Zondag 22/09/2019

Druggebruik

Onderzoekers waarschuwen voor de risico's van 'ecstasy light' 4-FA

Beeld ANP XTRA

Nederland lijkt de laatste maanden in de ban van een (relatief) nieuwe drug: 4-FA – een beetje ongelukkig ook wel 'ecstasy light’ genoemd. Gebruikers ervaren het als een soort ecstasy met minder nadelige gevolgen. Maar deze 'ecstasy-light' kon wel eens veel minder onschuldig zijn dan men denkt, zo waarschuwen Nederlandse onderzoekers vandaag opnieuw. In België lijkt de drug vooralsnog niet meteen doorgebroken. 

4-FA, een relatief nieuwe variant in de wereld van amfetamine-achtige drugs, wint de laatste jaren enorm aan populariteit bij onze noorderburen. Niet alleen omdat de drug er legaal is – en omdat de naam 'ecstacy light' doet vermoeden dat de drug minder gevaarlijk is - maar ook omdat de effecten ervan die van gewone ecstacy zouden overstijgen. “Drugs op basis van amfetamine-achtige stoffen hebben breed gesteld twee effecten. Enerzijds zijn het pepmiddelen: mensen ervaren meer energie en een sterke drang om te bewegen”, zegt Tom Evenepoel, coördinator van De Druglijn. 

“Anderzijds oefenen MDMA en co ook een sterke invloed uit op de beleving: ze wekken een gevoel van samenhorigheid op, van extase en euforie ook. Het is niet voor niets dat ecstasy al sinds de jaren tachtig de Love-drug genoemd wordt." Het is precies die gevoelsmatige kant die – volgens Nederlands onderzoek – bij 4-FA nog sterker naar voren komt dan bij klassieke amfetamines, wat waarschijnlijk ook meteen de stijgende populariteit van de drug helpt verklaren. 

Onder invloed 

Daarnaast zouden ook de nadelen die aan 4-FA verbonden zijn, minder groot zijn dan de ‘normale’ ecstacy-variant. "De werkzame dosis in ecstasy-pillen wordt steeds hoger, en dat vinden gebruikers lang niet altijd even prettig", legt Daan van der Gouwe van het Trimbos-instituut, een Nederlands centrum dat onderzoek deed naar de drug, uit. "Na gebruik van het middel is vaak heel duidelijk te zien dat ze onder invloed zijn. Ze zijn vaak niet meer in staat om een normaal gesprek te voeren en de dagen erna hebben ze vaak een zware kater."

Die effecten zijn bij 4-FA veel kleiner. "Deze drug wordt door gebruikers daarom ook wel aangemerkt als een soort 'ecstasy light'. We denken dat dat de belangrijkste reden is waarom dit middel de laatste jaren zo snel in populariteit is gestegen. Bovendien is het middel niet verboden, in tegenstelling tot ecstasy, dat in de Opiumwet is opgenomen."

Onschuldig?

Of de drug wel zo onschuldig is, dan de naam doet vermoeden, betwijfelen onderzoekers echter sterk. Het Trimbos-instituut waarschuwt dan ook stellig voor de risico’s van de drug. “Omdat 4-FA ook vaak in combinatie met andere middelen wordt gebruikt, is een rechtstreeks verband tussen het middel en de ernstige incidenten moeilijk aan te tonen.

Archiefbeeld: een groep feestende vrouwen in Spanje. Beeld BELGAIMAGE

“De naam 'ecstasy light' is misleidend. We zien nu dat de risico's veel groter zijn dan dat mensen denken. Hersenbloedingen en dergelijke zijn ernstige zaken, daar schrikken we wel van. Daarom luiden we nu de noodklok. Omdat het een relatief nieuwe drug is, is er nog geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten ervan. Maar uit meldingen van ehbo-diensten en op internet maken we op dat er de laatste jaren in ons land steeds meer ernstige incidenten zijn." Volgens het Trimbos-instituut zijn er bovendien zelfs aanwijzingen dat er mensen zijn overleden na gebruik van 4-FA, maar of dat ook effectief zo is, wordt nog onderzocht. 

België 

In België lijkt het gebruik van de drug vooralsnog wel mee te vallen. “Wij krijgen hier zelden vragen over het gebruik en de werking van 4-FA binnen”, zegt Evenepoel. Wat de risico’s van de drug betreft, wijst ook hij erop dat die voorlopig relatief onduidelijk blijven. “Het risico dat gebruikers lopen, is waarschijnlijk vergelijkbaar met de gevaren die komen kijken bij andere amfetaminedrugs zoals speed en MDMA, namelijk kans op oververhitting, hartritmestoornissen, uitdrogingsverschijnselen en op termijn zelfs depressieve klachten omdat de drug het seratonine-evenwicht van de gebruiker in kwestie volledig uit balans bracht.”

Naast al die 'klassieke gevaren' wijst Evenepoel echter ook op een bijkomende risicofactor bij het gebruik van 4-FA, nét omdat de drug zo nieuw en relatief onbekend is. “Zowel de werkzame dosis als de werkingstijd is bij alle amfetaminedrugs lichtjes verschillend. Zo treden de effecten van 4- FA trager op dan bij MDMA (ecstacy) of amfetamine (speed). Wie daarvan niet op de hoogte is, kan uit ongeduld gaan bij gebruiken en zichzelf daardoor eventueel van een té hoge dosis voorzien.” 

Wat is 4-FA precies?

4-FA of 4-FMP houdt het midden tussen ecstasy en amfetamine. Het wordt meestal geslikt, soms gesnoven. Ook wordt het vaak gecombineerd met andere drugs of alcohol. In veel landen is het gebruik ervan verboden, maar in Nederland niet. In ons land dan weer wel. 

Gebruikers van 4-FA ervaren dat ze meer energie hebben, en krijgen vaak een verminderd hongergevoel, een euforische stemming en de neiging om veel te praten en te bewegen. Onder de ongewenste effecten zijn onder meer verhoging van de hartslag en temperatuur, strakke kaken, misselijkheid, hoofdpijn en angst.

Vragen over 4-FA of andere drugs? Stel ze anoniem via www.druglijn.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234