Vrijdag 07/05/2021

AchtergrondPanda's

Reuzenpanda’s zien er schattig en knuffelbaar uit: zo agressief zijn ze in werkelijkheid

null Beeld Christoph Soeder/dpa
Beeld Christoph Soeder/dpa

Ze zien er reuzeschattig uit met hun wit en zwarte vacht en zitten doorgaans rustig rond te kijken terwijl ze op een bamboescheut knabbelen. Maar toch zijn reuzenpanda’s niet zo knuffelbaar als ze wel lijken. Dat ondervond een verzorger van dierenpark Pairi Daiza afgelopen weekend nog toen hij te dicht bij de 4-jarige reuzenpanda Tian Bao kwam. Maar hoe agressief zijn deze dieren nu echt?

Het incident in Pari Daiza gebeurde zaterdagmiddag. De verzorger - die al jaren met de panda’s in het park werkt - raakte ernstig gewond aan de arm en het been. “De man is er slecht aan toe en ligt nog altijd in het ziekenhuis”, aldus woordvoerder Mathieu Goedefroy van Pairi Daiza maandag. “Het zijn stevige verwondingen. Maar zijn leven is niet in gevaar. Meer kunnen we er voorlopig niet over kwijt.”

De precieze omstandigheden van het ongeval worden nog nader onderzocht. De veiligheidsregels in het dierenpark zijn nochtans heel duidelijk. Ze verbieden contact tussen mensen en reuzenpanda’s vanaf het moment dat de dieren twee jaar oud zijn of 70 kilo wegen. En daar is een reden voor.

Wild dier

“We zien panda’s vaak in de vorm van knuffels, in animatiefilms en zelfs in het logo van het Wereldnatuurfonds. Daardoor vergeten mensen wel eens dat ze nog altijd met een beer en een wild dier te maken hebben”, zegt Tim Bouts, dierenarts en zoölogische directeur van Pairi Daiza. “Het zijn bovendien heel erg solitaire en territoriale dieren. Ze willen graag met rust gelaten worden en hebben liever niet dat je in hun territorium komt. Doe je dat toch, dan zullen ze zich verdedigen. Ook panda’s die in gevangenschap opgroeien zullen dat doen. Daarom zeggen we ook dat we de dieren niet ‘tam’ maken in ons park, maar dat we ze ‘temmen’. Het blijven dieren, met alle risico's van dien.”

null Beeld AFP
Beeld AFP

Zonder aanleiding zullen de dieren wel niet snel tot de aanval overgaan, volgens Bouts. “Hun menu bestaat voornamelijk uit bamboe, ze jagen en doden niet zoals bijvoorbeeld een leeuw. Daarom zie je ook dat er bij de meeste incidenten geen dodelijke slachtoffers vallen. Als ze toch aanvallen, is dat doorgaans het gevolg van een schrikreactie of zelfverdedigingsmechanisme. Dat geldt voor veel dieren. Hun eerste reflex bij het zien van een mens zal zijn om te vluchten. Pas als ze dat niet kunnen, zullen ze aanvallen.”

Als panda's dan toch aanvallen, kunnen ze wel flink wat schade toebrengen. Dat heeft vooral met hun bouw te maken. Ze zijn groot en gespierd en hebben een bijtkracht die groter is dan die van de meeste andere carnivoren. Dat komt omdat ze door de taaie schede van de bamboestam moeten geraken om zich te kunnen voeden. Ze hebben ook sterk ontwikkelde klauwen, waar ze veel kracht kunnen opzetten.

Aanvallen op mensen

Aanvallen op mensen zijn eerder zeldzaam, maar ze komen dus wel voor. Zo waren er tussen september 2006 en juni 2009 drie incidenten in de dierentuin van Peking. Telkens ging het om toeristen die op een of andere manier in het verblijf van een panda terecht waren gekomen. Twee van hen vielen er per ongeluk in en liepen ernstige bijtwonden op aan het been, de voet en de elleboog.

null Beeld AFP
Beeld AFP

De derde was dronken en sprong er opzettelijk in om het dier te aaien. Daarop beet de panda de man in het been. Het slachtoffer probeerde zich los te wringen, maar het dier liet niet los. Het was alleen met de hulp van een verzorger dat de man uiteindelijk kon ontsnappen.

Ook bekende mensen werden al verrast bij een pandabezoek. Zo vertelde de voormalige Franse president Valery Giscard d’Estaing ooit dat hij aangevallen werd toen hij zich in een dierentuin in Parijs - waar zijn dochter werkte - in de kooi van een panda waagde om zijn “presidentiële moed” te testen. Hij werd besprongen door een panda en er moest personeel aan te pas komen om hem te bevrijden.

Kooi

Begin jaren tachtig gebeurde ook een ongeval met een verzorger in de zoo van het Amerikaanse Washington DC. Ook hier ging het om iemand met jarenlange ervaring. Edwin Jacobs (52) werd in december 1984 aangevallen door een vrouwelijke panda toen hij in de kooi van het dier binnenkeek om te zien waar ze was, iets wat zeer ongebruikelijk is. Hij liep verwondingen op aan de borst, rug, arm en enkel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234