Woensdag 18/09/2019

wetenschap

Ontdekking zwaartekrachtgolven beloond met Nobelprijs Fysica

Beeld AFP

De Nobelprijs voor Fysica 2017 gaat naar de wetenschappers Rainer Weiss, Barry C. Barish, Kip S. Thorne, voor hun ontdekking van de zwaartekrachtgolven. Dat heeft de Zweedse Academie vandaag bekendgemaakt.

De zwaartekrachtgolven, die honderd jaar geleden al werden voorspeld door Albert Einstein, werden op 14 september 2015 voor het eerst waargenomen. Ze ontstonden door een botsing van twee zwarte gaten en deden er 1,3 miljard jaar over om een zogenoemde LIGO-detector te bereiken.

Het LIGO-project is een samenwerkingsverband van ruim duizend onderzoekers uit meer dan twintig landen. De Nobelprijswinnaars zijn volgens de Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen "met hun enthousiasme en vastbeslotenheid" van onschatbare waarde geweest voor het succes van LIGO.

Zwaartekrachtgolven ontstaan volgens de algemene relativiteitstheorie van Einstein altijd wanneer een massa versnelt, bijvoorbeeld wanneer een kunstschaatser een pirouette maakt of een paar zwarte gaten in het heelal om elkaar heen draaien. Einstein was ervan overtuigd dat ze nooit gemeten zouden kunnen worden. Met het LIGO-project was dit wel mogelijk.

Rainer Weiss, Barry Barish en Kip Thorne Beeld AFP

De in Duitsland geboren Weiss is verbonden aan het Massachusetts Institute of Technology in Cambridge. Hij krijgt de ene helft van de prijs van 9 miljoen kroon (940.000) euro, terwijl Barish en Thorne van het California Institute of Technology de andere helft delen. Ze wordt op 10 december uitgereikt in Stockholm.

207 laureaten

De Nobelprijs voor Natuurkunde is intussen al 111 keer toegekend, aan 207 laureaten. Slechts twee vrouwen sleepten hem in de wacht, terwijl de Amerikaan John Bardeen de enige wetenschapper is die hem twee keer ontving.

Vorig jaar waren er eveneens drie laureaten: de Britten David Thouless, Duncan Haldane en Michael Kosterlitz, voor hun onderzoek naar exotische materiaaltoestanden. In 2013 was de prijs voor de Belg François Englert en de Schot Peter Higgs voor het veronderstellen van het (een halve eeuw later bewezen) bestaan van het Higgsboson-deeltje.

Gisteren werd ook de Nobelprijs voor Geneeskunde toegekend. Die ging naar de Amerikanen Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash en Michael W. Young. Ze krijgen de prijs voor hun onderzoek naar de biologische klok. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234