Zondag 09/08/2020

MutatiesCoronavirus

Onderzoek: ‘Niet één, maar twee coronavirussen actief’

ArchiefbeeldBeeld AP

Opnieuw hebben wetenschappers aanwijzingen gevonden dat er twéé coronavirussen zijn: de oorspronkelijke variant, en een meer besmettelijke turboversie. Het lijkt erop dat deze mutant, die in februari voor het eerst werd waargenomen in Italië, op allerlei plekken het origineel verdringt.

De mutant heeft een minieme wijziging aan zijn uitsteeksels: een aminozuur glycine (G), waar het virus aanvankelijk het aminozuur asparagine (D) had zitten. De mutatie strijkt een moleculaire hobbel aan de viruspootjes glad, waardoor het gemakkelijker mensen zou infecteren. Uit experimenten met menselijke cellen blijkt nu inderdaad dat het de mutant, ‘D614G’, drie tot zes keer gemakkelijker cellen besmet, schrijft een Amerikaans-Brits onderzoeksteam nu in vakblad Cell.

Illustratie van het coronavirus.Beeld Universal Images Group via Getty

Dat zou verklaren waarom de G-variant overal zo nadrukkelijk oprukt, aldus de groep, onder leiding van theoretisch bioloog Bette Korber van Los Alamos National Laboratories in New Mexico. In onder meer Spanje, Groot-Brittannië en Frankrijk heeft de mutant alle D-versies vervangen. 

De opmars van de 'turbovariant' D614G (blauw) in Europa in maart.Beeld Korber et al., Cell

Interessant, maar geen definitief bewijs, reageert virologe Marion Koopmans desgevraagd. “Dit is echt een labstudie die laat zien dat dit virus wellicht meer afgescheiden wordt. Maar het is zeer de vraag of dat ook verklaart waarom hij meer komt bovendrijven”, zegt ze.

Er kan immers ook gewoon sprake zijn van een vorm van gezichtsbedrog die genetici het ‘vestigingseffect’ noemen. Een virus dat op een bepaalde plek als eerste aanwezig is, zal zich daar ook meer verspreiden en al snel de boventoon voeren. “De volgende stap is dat ze eigenlijk moeten laten zien dat dit virus zich in proefdieren ook echt anders gedraagt”, vindt Koopmans dan ook.

Patiënten net zo ziek

Hoogleraar moleculaire virologie Eric Snijder is terughoudend: muteren “is nu eenmaal wat deze virussen doen”, reageert hij. “Wat het voordeel nou precies zou zijn, haal ik nog niet uit de beschrijving. Het blijft gissen of deze mutatie met de virusoverdracht te maken heeft, of met iets anders”, reageert hij.

Dat er twee coronavirussen zijn, zong enkele maanden geleden ook al rond, toen Korber de eerste versie van haar onderzoek online zette. Inmiddels heeft de groep het onderzoek uitgebreid met nieuwe experimenten en waarnemingen. Zo blijkt uit de gegevens van duizend Britse patiënten dat de covidpatiënten met de G-variant meer virusdeeltjes aanmaken – al worden ze opvallend genoeg niet zieker dan patiënten met de klassieke variant.

Alleen al om die reden is het de vraag of de ontdekking van een tweede variant praktisch nut heeft, schrijft de Amerikaanse viroloog Nathan Grubaugh in een commentaar. “Hoewel het belangrijk is om te onderzoeken of dit de medicijn- of vaccinontwikkeling beïnvloedt, verwachten we niet dat D614G onze voorzorgsmaatregelen erg zal veranderen of afzonderlijke infecties verergert”, schrijft hij. “Of het nu natuurlijke selectie is of toeval, deze variant is nu de pandemie.”

Opmars van D614G in de VS en Azië (waar het virus overigens in maart net flink werd uitgebannen).Beeld Korber et al, Cell
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234