Woensdag 29/01/2020
De Zweedse activist Greta Thunberg maandag op de klimaattop in Madrid.

Klimaat

‘Niemand kan zich een mislukking van deze Klimaattop veroorloven’

De Zweedse activist Greta Thunberg maandag op de klimaattop in Madrid. Beeld Getty Images

Grote trekpleister bij de klimaattop in Madrid was maandag Greta Thunberg. ‘Wat ergens ook bizar is’, zegt correspondent ter plaatse Ben van Raaij via de telefoon. ‘Het is een meisje van 16, en formeel vertegenwoordigt zij helemaal niemand.’

Vorige week bij de opening van de top liepen er nog allemaal regeringsleiders rond. Wie zie jij nu?

“De regeringsleiders zijn allang vertrokken, en nu heb je ambtenaren van een kleine 200 landen, en non-gouvernementele organisaties – en dan moet je denken aan bijvoorbeeld Greenpeace, Action Aid en het Wereldnatuurfonds. Wat echt opviel, was de komst van klimaatactivist Greta Thunberg. Je moet je voorstellen dat dit een soort huishoudbeurs is, met overal werkgroepen, persconferenties en gesprekken in achterkamertjes. En plots is er één persconferentie in een klein zaaltje waarvoor honderden mensen staan te dringen om naar binnen te mogen. Zij is een enorme trekpleister, wat ergens ook bizar is. Het is een meisje van 16 en formeel vertegenwoordigt zij helemaal niemand.”

Is het je gelukt om binnen te dringen en te horen wat ze te vertellen had?

“Zeker. Ze was er met zes jonge activisten die allemaal uit een gebied kwamen waar ze de gevolgen van klimaatverandering al voelen. Een jongen van de Marshalleilanden bijvoorbeeld, en een Indiaans meisje dat in de Verenigde Staten vecht tegen oliepijpleidingen door een natuurgebied. Ze deden een heel gepassioneerde oproep om te stoppen met praten, en eindelijk iets te doen. Buiten zag je dezelfde oproep, afgelopen vrijdag al, met een grote demonstratie. Mensen willen dat landen grote stappen gaan zetten.”

Gaat dat op deze top daadwerkelijk gebeuren?

“Nee, als je wacht op een grote doorbraak, dan zal deze top een teleurstelling zijn. Maar dat moet je hier ook niet verwachten. Op deze bijeenkomst worden de laatste paragrafen van het regelboek geschreven waar landen zich aan moeten houden om de eerdere afspraken van de top in Parijs te kunnen halen. Landen gaan straks met die regels naar huis en zullen dan volgend jaar, in Glasgow, hopelijk nieuwe ambitieuzere plannen indienen die het mogelijk maken om de afspraken van Parijs daadwerkelijk te halen. Het doel van het Parijs-akkoord is om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius. Nu is er dus vooral discussie over de kaders.”

Kun je een voorbeeld noemen?

“Een van de belangrijkste discussies gaat over het opzetten van internationale koolstofmarkten. Landen zouden nog maar een bepaalde hoeveelheid CO2 mogen uitstoten, maar kunnen die rechten wel van elkaar overkopen. De hoop is dat landen voorzichtiger worden als veel uitstoot hen ook veel geld gaat kosten. Tegelijkertijd vrezen tegenstanders dat rijke landen de rechten gewoon overkopen van arme landen, die dat geld goed kunnen gebruiken, en toch niet zoveel uitstoten.

“Een ander moeilijk punt is of er geld van de rijke landen moet komen voor de arme landen die nu al de gevolgen van de klimaatverandering voelen, zoals bijvoorbeeld Mozambique, dat dit jaar zwaar is getroffen door orkanen. De rijke landen willen zo’n schadevergoeding niet, de arme landen willen de zekerheid dat ze er niet alleen voor staan.”

Is er in elk geval enige ambitie merkbaar?

“Dat is teleurstellend. Er moet flink worden ingegrepen om de opwarming tot anderhalve graad te beperken, maar alleen Chili, het land waar deze top eigenlijk gehouden zou worden, heeft daar een plan voor gemaakt. Het kost allemaal geld, landen zijn bang juridisch aansprakelijk te zijn als ze ergens hun handtekening onder zetten, en de politieke wil om bijvoorbeeld kolencentrales te sluiten, of andere maatregelen te treffen, ontbreekt. Het zou mooi zijn als dat nog komt. Als een groot land of samenwerkingsverband, zoals Canada of de EU, laat zien: wij doen er een schepje bovenop. Dat kan, om maar een goed woord te gebruiken, de boel misschien een beetje opstoken.

“Vanaf morgen zijn de politici terug, en wie weet wordt er dan wat meer vaart achter gezet. Niemand kan zich een mislukking van deze top veroorloven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234