, dan was het bij wijze van eerbetoon ingewreven met saffraan, een specerij waaraan een genezende kracht wordt toegekend. De kameel wordt nu naar een plek gebracht om af te koelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234