Maandag 23/05/2022

Nobelprijs

Nobelprijs Geneeskunde voor strijd tegen parasieten en malaria

null Beeld AFP
Beeld AFP

De Nobelprijs voor de Geneeskunde gaat dit jaar naar de in Ierland geboren William C Campbell en de Japanner Satoshi Omura voor hun ontdekkingen in de strijd tegen rondworminfecties en de Chinese Youyou Tu voor haar vernieuwende therapie in de strijd tegen malaria. "De winnaars van dit jaar hebben therapieën ontwikkeld die een revolutie betekenen in de behandeling van enkele van de meest verwoestende parasitaire ziektes", zo heeft het Nobelprijscomité maandag bekendgemaakt.

Campbell en Omura ontdekten het medicijn Avermectin, dat een revolutie teweegbrengt in de behandeling van bepaalde ernstige parasitaire infecties, zoals rivierblindheid (onchocerciasis) en de olifantsziekte (filariasis).

Tu ontdekte Artemisinin, een geneesmiddel dat de mortaliteitscijfers bij malariapatiënten gevoelig verlaagd heeft. Ze is de twaalfde vrouw die de Nobelprijs voor Geneeskunde wint.

"Deze twee ontdekkingen bieden de mensheid krachtige nieuwe middelen om deze slopende ziektes, die jaarlijks honderden miljoenen mensen treffen, te bestrijden", stelt het Nobelcomité in een persbericht. "De mate waarin ze de menselijke gezondheid verbeteren en lijden verminderen, is onmeetbaar." Het comité wijst er nog op dat parasitaire ziektes voornamelijk de armsten treffen.

855.000 euro

Aan de Nobelprijs is een beloning van 8 miljoen Zweedse kronen (ongeveer 855.000 euro) verbonden, te verdelen over de drie tachtigers (met telkens een kwart voor Campbell en Omure, en de helft voor Tu).

Sinds 1901 kregen 210 mensen de Nobelprijs voor de Geneeskunde, onder wie 12 vrouwen. Vorig jaar werden de neurologen John O'Keefe (VS), May-Britt Moser (Noorwegen) en Edvard Moser (Noorwegen) bekroond voor hun ontdekking van cellen die een positioneringssysteem in de hersenen vormen. Die ontdekking is belangrijk voor de kennis van de ziekte van Alzheimer.

De Nobelprijs voor de Geneeskunde opent het Nobel-seizoen. De komende dagen volgen nog de bekendmakingen van de winnaars in de categorieën Fysica (dinsdag), Chemie (woensdag), Literatuur (donderdag), Vrede (vrijdag) en Economie (volgende maandag).

Nobelprijs in de laatste 10 jaar

2014: John O'Keefe (VS) en het echtpaar May-Britt en Edvard Moser (Noorwegen) voor het ontdekken van een 'gps-systeem' in de hersenen, cellen waarmee we onze plaats kunnen bepalen, waardoor we weten waar we zijn en hoe we van de ene plaats naar de andere kunnen gaan.

2013: James Rothman (VS), Randy Schekman (VS) en Thomas Südhof (Duitsland) voor "hun ontdekkingen van het mechanisme dat het belangrijkste transportsysteem in onze cellen regelt".

2012: Shinya Yamanaka (Japan) en de John Gurdon (Groot-Brittannië). Zij kregen de prijs voor hun onderzoek naar stamcellen.

2011: Bruce Beutler (Verenigde Staten) en Jules Hoffmann (Luxemburg) voor hun onderzoek naar natuurlijke immuniteit; Ralph Steinman (Canada) voor het ontdekken van dendritische cellen, die het afweersysteem in het lichaam aansturen.

2010: Robert G. Edwards (Groot-Brittannië), de grondlegger van de reageerbuisbevruchting (in-vitrofertilisatie of ivf).

2009: Elizabeth Blackburn, Carol Greider en Jack Szostak (Verenigde Staten) voor hun onderzoek naar de manier waarop chromosomen worden beschermd. Op chromosomen liggen de erfelijke eigenschappen van mensen vast.

2008: Harald zur Hausen (Duitsland) voor de ontdekking dat het virus hpv baarmoederhalskanker veroorzaakt; Françoise Barré-Sinoussi en Luc Montagnier (Frankrijk) voor de ontdekking van het hiv-virus.

2007: Mario Capecchi en Oliver Smithies (Verenigde Staten) en Martin Evans (Groot-Brittannië) voor embryonaal stamcelonderzoek.

2006: Andrew Fire en Craig Mello (Verenigde Staten) voor hun onderzoek naar het mechanisme waardoor bepaalde genen kunnen worden uitgeschakeld, de zogenoemde RNA-interferentie.

2005: Barry Marshall en Robin Warren (Australië) voor de ontdekking van de bacterie Helicobacter pylori, die onder meer kan leiden tot maagklachten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234