Donderdag 02/04/2020

Wetenschap

Nijntje kreeg de meeste stemmen, maar ‘Nederlandse’ exoplaneet gaat toch Nachtwacht heten

Beeld AFP

Tot voor kort stond hij louter bekend als HAT-P-6b, maar vanaf vandaag heet hij Nachtwacht. Dat is besloten na een stemming over een nieuwe naam voor de ‘Nederlandse’ exoplaneet. De bijbehorende ster kreeg de naam Sterrennacht.

Nederland kreeg de planeet cadeau ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de Internationale Astronomische Unie (IAU), een organisatie van meer dan 13.500 sterrenkundigen uit ruim honderd landen dat onder meer de naamgeving van kosmische objecten regelt. Ook 115 andere landen, van Zweden tot de Filipijnen, kregen zo’n ster-planeet-duo cadeau. Ook België, voorlopig nog met de welluidende naam HD 49674 b. Maar die mogen we dus zelf veranderen.

Geen Nijntje

Opmerkelijk: bij een stemming onder het Nederlands publiek kwam niet de combinatie Nachtwacht-Sterrennacht, maar Nijntje (planeet) en Moederpluis (ster) als winnaar uit de bus. Bij de laatste vergadering, waarin de IAU de namen voor alle deelnemende landen vastlegde, deinsde men terug voor die keuze omdat op beide kinderpersonages intellectueel eigendomsrecht rust dat nog actief commercieel wordt ingezet. Daarop koos de IAU voor de nummer twee van de stemmingslijst.

De shortlist voor de stemming kwam tot stand na een openbare nominatieronde, waarvoor zo’n zesduizend mensen suggesties indienden. Uiteindelijk koos een jury de vijf finalisten waarop mocht worden gestemd. De suggesties in de finaleronde moesten aan strenge eisen voldoen: zo mochten vernoemingen naar een persoon alleen wanneer deze meer dan honderd jaar geleden was overleden. Ook beledigende, politieke of religieuze namen of verwijzingen naar merknamen mochten niet. Die laatste regel werd uiteindelijk ook Nijntje fataal, hoewel de IAU in eerste instantie nog besloot dat de combinatie mocht meedoen aan de stemronde.

Nachtwacht en Sterrennacht zijn verwijzingen naar wereldberoemde schilderijen met een astronomisch bijsmaakje, geschilderd door respectievelijk Rembrandt van Rijn en Vincent van Gogh. De nieuwe namen mogen vanaf nu officieel naast de wetenschappelijke namen HAT-P-6b (voor de planeet) en HAT-P-6 (voor de ster) worden gevoerd.

Franz en Sissi

Zoals gezegd mochten ook heel wat andere landen een ‘eigen’ exoplaneet en maan een naam geven. Oostenrijk koos voor  de namen van keizer Frans Jozef I (1830-1916) en keizerin Elisabeth van Oostenrijk (1837-1898) gekregen. 

De ster HAT-P-14 gaat voortaan door het leven als ‘Franz’ en de planeet krijgt de naam ‘Sissi’. Elisabeth was beter bekend onder de koosnaam ‘Sissi’. De romantische films uit 1957-1959 met Romy Schneider in de hoofdrol zijn nog altijd mateloos populair.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234