Vrijdag 23/08/2019

Energie

Primeur voor Pukkelpop: ‘mini-Eiffeltoren’ voorziet festival deels van stroom

Schaalmodel van de GEM Tower. Beeld RWC

Pukkelpop heeft over negen dagen een primeur: het Hasseltse festival haalt dan drie dagen een deel van zijn stroom van de allereerste Green Energy Mill, een duurzame en inklapbare energietoren ontworpen door onderzoekers van de Nederlandse Technische Universiteit Eindhoven. ‘We blijven op zoek gaan naar duurzame oplossingen.’

Met Baraque Futur, een site op de festivalwei die in het teken staat van duurzaamheid en ecologie, maakt Pukkelpop al een aantal jaren duidelijk dat het festival wil inzetten op nieuwe technologieën om de ecologische voetafdruk van de festivalgangers te beperken. Pukkelpoppers konden er energie opwekken op een speciale dansvloer of insectenburgers eten om de vleesconsumptie terug te dringen. De duurzaamheidsinspanningen leverden het Limburgse festival twee jaar geleden zelfs de Brand Activation Award op.

Nu wil Pukkelpop aan een nieuw hoofdstuk beginnen: hoe los je het probleem van de stinkende en ronkende dieselgeneratoren op, die nu nog op grote openbare evenementen worden ingezet om het gebrek aan elektriciteit op te vangen? De Technische Universiteit Eindhoven denkt met de Green Energy Mill, kortweg GEM, een antwoord op die vraag te hebben gevonden. Als alle festivals in Nederland hun dieselgebruik met 10 procent zouden weten te beperken, zou dat een miljoen liter diesel per jaar schelen en 3.000 ton aan CO2-uitstoot.

De GEM Tower, een gevaarte van ruim 20 meter hoog dat wat doet denken aan een mini-Eiffeltoren, werd maandag voor het eerst mechanisch getest. De toren werd met een verreiker (een hijskraan) tot volledige hoogte uitgetrokken. Die proef is in elk geval geslaagd.

De energietoren bestaat uit een voet van 8 meter in doorsnee met daarop een staketsel van 22 meter hoog, waarin 3.500 kilogram staal is verwerkt. In de constructie zijn een windturbine van 700 kilogram zwaar aangebracht en driehoekige zonnepanelen die alle kleuren van de regenboog kunnen aannemen. De toren moest minimaal 20 meter boven de grond uitsteken, omdat op lagere hoogte de wind niet hard genoeg waait om energie te kunnen opwekken. Te veel obstakels remmen de wind af.

Eenmaal opgeladen heeft de GEM Tower op papier voldoende vermogen om 6.000 iPhones op te laden, of een enkele smartphone 6.000 keer, zestien jaar lang elke dag. In de zomer kunnen de zonnepanelen in theorie een Tesla 3 van voldoende stroom voorzien om 180 kilometer af te leggen. Maar hoeveel stroom de toren in de praktijk gaat leveren moet nog blijken. “We kunnen dat niet van tevoren uitrekenen”, zeggen de onderzoekers. “Er is te veel variatie in een jaar.”

Realistisch?

Op Pukkelpop zal een prototype van de GEM Tower worden ingezet op Camping Comfy, waar naar schatting 1.200 festivalgangers zullen kamperen. De helft van hen heeft stroom in de accommodatie waar ze verblijven. “Het is een experiment”, benadrukt Pukkelpop-woordvoerder Frederik Luyten. “Na het festival zullen we dit experiment evalueren. Dan zullen we zien of deze methode nog moet worden bijgeschaafd, en of dit het model van de toekomst kan worden.”

Naast die enkele GEM Tower zijn het wel nog de klassieke dieselgeneratoren die elders op Pukkelpop de nodige stroom voorzien. “We zullen altijd op zoek gaan naar duurzame oplossingen, maar we moeten ook realistisch zijn. Het zal nog niet meteen mogelijk zijn om op zo’n grote schaal alle energie op te wekken via de GEM Tower.”

Bouwkundige Faas Moonen, de bedenker van de Green Energy Milll, heeft alleszins wel de ambitie om volledige festivals van duurzame energie te voorzien met zijn ontwerp. “Uiteindelijk moet een hele groep van torens rondreizen langs de Europese festivals, en hen voor 100 procent van duurzame energie voorzien”, duidt hij in een persbericht van de universiteit. “Ook hoop ik dat de opvallende gestalte de feestende bezoekers meer bewust maakt van duurzaamheid.”

Naast Pukkelpop werkt ook het Nederlandse showcasefestival Eurosonic Noorderslag mee aan de uitrol van het Green Energy Mill-project. De volledige ontwikkeling en bouw van de GEM Tower hebben zo’n 3,8 miljoen euro gekost, waarvan 60 procent werd gedekt met Europese subsidies. “We moesten constant een evenwicht zoeken tussen onze wens om zoveel mogelijk energie op te kunnen wekken, het ontwerpen van een mooie eyecatcher én het waarborgen van de veiligheid”, legt Moonen uit. “Dat was flink puzzelen.”

Veiligheid

Voor de organisatie van Pukkelpop heeft veiligheid een hoge prioriteit. In 2011 werd het festival nog getroffen door zwaar noodweer. Er vielen vijf doden en meer dan 140 gewonden. Het is dan ook een niet onbelangrijk detail: de toren is zo gebouwd dat hij ook in ruw weer overeind blijft. Er wordt geen gebruik gemaakt van ankers in de grond. Dat laatste is van belang, omdat er zeker in steden steeds strengere eisen aan festivals worden opgelegd om grote schade aan de grond te voorkomen.

Momenteel moet de GEM Tower nog worden opgetrokken met een hijskraan, maar in de toekomst moet het mogelijk zijn om de toren automatisch te laten uitklappen. Tegen 2020 hoopt Moonen dat de volledig werkzame GEM Tower het festivalcircuit kan veroveren. “Naast de torens willen we onze ogen ook openhouden voor andere vormen van duurzame energie-opwekkers. Mijn droom is om uiteindelijk alle grootschalige evenementen, in zomer en winter, van duurzame stroom te voorzien met een netwerk aan batterijen, torens, zonnecellen en andere duurzame innovaties.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden