Donderdag 20/02/2020

piraterij

Piraterij is minder schadelijk dan u denkt

.Beeld DM

Een weggemoffelde studie van de Europese Commissie vertelt een opvallend verhaal over piraterij. Illegale downloads van muziek en games hebben geen impact op de verkoopcijfers. Alleen de filmindustrie lijdt.

Een aanvraag voor een studie ter waarde van 360.000 euro terugvinden, maar geen resultaten, dat deed bij Duits Europarlementariër Julia Reda de wenkbrauwen fronsen. Bij navraag bleek een studie over de impact van piraterij op de muziek-, film-, boeken- en game-industrie al afgewerkt in 2015 en weggemoffeld.

De enige categorie die werd weerhouden en een jaar later gepubliceerd in een paper van de Europese Commissie, was die van de filmindustrie: voor elke 10 illegale downloads van blockbusterfilms mist de industrie ongeveer 4 legale cinemabezoeken.

Nu diezelfde Julia Reda de vrijstelling van de studieresultaten forceerde, blijkt die negatieve verschuiving echter niet te merken bij de andere drie sectoren. De conservatieve boekenmarkt heeft weinig last van illegale downloads. In de game- en muzieksector wordt wél veel gedownload, maar zonder schijnbare negatieve gevolgen.

Herconsumeerbaar

"Je merkt dat als je klanten een economisch verantwoord voorstel doet, ze automatisch volgen", zegt expert in auteursrecht Paul Torremans van de Universiteit van Nottingham. De situatie van de muziek- en gamingindustrie lijkt die simpele stelling te ondersteunen. De eerste heeft haar crisis al doorgesparteld en heeft met streamingdiensten een werkend alternatief gevonden, de tweede doet nog straffer en lijkt zelfs een voordeel te halen uit piraterij.

"De basisgame is goedkoop en wordt vaak illegaal gedownload, maar de sector haalt zijn winsten uit uitbreidingen die heel sterk beschermd zijn", zegt Olivier Braet, media-expert bij onderzoekscentrum IMEC en de VUB. "Gamers worden geprikkeld door de basisgame en zijn dan geneigd om voor de uitbreidingen geld te betalen. Een model dat handig kan zijn voor andere sectoren."

Sleutel ligt in toegankelijkheid

Maar terwijl muziek en games zich lenen tot 'herconsumptie', kampen films en tv-series met een korte levenscyclus. "Vooral bij films zie je dat mensen meestal één keer kijken en dat versterkt de negatieve impact van piraterij", zegt Olivier Maeterlinck van Belgian Entertainment Association (BEA), die evenwel beseft dat het anders moet. "Digitale platforms die beter aansluiten bij de noden van kijkers zijn in volle ontwikkeling."

Torremans ziet alvast dat de toegankelijkheid van content een sleutel kan zijn tot succes. "Mensen kopen toegang tot een product en verwachten dan ook dat die toegang overal geldt, ook als je de grens oversteekt. Een gebruiksvriendelijke aanpak voor de juiste prijs, dat moet het doel zijn." Die juiste prijs is voor de filmindustrie evenwel een probleem, zo blijkt uit dezelfde Europese studie. Wat mensen vandaag betalen voor films, ligt gemiddeld 80 procent hoger dan wat ze bereid zijn om te spenderen.

Piraterij gewoon met rust laten, is echter geen optie, zo denkt Torremans. "Alles gratis maken, wie denk je dat er dan geraakt wordt? Niet de mediagiganten, wel de kleine artiest." Ook Maeterlinck pleit voor een aanpak op twee fronten: de legale wegen verbeteren en illegale bestraffen.

Die bestraffing is waar het Europese beleid momenteel op gericht is. Is het daarom dat de Europese Commissie de opvallende resultaten van de studie twee jaar stof liet vreten? 'Cherrypicking', klinkt het bij critici, die het instituut verwijten enkel de resultaten te gebruiken die in zijn kraam past. "Dit is geen complottheorie. Voor de drie andere industrieën viel er gewoon geen conclusie te maken", klinkt het bij de Europese Commissie.

Doofpotstrategie

Digitale rechtenorganisatie EDRI is alvast niet verrast over die doofpotstrategie. "Dit ligt volledig in lijn met eerdere raadplegingen die door de Europese Commissie naast zich neergelegd zijn", zegt uitvoerend directeur Joe McNamee. "Nochtans hebben de voorbije twintig jaar bewezen dat een radicale aanpak niet werkt. Op een bepaald moment zou dat besef toch moeten doordringen."

Dat beaamt Braet, die merkt dat het economisch argument om piraterij te criminaliseren moeilijk ligt. "In Duitsland is piraterij stevig teruggedrongen door uploaders aan te pakken, maar dit heeft niet geleid tot een hogere groei van mediabedrijven in vergelijking met andere Europese landen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234