Dinsdag 11/05/2021

WetenschapKort

Nieuws uit de wondere wereld van de wetenschap

Landarbeiders aan het werk in Californië. Beeld AFP
Landarbeiders aan het werk in Californië.Beeld AFP

Klimaatverandering remt landbouwproductie af

De wereldwijde landbouwproductiviteit is sinds 1961 veel minder hard gegroeid door de klimaatverandering. Dat stellen Amerikaanse onderzoekers in Nature Climate Change. Ze baseren zich op een model waarmee ze de groei van landbouw­pro­ducti­viteit simuleren mét of zonder opwarming van de aarde. Daaruit blijkt dat die toename sinds 1961 zo’n 21 procent kleiner is dan verwacht. Net alsof we in 2013 de gestage productiviteitsgroei gepauzeerd zouden hebben.

Vuurvliegen bestoken vleermuizen met ‘muziek’

Vuurvliegjes lichten op in een bos in Temuco, Chili. Beeld REUTERS
Vuurvliegjes lichten op in een bos in Temuco, Chili.Beeld REUTERS

Vuurvliegjes brengen voor henzelf onhoorbare geluidsgolven voort die vleermuizen mogelijk op afstand houden. Dat stelt een internationaal team onderzoekers in iScience. Ze verslaan hun grootste vijand dus wellicht met ‘muziek’. Microfoons die vleermuisgeluiden met hoge frequenties waarnemen en waarmee het team in een tropisch bos aan de slag was, registreerden onbekende geluiden op dezelfde frequenties. Het bleken vuurvliegjes die geluid produceren door hun vleugels heel snel te bewegen.

Mini­brein groeit in spotgoedkope bioreactor

Het is nu mogelijk om hersenweefsel te kweken in een toestel dat niet veel meer kost dan een take­away­koffie. Het gaat om een ‘micro­vloeistoffen­-bioreactor’: een micro­chip van 4 op 6 centimeter waarin in kleine holtes stukjes hersenen groeien. Ze krijgen voedings­rijke vloeistoffen aangevoerd, zoals in on­ze hersenen. Zo ontstaan na zeven dagen ‘hersen­organoïden’: stukken hersenweefsel die zich in de juiste volgorde organiseren. Dat melden vorsers in Bio­micro­fluidics. Hun platform kost amper 5 euro en rolt zo uit een 3D-printer.

Stenen kaart uit bronstijd is een van de oudste in Europa

Een 'landkaart' van ruim 2 meter lang geeft haar geheimen prijs. Beeld Denis Gliksman
Een 'landkaart' van ruim 2 meter lang geeft haar geheimen prijs.Beeld Denis Gliksman

Wetenschappers hebben in Frankrijk een sierlijke stenen plaat gevonden die een topografische kaart uit de brons­tijd blijkt. Dat maakt het een van de oudste kaarten ooit in Europa gevonden. De plaat werd voor het eerst in 1900 ontdekt, maar lag te verstoffen in een privé­collectie. Analyses leren nu dat de kaart dateert uit 2150-1600 voor Christus. Ze beslaat een gebied van 30 bij 21 kilo­meter langs de Franse rivier Odet en bevat gravures om de vallei goed weer te geven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234