Zaterdag 25/05/2019

Gezondheid

Nee, het heeft geen zin om suiker te vervangen door zoetstoffen

Producten met kunstmatige zoetstoffen pretenderen wonderen te doen voor de lijn. De wetenschap spreekt dat tegen. Beeld Studio DM

Wie steevast cola vervangt door cola light of cola zero in de hoop de extra kilo’s binnen de perken te houden, moeten we bij het begin van het nieuwe jaar teleurstellen. Nee, kunstmatige zoetstoffen halen niks uit in de strijd tegen obesitas.  

Er is geen enkel bewijs dat je gewicht verliest door suiker te vervangen door kunstmatige zoetstoffen. Tot die conclusie komen Duitse wetenschappers in de grootste analyse over de gezondheidseffecten van kunstmatige zoetstoffen ooit. De onderzoekers waarschuwen er ook voor dat er nog steeds onvoldoende geweten is over de effecten ervan op onze gezondheid op lange termijn. 

De overzichtsstudie, geleid door de universiteit van Freiburg, staat gepubliceerd in The British Medical Journal. Voor het eerst werd alle onderzoek naar de zin en onzin van kunstmatige zoetstoffen – zoals aspartaam, sacharine of sucralose – gebundeld. Dat toont hoe de vele studies die er de voorbije jaren zijn geweest, elkaar vaak tegenspreken. 

Zo zijn er enkele kleine studies die suggereren dat kunstmatige zoetstoffen het BMI verbeteren en ook een goede invloed zouden hebben op de suikerspiegel. Data van vier klinische proeven waar ruim 300 mensen aan deelnamen, toonden hoe zij die waren overgeschakeld op zoetstoffen dagelijks 254 calorieën minder innamen. 

Suikerverslaving

Anderzijds bleken die zoetstoffen toch geen impact te hebben op het gewicht van obese volwassenen en kinderen die probeerden af te vallen. Bij een groot aantal studies was er nauwelijks bewijs dat de overstap naar de kunstmatige variant een effect had op het gewicht. 

“De zogenaamde gezondheidseffecten die aangehaald worden, conflicteren”, wordt dr. Joerg Meerpohl geciteerd in The Independent. “Sommige onderzoeken rapporteren een verband tussen het gebruik van zoetstoffen en het terugdringen van obesitas of het risico op diabetes type 2, terwijl andere studies net aangeven dat zoetstoffen het risico op gewichtstoename, diabetes en kanker doet toenemen.”

De review kwam er op vraag van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die hier richtlijnen over wil uitbrengen. “Zulke reviews zijn gebaseerd op erg veel onderzoek, dus dan moeten we concluderen dat dit voorlopig hetgeen is wat we weten over kunstmatige zoetstoffen”, zegt voedingsexpert Peter Deriemaeker (VUB). 

Dat je er niet per se slanker van wordt, verrast hem niet. “Zulke zoetstoffen zorgen nog steeds voor dezelfde mechanismen. Ze triggeren de hersenen en maken stoffen en hormonen vrij die ervoor zorgen dat we zin hebben in suiker. Of het nu om echte suiker gaat of kunstmatige maakt in dat geval niet uit. De mogelijke verslaving aan suiker blijft dezelfde en wordt zelfs versterkt op lange termijn.”

Betekent dit dat we alle suikers moeten afzweren? “Nee”, benadrukt Deriemaeker. “De natuurlijke suikers, in koolhydraten of fruit, zijn belangrijke brandstoffen voor het lichaam. Maar dat zijn geen ‘lege suikers’, daar zitten ook noodzakelijke vitaminen en mineralen in.”

Schadelijk

Wel verontrustend, volgens de Duitse onderzoekers, is dat we nog steeds niet weten wat al die kunstmatige zoetstoffen met ons lichaam doen op lange termijn. Na decennia discussies over de al dan niet schadelijke gevolgen van aspartaam zijn er we vandaag nog steeds niet over uit wat daar precies van aan is. Net omdat er niet voldoende onderzoek naar gebeurt. 

“Eigenlijk is dat erg”, geeft Deriemaeker toe. “Dat geldt eigenlijk voor alle gezondheids- en voedingsonderzoeken: er moet véél meer gebeuren. Enkele longitudinale studies zullen uitsluitsel kunnen geven over het mogelijke gevaar van producten. En wellicht zal dan blijken dat de een er meer of minder vatbaar voor is dan de andere. Feit is dat we vandaag nog steeds een heleboel zaken niet weten.”

Maar dat kunstmatige zoetstoffen geen wondermiddel zijn om een slanke lijn te verkrijgen, daar is nu dus wel wetenschappelijke consensus over.

Kunstmatige zoetstoffen

Acesulfaam-K. In groenten en fruit in blik of glas, jam, kauwgom, sauzen, koek en gebak, zoetjes, alcoholische dranken, voedingssupplementen.

Aspartaam. In zuivelproducten, ijs, chocolade, ontbijtgranen, zoetzure vis in blik of glas, soepen, vruchtendranken, frisdranken.

Cyclamaten. In fruit in blik of glas, jam, boterhampasta, koek en gebak, zoetjes, vruchtendranken, frisdranken, alcoholische dranken.

Sacharinen. In zuivelproducten, groenten en fruit in blik of glas, jam, snoep, sauzen, soepen, frisdranken, alcoholische dranken.

Sucralose. In zuivelproducten, groenten en fruit in blik of glas, jam, snoep, sauzen, soepen, frisdranken, alcoholische dranken.

(Bron: Voedingscentrum.nl)
 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.