Dinsdag 21/01/2020

Wetenschap

Nieuwe planetenoogst bevat bewoonbaar stelsel van vier 'aardes'

Beeld rv

Sterrenkundigen hebben vandaag de vondst van ruim honderd nieuwe exoplaneten - planeten bij andere sterren dan de zon - bekendgemaakt. In één derde van de gevallen gaat het om planeten die minder dan twee keer zo groot zijn als de aarde; die bestaan zo goed als zeker uit gesteenten en metalen, net als onze eigen thuisplaneet. De nieuwe ontdekkingen zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal.

Het meest bijzonder is de vondst van vier aardeachtige planeten die kleine baantjes beschrijven rond één koele rode dwergster. Die ster, K2-72 genoemd, geeft veel minder licht en warmte dan de zon, maar omdat de planeten er zo dichtbij staan, zijn ze toch warm genoeg voor vloeibaar water, en dus heel misschien voor leven.

De nieuwe planeten zijn ontdekt door de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler. Die was vooral tussen 2009 en 2013 actief, maar raakte toen onklaar door een probleem met de standregeling. Door handig gebruik te maken van de 'lichtdruk' van de zon zijn technici er toch in geslaagd om Kepler nauwkeurig te richten. Tijdens die zogeheten K2-missie zijn inmiddels vijf gebiedjes aan de sterrenhemel langdurig bestudeerd.

Exoplaneten verraden hun bestaan wanneer ze voor hun moederster langs bewegen en daarbij een klein beetje licht onderscheppen. Van de 197 kandidaatplaneten die Kepler op deze manier in de vijf hemelgebiedjes heeft gevonden, zijn er nu 104 bevestigd door gedetailleerde metingen met grote telescopen op aarde. Het is de eerste 'planetenoogst' van de K2-missie.

Chemische vingerafdruk

Behalve het planetenstelsel van K2-72, met vier 'aardes', zijn er ook enkele stelsels gevonden met twee aardeachtige planeten rond dezelfde ster. In de meeste gevallen gaat het ook hier om dwergsterren. Die blijken verrassend vaak door planeten te worden vergezeld. Dwergsterren zijn enorm veel talrijker dan sterren zoals onze eigen zon; sterrenkundigen denken dan ook dat verreweg de meeste planeten in het heelal een baan rond een dwergster beschrijven.

Onderzoeksleider Ian Crossfield van de Universiteit van Arizona verwacht dat de K2-missie uiteindelijk tussen de 500 en 1.000 nieuwe exoplaneten gaat opleveren. In veel gevallen gaat het dan om planeten bij sterren die relatief dichtbij staan.

Dat betekent dat toekomstige telescopen, zoals de James Webb Space Telescope en de 39-meter European Extremely Large Telescope, in de atmosferen van die planeten op zoek kunnen gaan naar de chemische vingerafdruk van leven. "Leven komt misschien veel vaker voor op planeten in een baan rond een koele rode dwergster dan op planeten bij sterren zoals de zon", aldus Crossfield.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234