Zondag 26/01/2020

Poolijs schrikwekkend snel aan het smelten deze zomer

Beeld UNKNOWN

De Noordpoolkap smelt deze zomer aan een recordtempo. Dat blijkt uit metingen van het US national Snow and Ice Data Centre (NSIDC), de autoriteit aangaande. Het zee-ijs is de jongste tien dagen verdwenen aan een snelheid van 150.000 km² per dag. Het staat nu volgens de wetenschappers vast dat tegen 2030 - over nog geen 20 jaar dus - tijdens de zomer al het zee-ijs aan de Noordpool zal smelten.

Dat het zo snel gaat, heeft drie hoofdoorzaken: een gemiddelde temperatuur die in de Arctische gebieden tot vier graden hoger ligt dan normaal, de elk jaar afnemende dikte van de ijskap als gevolg van global warming én het feit dat het water dat van de Atlantisch Oceaan in de Arctische Zee vloeit ook elk jaar warmer wordt.

Dunner
Momenteel is in een gebied van 8,5 miljoen km² nog ongeveer 15 procent van de zee bedekt met ijs, en daarmee is het vorige laagterecord van 2007 gesneuveld. Het NSDIC leidt dat af uit satellietbeelden. Het University of Washington Polar Science Center, gespecialiseerd in de meting van de dikte van het poolijs, stelt ook vast dat het ijs nooit dunner was sinds de metingen begonnen.

40 jaar vroeger

"Dus niet alleen het gebied dat bedekt is met poolijs wordt steeds kleiner, het wordt ook almaar dunner", zegt Mark Serreze, directeur van het NSDIC. "Dat betekent dat een paar warme dagen ineens voor veel meer gesmolten ijs kunnen zorgen. Sommige jaren zal dat nog sneller gaan, andere niet, maar je kan wel stellen dat tegen 2030 het poolijs tijdens de zomer zal verdwijnen." Dat is 40 jaar vroeger dan in het rapport van het Klimaatpanel staat, dat ondertussen bijna vijf jaar oud is.

De opwarming van ons klimaat gaat veel sneller aan de polen. In de koudste gebieden is de gemiddelde temperatuur 4 graden gestegen tegenover ongeveer 1 graad gemiddeld in onze contreien.

Warmere zee
Eén van de redenen dat het almaar sneller gaat is de temperatuur van de zeestroom die water uit de Atlantische Oceaan langs de kust van Groenland door de Fram Straat naar de Poolzee stuurt. Die was nooit warmer in de jongste 2.000 jaar stelde een team onder leiding van Robert Spielhagen van de Universiteit van Mainz vast.

Het stuk zee tussen de Svalbard-archipel en Groenland is de jongste 100 jaar bijna 2 graden warmer geworden. Het is nu ook anderhalve graad warmer dan tijdens de periode 900-1300, de fameuze warme periode in de Middeleeuwen.

Noordpoolijskap nu helft kleiner dan in 1950

Computersimulaties door Nasa tonen ondertussen aan dat het verdwijnen van het ppolijs geen constant, evenredig proces is. Sommige jaren gaat het, door extra warme zomers bijvoorbeeld, sneller dan in koude zomers. Maar de trend is wel degelijk neerwaarts. En zo is de Noordpoolijskap nu in de zomer al de helft kleiner dan in 1950. (mvl)

Op deze kaart zie je dat de temperatuur gemiddeld een stuk hoger dan normaal ligt in het Noordpoolgebied dan dat het geval is in onze regio. Beeld UNKNOWN
De afname van de dikte van het poolijs in de zomer van 1980 tot nu. Beeld UNKNOWN
De oppervlakte die met ijs bedekt is. Beeld UNKNOWN
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234