Donderdag 17/10/2019

Wetenschap Vraag van de week

Op welke leeftijd leert een kind het best zwemmen?

Beeld Daantje Bons

Veel ouders zien de vakantie als hét moment om hun kinderen letterlijk in het diepe te gooien. Maar kun je ook te vroeg beginnen met schoolslag? En kun je een peuter ook al baantjes leren trekken?

Volgens psycholoog Marina Schoemaker, gespecialiseerd in de motorische ontwikkeling van kinderen, zijn 4-jarigen perfect in staat om te leren zwemmen. “Wel is het zo dat het kind er dan gemiddeld tweemaal zo lang over doet.”

De periode tussen 5 en 7 jaar wordt gezien als ‘optimaal’ om een mooie zwemstijl aan te leren. Schoemaker verwijst naar een Amerikaanse studie waarin onderzoekers keken hoe snel een groep van 272 kinderen van 3 tot 8 jaar hun diploma’s haalden. “Qua prijs-kwaliteit is de lagere school eigenlijk het best om nieuwe skills aan te leren, 7 à 9 jaar is dan ook de gouden periode voor zowel coördinatie als hersenontwikkeling”, zegt professor bewegingswetenschappen Kristine De Martelaer (VUB).

Hoewel voor een goede schoolslag 6 à 7 jaar wellicht ‘optimaal’ is, geldt voor verdrinkingspreventie: hoe vroeger wennen, hoe beter. Veel ouders vinden de perfecte schoolslag echter nog steeds belangrijker. “Terwijl bewezen is dat zelfs competitiezwemmers in een onverwachte situatie in paniek kunnen slaan”, zegt De Martelaer.

Om die reden introduceerde Baan Vier, een vakgroep waar ook De Martelaer actief is, in 2015 een nieuwe ‘leerlijn zwemmen’ in Vlaanderen. De oude filosofie – zo snel mogelijk van punt A naar punt B geraken in een wedstrijdzwemslag – is vervangen door een trapjessysteem waarbij kinderen zich intuïtief en doelmatig leren voortbewegen in het water. Waterveiligheid boven waterslag.

Voor de eerste stap, ‘waterwennen’ in het zwembad, schuift David De Wandel (Vlaamse Zwemfederatie) een leeftijd van 3 à 4 jaar naar voor: “Kinderen moeten vooral vertrouwen en plezier ontwikkelen in dat typische watermilieu, door bijvoorbeeld de weerstand van water te ontdekken of leren hoe je kopje onder gaat. Op nog jongere leeftijd kan je daar trouwens ook al mee aan de slag in bad of onder de douche.”

Belangrijk bij de start van lessen is vooral: kan het kind al instructies opvolgen? Daar komt wat ouderlijk inschattingsvermogen bij kijken. “En als ouders zien dat kinderen moeite hebben om motorische vaardigheden te verwerven, is het beter wat later te beginnen”, zegt Schoemaker.

Voor de volgende stappen, leren overleven en veilig zwemmen, is volgens De Wandel een leeftijd van 4 à 6 jaar aangewezen. Sommige zwemclubs zullen dan al competitieslagen integreren – eerder rugslag dan schoolslag – maar een zeemansslag of zogenoemde ‘superman­slag’ kan en mag evengoed. Voor het eindbrevet of orka­brevet, waar 50 meter lang vaardigheden worden getest, mag het kind zich namelijk een zwemslag naar keuze aanmeten.

De helft van de zwemlessen in Vlaanderen volgt de nieuwe leerlijn, schat het Vlaams Instituut voor Sportbeheer en Recreatiebeleid. “We zien echter nog veel ouders die van clubs of lesgevers het snelkooktempo verwachten: leer mijn kind schoolslag in tien lessen”, zegt De Wandel. “Dat kan, maar helaas zie ik te vaak kinderen van 4 à 5 jaar die dan geen juiste schoolslag zwemmen én niet waterveilig zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234