Zondag 15/12/2019

Olieramp Golf van Mexico nog erger dan aangenomen

Beeld UNKNOWN

Het olielek in de Golf van Mexico is ongeveer veertien keer groter dan de schatting van BP. Dat blijkt uit geavanceerde berekeningen en computeranalyses aan drie Amerikaanse universiteiten. Eerst meldde BP dat 110.00 liter lekte per dag, dat werd na een paar dagen 150.000 en vorige week werd het cijfer naar 800.000 liter per dag gezet. Wetenschappers van Purdue, University of California Berkeley en Columbia University zeggen nu dat ze uitgerekend hebben dat het 11 miljoen liter per dag is.

Een man die jarenlang werkte op booreilanden van BP in Alaska heeft in Amerikaanse media verklaard dat hij ten minste honderd keer gezien heeft hoe er gerommeld werd met tests met de blow-out preventer, die ook de lekkende bron had moeten afsluiten enkele uren voordat een explosie op het booreiland in de Golf van Mexico plaatsvond. En er is nog fraais: vissers die wilden helpen in Golf van Mexico zijn gechanteerd door BP.

Een Exxon Valdez om de vier dagen, drie maanden lang
11 miljoen liter ruwe olie per dag, dat is elke vier dagen wat de Exxon Valdez in 1989 in Alaska in zee deed belanden. Steve Werely, Purdue University: "Met een techniek die we particle image velocimetry noemen, hebben we berekend dat er 84.000 vaten per dag uit dat lek komen." De methode bestaat al 25 jaar en is volgens Werely betrouwbaar. Zijn bevindingen worden bevestigd door Eugene Chiang, van de University of California in Berkeley. "Het is niet eens zo moeilijk om dat te berekenen hoor"n zegt hij. "We hebben de onderwatervideo door de computer gejaagd, die berekende dat de olie aan een bepaalde snelheid uit die lekken wordt gestoten. Eigenlijk moet je dan alleen nog de oppervlakte van die gaten daarin verrekenen."

BP geeft toe, maar alleen achter gesloten deuren
"We hebben van in het begin gezegd dat er geen manier is om dat te berekenen", zegt Mark Proegler van BP doodleuk daarop. Hoe BP dan zijn schattingen maakt? "Op basis van observaties van vluchten boven de vlek, satellietbeelden en observaties op de vaartuigen op het water." Een mooie uitleg, ware het niet dat ondertussen is uitgelekt dat toplui van het bedrijf achter gesloten deuren tegen Amerikaanse senaatsleden gezegd hebben dat "ongeveer 9,5 miljoen liter per dag weglekt".

"Stop met janken, de zee is groot genoeg"

BP-baas Tony Hayward heeft ondertussen toegegeven dat zijn job op het spel staat. Wat de man er niet van weerhoudt de gekste vergelijkingen te maken. Zo vertelde hij een collega van The Guardian na een persconferentie dat die "maar moest ophouden met janken", want, "die olielek is relatief klein als je ziet hoeveel water er in de zee is" ("It's tiny compared with the very big ocean").

"Air France is toch ook niet gestopt met vliegen toen er eentje neerstortte"
Dezelfde Hayward vergeleek de olielek ondertussen op de Amerikaanse tv al met de rampzalige vlucht van Apollo 13 (1970) die volgens de CEO "toch ook niet het einde van de ruimterace betekende". Een variant daarop: "Air France is toch ook niet gestopt met vliegen nadat dat toestel uit Brazilië vorig jaar neerstortte". Merkwaardige analyse van de situatie van een man die tegen The Times verontwaardigd vertelde dat hij haatmail had gekregen sinds de ramp gebeurde, en dat hij "nieuws over de ramp op tv of in kranten mijdt".

23 miljard
De ramp heeft BP tot nu toe al zeker 450 miljoen euro gekost, maar analysten hebben uitgerekend dat het uiteindelijk wel eens 23 miljard kan worden. BP heeft er dus alle belang bij om de schuld in andermans schoenen te schuiven.

Systematisch vervalsen veiligheidsrapport
Dat wordt wel moeilijker met de dag. Een man die jarenlang werkte op booreilanden van BP in Alaska heeft in Amerikaanse media verklaard dat hij ten minste honderd keer gezien heeft hoe er gerommeld werd met tests met de blow-out preventer, die ook de lekkende bron had moeten afsluiten enkele uren voordat een explosie op het booreiland in de Golf van Mexico plaatsvond.

En een federale onderzoekscommissie heeft laten weten dat de blow-out preventer van de Deepwater Horizon kort voor de bewuste explosie op 20 april niet door een test is gekomen. Bovendien zat er een lek in het cruciale hydraulisch systeem en zou er methaangas en mogelijk andere gassen in de bron hebben kunnen lopen door een breuk.

"Maak u geen illusies: we zullen off-shore blijven boren"
En, terwijl er dus miljoenen liters per dag weglekken, en een oplossing volgens de meest voorzichtige schattingen drie maanden weg is, lijken BP en Hayward al begonnen met de volgende stap: het veiligstellen van het boren in zee. "Het is best erg, en we hebben misschien in het begin een paar foutjes gemaakt bij de aanpak van deze ramp, maar u mag niet vergeten dat in de diepe wateren van de Golf van Mexico een derde van de olie en gas in de VS wordt opgepompd", klonk het op de jongste persconferentie. "Maak u geen illusies: off-shore drilling zal niet verdwijnen." Of: stop nu allemaal maar met zeuren.

Vissers die wilden helpen gechanteerd

De arrogantie van de BP-topman is op z'n minst gezegd misplaatst, zeker nu ook aan het licht gekomen dat BP aan vissers die spontaan hun boten aanboden om te helpen met het tegenhouden van de olievlek een papier onder de neus heeft geschoven waarin stond dat ze alleen mochten helpen als ze tekenden om af te zien van compensaties en schadevergoedingen in de toekomst.

Ondertussen probeert BP een soort koepel over het lek te plaatsen om de oliestroom (een beetje) te stoppen. De wetenschappers waar we mee spraken vonden het hoogst merkwaardig dat zo'n stukje precisiewerk op 1.500 meter diepte uitgevoerd wordt door een bedrijf dat zegt dat de hoeveelheid olie die uit de bron ontsnapt niet te berekenen valt. "Om die koepel juist te plaatsen moeten ze exact weten welke krachten daar beneden spelen, anders is het allemaal onzin".

De Amerikaanse president Barack Obama overlegt met topadviseurs over de volgende te nemen stap om de olieramp te bestrijden. Volgens bronnen in Washington is Obama overigens van plan om BP "niet te laten ontsnappen aan zijn verantwoordelijkheid". (mvl)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234