Dinsdag 12/11/2019

Wetenschap

Nieuwe theorie: Titanic zonk door brand en niet door ijsberg

De Titanic zonk tijdens zijn eerste reis in 1912. Er kwamen meer dan 1.500 passagiers om het leven. Beeld Getty

Niet een enorme ijsberg werd de Titanic in april 1912 fataal, maar een brand aan boord van het beroemde passagiersschip. Althans, dit beweert de Ierse onderzoeksjournalist Senan Molony in een nieuwe tv-documentaire.

Als de scheepsramp met de Titanic ter sprake komt, is al ruim honderd jaar een grote ijsberg de boosdoener. Een enorme brok ijs die de uitkijkposten van het Britse luxe passagiersschip dat op weg was van Southampton naar New York niet zouden hebben gezien vanwege de duisternis en de luchtspiegeling op het water. Het tragische gevolg is bekend: in de nacht van 14 op 15 april 1912 brak de romp van de onzinkbaar geachte Titanic in tweeën, verdween het schip naar de oceaanbodem en kwamen ruim 1500 opvarenden om het leven.

Maar de Ierse onderzoeksjournalist en auteur Senan Molony beweert nu dat niet de beruchte ijsberg tot een van de bekendste zeerampen uit de geschiedenis heeft geleid, maar brand in een van de kolenstookruimtes van het schip. Molony doet zijn bevindingen uit de doeken in de nieuwe documentaire Titanic: The New Evidence dat deze week door de Britse zender Channel 4 is uitgezonden.

Grote brand

Volgens Molony zou al bij de bouw van de Titanic op de werf in Belfast een grote brand zijn uitgebroken in een van de kolenstookruimtes. Deze brand zou dagenlang hebben gewoed en flinke schade hebben veroorzaakt aan een deel van de scheepsromp aan stuurboordzijde. Molony baseert zich op oude zwartwitfoto's van de Titanic waarop zwartgeblakerde plekken te zien zijn. Uitgerekend op daar waar naar men aanneemt de Titanic op die tragische aprilavond tegen een ijsberg zou zijn gebotst. 

Maar Molony baseert zich niet alleen op de oude foto's. Ook uit de analyse van overblijfselen van de stookketel van de Titanic, die jaren geleden van de zeebodem werd opgevist, zou een duidelijke aantasting van het metaal te zien zijn dat niet te verklaren is door de vele jaren in het water. Molony kan naar eigen zeggen niet anders concluderen dat de romp is verzwakt door de hoge temperaturen van de brand is gebeurd. "Experts vertelden dat het staal tot wel 75 procent van zijn sterkte verliest als het langdurig wordt blootgesteld aan de temperaturen van een brand. Een kleine botsing was al genoeg om de romp van de Titanic te doen breken."

'Perfecte storm'

Sterker nog: kapitein Edward Smith en de officieren van de Titanic zouden volgens Molony van rederij White Star Line opdracht hebben gekregen om tegenover passagiers over de brand te zwijgen. "Het schip zou zelfs achterwaarts de baai van Southampton zijn binnengekomen, zodat de passagiers op de kade de schade niet zouden zien", aldus Molony.

Ook tijdens de overtocht van de Titanic naar New York zou brand in de kolenstookruimte hebben gewoed. Dat die heeft plaatsgevonden, was al langer bekend. Uit verklaringen van stokers die de scheepsramp overleefden bleek dat er dagenlang brandjes woeden in de ruimte waardoor de Titanic ook nog eens te hard zou hebben gevaren. Dus toen het schip op de ijsberg botste was de romp te zwak en brak hij meteen. 

"Het verhaal van de Titanic is dus niet het simpel verhaal van een botsing met een ijsberg", aldus Molony in de documentaire. "Het is de perfecte storm van buitengewone factoren die samen kwamen: vuur, ijs en misdadige nalatigheid."

Aanslag

Overigens is de nieuwe theorie van Molony niet de eerste die vraagtekens zet bij de ijsberg. Vijf jaar geleden kwam de Duitse auteur Gerhard Wisnewski tot de conclusie dat de Titanic was gezonken als gevolg van een doelbewuste aanslag. En dan zijn er nog complotdenkers die al jaren menen dat de Titanic helemaal nooit is gezonken, maar onderdeel heeft uitgemaakt van een grootschalige verzekeringsfraude met haar zusterschip Olympic.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234