Vrijdag 20/09/2019

Wetenschap

Radioactieve sporen waargenomen boven Europa. Maar de oorsprong is nog een mysterie

Een Amerikaanse 'nucleaire sniffer' kan radioactieve deeltjes in de lucht detecteren en analyseren. Beeld rv

Stations die de luchtkwaliteit meten in onder meer Noorwegen, Finland, Polen, Duitsland, Frankrijk en Spanje hebben vorige maand het radioactieve Jodium-131 waargenomen in de onderste laag van de atmosfeer. Het gaat voor alle duidelijkheid om een heel lage concentratie, die geen bedreiging vormt voor de mens. Wetenschappers hebben vooralsnog wel geen idee waar de deeltjes vandaan komen.

Meteen stak de angst voor een geheime nucleaire test of een niet gemeld nucleair incident de kop op - het isotoop kwam onder meer ook vrij bij de rampen in Tsjernobyl en Fukushima - maar er is voorlopig niets concreets dat daarop wijst. Het radioactieve isotoop zou in elk geval recent in de lucht gekomen moeten zijn, omdat het een halveringstijd heeft van amper acht dagen.

Noorse waarnemers vermoeden dat de deeltjes uit het oosten van Europa komen en afkomstig zijn van een ongeluk in een chemisch bedrijf dat Jodium maakt voor medisch gebruik, eerder dan van een incident in een nucleaire centrale. "De verhoogde concentratie van jodium in de lucht werd eerst waargenomen in de tweede week van januari in het noorden van Noorwegen en Finland en in Polen", aldus Astrid Liland van de Norwegian Radiation Protection Authority.

"De daaropvolgende twee weken werd ze ook gemeld in andere Europese landen, onder meer in Frankrijk door het Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire", gaat ze verder. "De metingen zijn wel bijzonder laag: er is geen enkel gevaar voor mensen of het milieu."

Beeld Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire

Alert

Extra factor was dat het weer bijzonder slecht was vorige maand, waardoor het nog moeilijker wordt om te achterhalen waar de deeltjes vandaan kwamen.

Iedereen was wel onmiddellijk alert. Onder meer de website 'The Aviationist' - dat nieuws brengt over militaire vliegtuigen - meldde dat er een Amerikaanse 'nucleaire sniffer' was gespot boven het Verenigd Koninkrijk, maar het is niet duidelijk of dat iets met de verhoogde concentratie aan jodium te maken had. Het toestel draagt apparatuur die een verhoging van nucleaire deeltjes in de lucht kan meten en analyseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234