Dinsdag 21/01/2020

Klimaat

Plannen aanboren nieuwe fossiele energiebronnen maken Klimaatakkoord Parijs onmogelijk

Greenpeace voert actie in oktober bij Shell-platforms in de Noordzee. Beeld AFP

De plannen van olie- en gasbedrijven voor het aanboren van nieuwe fossiele energiebronnen maken het onmogelijk de klimaatdoelen van Parijs te halen. De bedrijven hebben aangekondigd 1.400 miljard dollar te investeren tot 2024. Dat stellen zeventien milieuorganisaties.

Als de plannen worden uitgevoerd, zal het klimaat opwarmen met meer dan de 1,5 graden, de in het Parijse klimaatakkoord gewenste bovengrens voor 2050. “Zeer waarschijnlijk” zal de temperatuurstijging dan al uitkomen boven de 2 graden, schrijven de onderzoekers. Dat is precies wat de Parijse akkoorden hadden moeten voorkomen. De 1,5 graden van Parijs zou nog net binnen bereik blijven, als vanaf nu geen enkele nieuwe olie- of gasput meer in gebruik wordt genomen, schrijven de zeventien milieuorganisaties.

Volgens hun rapport Oil, gas and the climate heeft het Russische Gazprom de meest ambitieuze plannen, direct gevolgd door Shell. Shell zou de komende vier jaar het equivalent van 17,7 miljard vaten olie ontsluiten.

Van de nieuwe bronnen ligt 85 procent in de Verenigde Staten. Alleen al in dit land liggen tot 2024 plannen voor het aanboren van bronnen, goed voor 25 miljard vaten olie. Canada en Argentinië volgen op grote afstand. De VS zijn al ’s werelds grootste producent van olie en gas en ook het enige land dat zich heeft teruggetrokken uit het Klimaatakkoord van Parijs.

Volgens Laurie van den Burg van de Nederlandse organisatie Milieudefensie toont het rapport aan dat er geen enkele ruimte is voor méér olie- en gaswinning. Zij ziet in de bevindingen dan ook een ondersteuning van de rechtszaak die Milieudefensie heeft aangespannen tegen Shell vanwege zijn klimaatbeleid. “Shell is niet van plan zelf zijn beleid aan te passen, daarom moeten wij het via de rechter dwingen verantwoordelijkheid te nemen.”

Gazprom-leider Alexei Miller (l.) ontmoet Shell-ceo Ben van Beurden. Beeld TASS via Getty Images

Geen nieuwe olieputten

De milieuorganisaties staan niet alleen in hun bewering dat ‘Parijs’ geen ruimte meer laat voor nieuwe olie- en gasputten. Ruim een jaar geleden stelde directeur Fatih Birol van het Internationaal Energie Agentschap IEA dat al. En een maand geleden, bij de presentatie van zijn World Energy Outlook, stelde de IEA dat met het huidige beleid de uitstoot van CO2 in de wereld nog blijft toenemen tot 2040. Terwijl het omwille van Parijs flink moet dalen.

De onderzoekers van de zeventien milieuorganisaties scherpen dat beeld nog aan. Zij zien dat de investeringen in nieuwe olie- en gasbronnen enkele jaren zijn afgenomen maar sinds dit jaar weer groeien, en hard ook. Vorig jaar bereikten de investeringen een dieptepunt van 125 miljard dollar, in 2024 gaat het om 375 miljard. Waarbij het natuurlijk wel de vraag is of al die investeringsplannen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Het rapport komt naar buiten op het moment dat in Madrid de wereld bijeen is om de akkoorden van Parijs vooral op een paar technische aspecten verder uit te werken. Daarbij zal ook Shell aanwezig zijn. Shell is een van de weinige (drie) olieconcerns die zelf doelen stelt voor uitstootbeperking. Tot voor kort ging het bedrijf daarin zelfs het verst: de uitstoot zou in 2050 met 30 procent omlaag moeten. Inmiddels is Shell qua ambitie voorbijgestreefd door het Spaanse Repsol: dat stelde enkele dagen geleden in 2050 zijn uitstoot terug te brengen naar nul.

Shell wil niet ingaan op de vraag of de cijfers in het rapport kloppen. “Wij geven geen cijfers over productieplannen”, zegt de woordvoerder. “Maar we hebben wel bekendgemaakt dat we voor de komende decennia blijven investeren in onze olie- en gasbronnen.” Het klimaat vergt wel ingrepen, maar dat moet een “maatschappijbrede benadering” worden.

Opec in Wenen

Het rapport van de zeventien milieuorganisaties komt ook op de dag dat de organisaties van olie-exporterende landen Opec in Wenen bijeenkomen om te spreken over beperking van de productie. Dat klinkt geruststellend, maar is het niet. De Opec-landen hebben al enkele jaren last van de toenemende productie van Amerikaanse schalie-olie en -gas. In enkele jaren zijn de VS daarmee uitgegroeid tot ’s werelds grootste producent van olie en gas. De IEA verwacht dat dat de komende jaren niet verandert. Productiebeperking van Opec is eerder een wanhopige poging om de overvloed aan olie en gas in te dammen, dan dat het zal leiden tot een verlaging van de wereldwijde productie.

Op de lijst van concerns die veel nieuwe bronnen ontwikkelen, valt ook Saudi Aramco op, veruit ’s wereld grootste olieproducent. Het concern is bezig met een moeizame beursgang. Ondanks zijn enorme omvang staat het concern op een bescheiden plaats wat betreft de investeringen in nieuwe bronnen: het equivalent van 5,5 miljard vaten olie, minder dan een derde van wat Shell van plan is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234