Zaterdag 25/01/2020

wetenschap

Niet aliens, maar stofdeeltjes lijken helderheid 'Tabby's ster' te beïnvloeden

Impressie van Tabby's ster. Beeld NASA

De mysterieuze helderheidsvariaties van 'Tabby's ster' worden zo goed als zeker veroorzaakt door microscopische stofdeeltjes in de directe omgeving van de ster. Dat blijkt uit nieuwe metingen die binnenkort worden gepubliceerd in The Astrophysical Journal. De resultaten halen een streep door vergezochte theorieën over gigantische bouwwerken van een buitenaardse beschaving.

'Tabby's ster' - genoemd naar astronoom Tabetha Boyajian die de helderheidsvariaties als eerste beschreef - is een zwak, onopvallend sterretje op 1.400 lichtjaar afstand. Af en toe is de ster opeens veel zwakker dan normaal, zo ontdekte ruimtetelescoop Kepler een paar jaar geleden. Dat gebeurt heel onregelmatig, dus er kan geen sprake zijn van rondcirkelende planeten die soms voor de ster langs bewegen.

Kepler ontdekte bovendien dat de gemiddelde helderheid van de ster in de loop van een jaar met ongeveer 2 procent afnam. Niemand had een verklaring voor het bizarre gedrag van de ster en het duurde dan ook niet lang voordat er bizarre theorieën de ronde deden. Zo zouden de helderheidsvariaties veroorzaakt kunnen worden door kolossale kunstmatige constructies in een baan rond de ster. Wie weet waren aliens wel bezig met de bouw van een zogeheten Dyson sphere - een soort bolvormige kunstplaneet die de ster uiteindelijk aan alle kanten zou omhullen.

Dat speculatieve idee kan nu waarschijnlijk de prullenbak in. Waarnemingen van de ruimtetelescopen Swift en Spitzer, op ultraviolette en infrarode golflengten, laten ook een kleine, geleidelijke verzwakking van de ster zien. Datzelfde geldt voor metingen van volkssterrenwacht Astrolab in Ieper. In het infrarood is het effect echter veel kleiner. Dat betekent dat het sterlicht niet verzwakt wordt door grote structuren, maar door microscopisch kleine stofdeeltjes, die de infrarode straling van de ster minder sterk verstrooien.

Of dat ook geldt voor de grotere, kortdurende 'verduisteringen' is overigens nog niet vastgesteld. De alien megastructure-theorie zal dus toch nog wel even rond blijven zingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234