Dinsdag 31/03/2020

Technologie

Onzichtbaar watermerk kan piraterij van video's aan banden leggen

Met een onzichtbaar, digitaal watermerk kunnen piraten voortaan opgespoord worden. Beeld Thinkstock

Met een nieuw digitaal watermerk bij video's wil computerwetenschapper Hannes Mareen (UGent) piraterij bij de bron aanpakken. Wie video's illegaal op het internet plaatst, kan via zijn methode opgespoord worden.

Piraterij is een - zeer omvangrijk - misdrijf. In 2015 werd de totale waarde van illegaal verspreide films en tv-series geschat op 130 miljard euro. Het bekendste voorbeeld is wellicht televisiereeks Game of Thrones, dat al jaren de records van meest illegaal gedownloade tv-programma aan elkaar rijgt. De laatste aflevering van seizoen zeven werd drie dagen na uitzending al meer dan 120 miljoen keer gedownload.

Hannes Mareen (24), doctoraatsstudent in de computerwetenschappen aan de UGent, heeft nu een oplossing bedacht. "Door het probleem bij de bron aan te pakken", zegt hij, "namelijk bij de enkele digitale piraten die de video’s illegaal op het internet zetten."  In het kader van zijn masterproef ontwikkelde hij een nieuw digitaal watermerk. En met zijn scriptie daarover heeft hij nu de Agoriaprijs gewonnen voor de sterkste technologische inzending bij de overkoepelende Vlaamse Scriptieprijs.

Hannes Mareen neemt de Agoriaprijs in ontvangst. Beeld Wouter Van Vooren

Foutjes

Hoe je een downloadpiraat daarmee kan opsporen? Omdat het watermerk de identificatiegegevens van de klant voorstelt, zegt Mareen. Elke gebruiker heeft dus een ander watermerk. En wat de aanpak nog uniek maakt is dat het watermerk automatisch geïntroduceerd wordt door de video-encoder.

Zo'n video-encoder wordt gebruikt om video's te comprimeren zonder kwaliteitsverlies, een voorspellend proces waar veel kleine foutjes of compressieartefacten in sluipen. Door het watermerk als een van die vele foutjes te laten introduceren, doet Mareen de gebreken van het systeem in zijn voordeel uitdraaien. En voor de kijker is de aanpassing miniem: het watermerk kan er bijvoorbeeld uit bestaan dat je een klein stukje van een bladje van een plant een andere tint groen geeft. 

"Doordat zulke kleine foutjes ook voorkomen in video’s zonder watermerk, zijn mensen reeds gewend om deze constant te zien", zegt Mareen. "Ze worden met andere woorden niet als storend ervaren en worden zelfs niet eens opgemerkt." Het watermerk laat met andere woorden niet alleen toe om de piraat te identificeren, maar is vooral erg moeilijk te identificeren door de piraat zelf. 

Dat laatste is een probleem waar de huidige watermerktechnieken mee worstelen. Het bekendste voorbeeld is opnieuw Game of Thrones. Recensenten kregen op voorhand de eerste vier afleveringen van het vijfde seizoen, beveiligd met de identificatiegegevens van elke recensent als tekst weergegeven in een hoek van de video. Niet alleen storend, ook makkelijk te omzeilen door de tekst wazig te maken. Gevolg: een dag voor de première werden de afleveringen gelekt, de dader bleef onbekend.

Privacy

Olivier Maeterlinck van de Belgian Entertainment Association (BEA) zegt dat de piste van het watermerk om piraterij te bestrijden "in se niet nieuw" is. "In de muziekindustrie heeft men al geprobeerd om een watermerk op elk album te zetten, maar dan moeten overheden nog steeds achter de personen willen aangaan, die de muziek geüpload hebben." 

"En als je een watermerk aanbrengt op een dvd", zegt hij. "Dan moet de klant in de winkel geregistreerd worden en dat geeft mogelijk een probleem met de privacywetgeving."

Maeterlinck gelooft dan ook meer in een strengere aanpak van sites die illegale content aanbieden, zoals minister van Economie Kris Peeters (CD&V) recent aangekondigd heeft, ook al lijkt dat vooralsnog vechten tegen de bierkaai. 

Toch zien we dat er bij consumenten een steeds grotere vraag is naar muziek en films die aangeboden worden via streamingdiensten als Netflix, Itunes en Amazon. Omdat een gebruiker zichzelf bij dergelijke platformen moet registreren, is een watermerk daar volgens Maeterlinck misschien wel nuttig. "Maar omdat je maar een album of film nodig hebt zonder watermerk, is er geen enkel systeem full-proof", zegt Maeterlinck. "En nu zijn er al miljarden films en muziekalbums zonder watermerk in omloop."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234