Woensdag 19/02/2020

Vegetarisme

Onderzoek: "Er is een verband tussen vegetarisme en depressie"

Rodekool.Beeld RV

Vegetariërs en veganisten vertonen vaker symptomen van depressie dan vleeseters, zo bewijst een studie die vorige week verscheen. Vooral een tekort aan ijzer en vitamine B12 vormt een belangrijk risico op mentale problemen.

Dat het schrappen van vlees of zuivel bepaalde lichamelijke klachten in de hand kan werken, was al eerder bekend. Maar ook mentaal blijken vleeseters positiever in het leven te staan dan de gemiddelde herbivoor. Een studie onder de vleugels van de UK Medical Research Council vergeleek een groep van 9.668 mannen, en ontdekte dat de groep vegetariërs en veganisten bijna dubbel zo hoog scoort op de depressie-index. Zelfs wanneer rekening wordt gehouden met contextuele factoren als leeftijd, ziekteverleden, beroep, thuissituatie of religie, blijven de resultaten overeind.

Hoewel een zekere methodologische voorzichtigheid aangewezen is, is het niet de eerste studie die op een dergelijk verband wijst. In 2012 wees een Australische rondvraag erop dat een lagere consumptie van rood vlees het risico op depressies en angst verdubbelt, net als een Finse meta-analyse die wijst op meer neerslachtigheid en een lager zelfbeeld bij vegetarische vrouwen. Ook tal van kleinere studies uit Duitsland, Noorwegen, Oostenrijk en Turkije kwamen tot dezelfde conclusie: vegetariërs zijn misschien wel gezonder, maar minder gelukkig.

"De bewijskracht is niet altijd even sterk, want het is nooit evident om een direct verband te leggen tussen voeding en ziekte", reageert Michaël Sels, hoofddiëtist van het UZA. "Maar het klopt dat er psychologische risico's gepaard gaan met vegetarisme. Zo wees systematisch onderzoek uit dat een tekort aan vitamine B12 gepaard gaat met depressie en stemmingswisselingen, en ook ijzertekort lusteloosheid voortbrengt. Natuurlijk zit ijzer ook in bepaalde groenten, maar toch wordt vooral het zogenaamde heemijzer uit vlees goed door het lichaam opgenomen. En vitamine B12 zit van nature enkel in dierlijke producten."

Vooral veganisten krijgen dus al snel een B12-tekort: volgens een Britse studie zou zelfs 52 procent van hen al met een gebrek zitten, net als 7 procent van de vegetariërs. En hoewel het soms jaren kan duren voor de B12-voorraad in de lever is uitgeput, zijn de gevaren niet gering: "Wie een tekort heeft krijgt bloedarmoede, met als eerste symptomen depressie en hartkloppingen", klinkt het bij Stichting B12 Tekort. "Wordt daar niets aan gedaan, dan kunnen ernstige neurologische klachten optreden, zoals concentratiestoornissen, geheugenproblemen, psychoses en een verminderde motoriek."

Omgekeerde causaliteit

Of er nog andere redenen kunnen meespelen in het geluk van vegetariërs, blijft dubieus. Enkele experts opperen dat ook omgekeerde causaliteit plausibel is: zo zouden mensen die sowieso al met een depressie of laag zelfbeeld zitten sneller hun eetpatroon wijzigen, en is er de hypothese dat vegetariërs door hun obsessie met voeding minder van het leven genieten. Een visie die ontkracht wordt door Evelyne Mertens, voedingsdeskundige bij vzw EVA: "Veel vegetariërs zijn net heel gelukkig, doordat ze veel bewuster omgaan met voeding. Te weinig B12 veroorzaakt inderdaad droefheid en slaaptekort, maar dat kan ook vleeseters overkomen."

Voorlopig hoeven vegetariërs dus niet al hun principes overboord te gooien, want ook zonder wekelijkse steak is een tekort makkelijk opgelost. Sels: "Tegenwoordig heb je allerlei burgers, granen en sojamelk die met ijzer en vitamine B12 zijn verrijkt. Ook met voedingssupplementen en advies van een expert kom je al ver. Toch pleit ik voor een gevarieerd en inclusief dieet, wars van alle hypes. Voeding mag niet de nieuwe religie worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234