Dinsdag 23/04/2019

Wetenschap

Onzinpublicaties brengen wetenschappelijke tijdschriften in verlegenheid

Beeld Pixabay

Heteromannen zijn minder homofoob als ze anale speeltjes gebruiken. En plekken om je hond uit te laten zouden een 'verkrachtingscultuur' in stand houden. Wetenschappelijke tijdschriften zijn in verlegenheid gebracht nu gepubliceerde artikelen onzinstudies blijken te zijn.

Drie Amerikaanse wetenschappers schreven de nepartikelen om bloot te leggen hoe het publicatiesysteem werkt in sociaal-wetenschappelijke vakgebieden als genderstudies, queer theory en postkolonialisme. Die vakgebieden doen onderzoek naar de onderdrukking en uitsluiting van groepen op basis van geslacht, huidskleur of identiteit en kunnen een activistische inslag hebben. Volgens het drietal krijgt hierdoor ideologisch bevooroordeeld en wetenschappelijk ongefundeerd onderzoek voorrang in de vaktijdschriften.

Zo werd het academisch tijdschrift Affilia: Journal of Women and Social Work flink in de maling genomen door de drie auteurs, die delen uit Adolf Hitlers Mein Kampf herschreven in 'intersectioneel feministisch' jargon. Het artikel kwam goed door de kwaliteitsbeoordeling van de redacteurs, die bovendien vonden dat het een belangrijke discussie onder maatschappelijk werkers en onderzoekers kan genereren.

Filosoof Peter Boghossian, wiskundige James Lindsay en mediëvist Helen Pluckrose dienden in tien maanden tijd twintig onzinstudies onder valse namen in bij goed aangeschreven vaktijdschriften. Daarvan wisten zeven artikelen de kwaliteitsbeoordeling te doorstaan. Vier daarvan zijn inmiddels online gepubliceerd - en deels alweer teruggetrokken - door de titels Sexuality & Culture, Sex Roles, Fat Studies en Gender, Place & Culture.

"Dit is geen kennisproductie, maar drogredenering", zeggen zij in een uitgebreid verslag op de opiniesite Areo Magazine. "Het grootste verschil tussen ons en de wetenschap die we hebben nagebootst, is dat wij weten dat wij dingen hebben verzonnen."

Hondenverkrachtingen

Het drietal moest het project vroegtijdig afbreken nadat een paper over hondenverkrachtingen in stadsparken voor zoveel commotie op sociale media zorgde dat de tijdschriftredactie de identiteit van de auteur ging natrekken. "We gaven het hele project bloot omdat we open kaart wilden spelen over onze misleiding", zegt Helen Pluckrose tegen De Volkskrant. "En inmiddels waren we ook ontdekt door de Wall Street Journal." Die krant bracht het nieuws naar buiten.

Boghossian en Lindsay zorgden eerder voor discussie in 2017 toen zij met dezelfde motieven een hoaxartikel wisten te publiceren in Cogent Social Sciences. Zij kregen bijval, maar werden ook fel bekritiseerd. Eén enkele absurde paper in een marginaal tijdschrift zou niets anders dan hun eigen vooringenomenheid bewijzen.

Universiteiten moeten vakgroepen als postkoloniale- en genderstudies grondig herzien om kennis van 'constructivistische drogredeneringen' te scheiden, vindt het drietal. "Dat zou niet moeilijker moeten zijn dan in andere vakgebieden", aldus Helen Pluckrose.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.